• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Minima słoneczne wywołały zdarzenie klimatyczne w przedromańskiej epoce żelaza

    21.06.2012. 16:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Europejski zespół naukowców odkrył, że wielkie minima aktywności Słońca mogą wpływać na warunki klimatyczne. Naukowcy z Niemieckiego Centrum Badań Geologicznych (GFZ) we współpracy ze duńskimi i szwedzkimi kolegami przedstawili dowód na bezpośrednią zależność między aktywnością Słońca a klimatem na przestrzeni stuleci. Odkryli, że nagłe ochłodzenie w Europie połączone z nasileniem wilgotności, a w szczególności wiatru, zbiegło się z przedłużonym obniżeniem aktywności Słońca 2.800 lat temu. Wyniki badań zostały zaprezentowane w czasopiśmie Nature Geoscience.

    Swoje badania naukowcy oparli na analizie osadów z jeziora Meerfelder Maar, jeziora maarowego w Eifel we zachodniej części Niemiec, aby ustalić roczne wahania proxy klimatycznych i aktywności Słońca, przyjmując nowoczesne podejście metodologiczne. Maar to krater wulkaniczny, który powstaje, kiedy wody gruntowe wchodzą w kontakt z gorącą lawą lub magmą. Zazwyczaj wypełnia się wodą, tworząc płytkie jezioro kraterowe. Region Eifel był miejscem intensywnej aktywności wulkanicznej i warto zaznaczyć, że maar po raz pierwszy opisano właśnie tam.

    W toku prowadzonych badań ujawniono, że tak zwane wielkie minima aktywności słonecznej mogą oddziaływać na warunki klimatyczne w Europie Zachodniej poprzez zmiany w regionalnym schemacie cyrkulacji atmosferycznej. Wielkie minima są okresami niskiej aktywności Słońca. Około 2.800 lat temu, mniej więcej w czasie, kiedy Homer tworzył swoje epickie poematy Iliadę i Odyseję, jedno z tych wielkich minimów słonecznych, tzw. minimum Homera, spowodowało w Europie Zachodniej wyraźne zmiany klimatyczne w okresie krótszym niż dekada.

    Jezioro maarowe dostarczyło wyjątkowych, okresowo laminowanych osadów, umożliwiających precyzyjne datowanie nawet krótkich zmian klimatu. W konsekwencji wyniki pokazały, że Europa była smagana przez 200 lat silnymi wiatrami wiosennymi w okresie panowania zimnego i mokrego klimatu. W powiązaniu z badaniami modelowymi, naukowcy zasugerowali mechanizm, który może wyjaśnić zależność między słabą aktywnością Słońca a zmianą klimatu.

    "Zmiana i nasilenie systemów wiatrów w troposferze są prawdopodobnie powiązane z procesami stratosferycznymi, które z kolei znajdują się pod wpływem promieniowania ultrafioletowego" - wyjaśnia Achim Brauer z GFZ, inicjator badań. "Ten złożony łańcuch procesów działa jak mechanizm dodatniego sprzężenia zwrotnego, który mógłby wyjaśnić, dlaczego zbyt małe, jak by się wydawało, zmiany w aktywności Słońca wywołały regionalne zmiany klimatu".

    Achim Brauer podkreślił, że tych odkryć nie można bezpośrednio przełożyć na przyszłe prognozy, gdyż na obecnie panujący klimat oddziałuje dodatkowo człowiek. Aczkolwiek naukowcy dostarczyli jasny dowód dotyczący aspektu systemu klimatycznego, który nadal jest słabo poznany.

    Potrzebne są dalsze badania, niemniej naukowcy powinni skoncentrować się na konsekwencjach klimatycznych zmian na różnych długościach fal widma słonecznego. Dopiero wtedy, kiedy mechanizmy relacji Słońce-klimat zostaną lepiej poznane, będzie możliwe przedstawienie wiarygodnej oceny potencjalnego oddziaływania kolejnego wielkiego minimum słonecznego w świecie poddanym antropogenicznym zmianom klimatu - zdaniem ekspertów.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Minimum Wolfa – okres małej aktywności słonecznej, trwający od około 1280 do 1340 roku. wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych. Podobnie jak w przypadku innych minimów, odnotowano w tym czasie niższe średnie temperatury na Ziemi. Mniejszej aktywności słonecznej przypisuje się związek z okresami chłodniejszymi na Ziemi. Minimum Landscheidta – prognozowany okres małej aktywności słonecznej, przewidziany w 1989 r. przez Theodora Landscheidta, prognozowany od około 2000 do 2060 roku, z maksimum około roku 2030. Wyznaczony został na podstawie prognozowanych kulminacji wartości różnych cykli dotyczących aktywności słonecznej. Podobnie jak w przypadku minimum Daltona mogą wystąpić w tym czasie niższe średnie temperatury na Ziemi, co znajduje echo w coraz liczniejszych publikacjach o charakterze popularnym. Obniżenie temperatury może mieć wpływ na zasięg lodowców górskich (czas reakcji lodowców średniej wielkości to 17-40 lat). Mniejszej aktywności słonecznej przypisuje się związek z okresami chłodniejszymi na Ziemi. Minimum Sporera – okres małej aktywności słonecznej, trwający od około 1420 do 1570 roku (lub 1460 - 1550). Istnienie tego minimum zostało wywnioskowane na podstawie badań obfitości izotopu węgla C w słojach drzew, którego w okresie mniejszej aktywności Słońca wytworzyło się więcej niż w innych okresach. Minimum nazwano nazwiskiem niemieckiego astronoma Gustawa Spörera, badacza plam słonecznych.

    Renesansowe maksimum klimatyczne – okres zwiększonej aktywności słonecznej, mający miejsce w XVI wieku wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych i świadectw pisanych z epoki. Podobnie jak w przypadku innych maksimów, odnotowano w tym czasie wzrost temperatur na Ziemi. Renesansowe maksimum klimatyczne było krótkim okresem ocieplenia w trakcie małej epoki lodowcowej. Minimum Oorta – okres małej aktywności słonecznej, trwający od około 1010 do 1050 roku, wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych.

    Aktywność słoneczna – zmiany zachodzące na powierzchni i atmosferze Słońca. Zmiany te powodują fluktuacje promieniowania, które dociera do Ziemi (zobacz stała słoneczna) w postaci fal elektromagnetycznych, w tym i światła, oraz strumienia cząstek emitowanych przez Słońce (wiatr słoneczny). Do aktywności słonecznej zalicza się też zmiany w liczbie i rozmieszczeniu plam słonecznych oraz koronalnych wyrzutów masy. Aktywność nasycenia – osiągana poprzez ciągłe napromieniowywanie substancji (aktywację) stała w czasie aktywność. Przyrost i ubytek jąder promieniotwórczych w stanie aktywności nasycenia są sobie równe:

    Minimum Daltona – okres małej aktywności słonecznej, trwający od około 1790 do 1830 roku. wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych. Podobnie jak w przypadku minimum Maundera oraz minimum Spörera, odnotowano w tym czasie niższe średnie temperatury na Ziemi. Na ten okres przypada trzecie i ostatnie maksimum zasięgu lodowców górskich podczas małej epoki lodowej 1820-1850 (czas reakcji lodowców średniej wielkości to 17-40 lat). Mniejszej aktywności słonecznej przypisuje się związek z okresami chłodniejszymi na Ziemi. Henrik Svensmark (ur. 1958) – fizyk pracujący w Duńskim Narodowym Instytucie Przestrzeni znany z badań wpływu promieniowania kosmicznego na tworzenie się chmur. Jego prace wywołały kontrowersje w temacie globalnego ocieplenia. Kwestionują one naukowy konsensus o wpływie antropogenicznego efektu cieplarnianego na klimat, faworyzując aktywność słoneczną.

    EdGCM jest modelem ogólnej cyrkulacji atmosfery (ang. Global Circulation Model, w skrócie GCM) napisanym w celach edukacyjnych. Model może być uruchamiany na PC, ma wbudowany prosty interfejs graficzny i bazę danych i może być wykorzystany do badań zmian klimatu. Jest oparty na modelu z NASA Goddard - GISS Model II. Pozwala nauczycielom i uczniom wyrobić intuicję dotyczącą współczesnych problemów klimatycznych i zapoznanie się z narzędziami wykorzystywanymi przez naukowców w badaniach zmian klimatu.

    Chemokiny – niskocząsteczkowe białka z grupy cytokin wydzielane przez komórki. Nazwa chemokiny pochodzi od angielskich słów chemoattractant cytokines ("cytokiny chemowabiące") i nawiązuje do ich pierwotnie opisanej funkcji chemoatraktantów. Ich aktywność związana jest z pobudzeniem specyficznych dla nich receptorów błonowych. Profil ekspresji tych receptorów decyduje o wrażliwości komórek na bodziec chemotaktyczny. Rola chemokin w kreowaniu odpowiedzi immunologicznej stała się przyczyną, dla której włączono tę grupę białek do rodziny cytokin. Podobnie jak cytokiny, chemokiny charakteryzują się plejotropią, czyli zróżnicowaniem oddziaływania w zależności od typu komórki docelowej oraz obecności kofaktorów i modulatorów. Pomimo plejotropowego charakteru swojej aktywności, chemokiny nawet z różnych grup mogą w określonych warunkach wywoływać ten sam efekt w komórce docelowej (redundancja). Aktywność chemokin kontrolowana jest szeregiem pozytywnych i negatywnych sprzężeń zwrotnych, przy czym wzajemnie mogą one działać zarówno antagonistycznego jak i synergicznie.

    Współczynnik aktywności to bezwymiarowy współczynnik pozwalający przeliczyć wielkości fizyczne o charakterze stężenia obliczane na podstawie ilości substancji i wielkości układu lub ciśnienie mierzone w sposób mechaniczny na wielkości o charakterze termodynamicznym nazywane aktywnością. Dla układów idealnych (gaz doskonały, roztwór doskonały) w których nie występują (lub mogą być pominięte) oddziaływania pomiędzy parami cząsteczek, a także w przypadku układów bardzo rozcieńczonych (niskie stężenie lub ciśnienie) współczynniki aktywności są równe jedności. Aktywność elektryczna bez tętna, PEA, rozkojarzenie elektromechaniczne (Pulseless Electrical Activity) jest to czynność serca prowadząca do zatrzymania krążenia. Charakteryzuje się aktywnością elektryczną rejestrowaną w zapisie EKG lub na ekranie kardiomonitora przy braku fali tętna. PEA jest także nazywana nieefektywną systolą. Podczas PEA u chorego występują drobne skurcze miokardium, ale są one zbyt słabe, by wywołać falę tętna lub badalne ciśnienie tętnicze. Często czynność elektryczna bez tętna spowodowana jest przez potencjalnie odwracalne przyczyny. Dla łatwiejszego zapamiętania podzielono je na dwie grupy: 4H i 4T:

    Dodano: 21.06.2012. 16:26  


    Najnowsze