• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Morza i oceany to zdaniem naukowców ogromne wyzwanie

    19.10.2010. 16:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Morza i oceany są "ogromnym wyzwaniem" XXI w. - czytamy w Deklaracji z Ostendy europejskiej społeczności nauk morskich i nadmorskich. Deklaracja została ogłoszona na zakończenie konferencji EUROCEAN 2010, która odbyła się w dniach 12-13 października w nadmorskim mieście w Belgii.

    Naukowcy mają nadzieję, że deklaracja będzie przewodnikiem po działaniach, które pozwolą rozwiązać problemy przed jakimi staną europejskie morza w nadchodzącej dekadzie i wykorzystać wiążące się z nimi możliwości.

    Na początku deklaracji naukowcy podkreślają rolę, jaką odgrywają oceany w systemie klimatycznym i wagę wybrzeży, mórz i oceanów dla naszego zdrowia i dobrego samopoczucia, a także oddziaływanie globalnej zmiany środowiskowej na przyrodę morską.

    Ponadto w deklaracji przyznano, że "istnieje zapotrzebowanie na podstawowe badania" oraz "olbrzymie możliwości w zakresie innowacji, zrównoważonego dobrobytu i tworzenia miejsc pracy w nowych i istniejących sektorach nadmorskich, takich jak akwakultura, energia odnawialna, biotechnologia morska i transport morski".

    Naukowcy wezwali UE, państwa członkowskie i kraje stowarzyszone do podjęcia trzech kluczowych działań w celu wspierania badań morskich i nadmorskich. Pierwsze polega na stworzeniu Wspólnej Inicjatywy Programowania w zakresie "zdrowych i urodzajnych mórz i oceanów", która połączyłaby europejskie i krajowe programy badań morskich.

    Po drugie naukowcy wzywają do stworzenia "prawdziwie zintegrowanego Europejskiego Systemu Obserwacji Oceanów, który byłby finansowany w zrównoważony sposób". Taki system posłużyłby za wsparcie dla europejskich strategii morskich i nadmorskich oraz ułatwiłby wkład Europy w globalne systemy obserwacyjne.

    Wreszcie naukowcy kładą nacisk na zapotrzebowanie na mechanizmy zapewniające wykorzystywanie wyników badań i identyfikację luk. "Z pomocą powinno tu przyjść archiwum raportów i odkryć, stanowiących dorobek krajowych i unijnych projektów, programów i inicjatyw w zakresie badań morskich i nadmorskich" - czytamy w deklaracji.

    "Rola oceanów w naszym globalnym środowisku nie została jeszcze w pełni doceniona, dlatego musimy nawiązać ogólnoeuropejską współpracę w ramach wspólnych programów, gdyż to zadanie jest zbyt duże dla jednego kraju" - zauważa Lars Horn, przewodniczący Rady Morskiej Europejskiej Fundacji Nauki (EFN). "Deklaracja z Ostendy wzywa do utworzenia zintegrowanego Europejskiego Systemu Obserwacji Oceanów, który odpowiedziałby na potrzeby społeczeństwa europejskiego poprzez wspieranie dużych inicjatyw strategicznych."

    Deklaracja podkreśla również wagę szkolenia i międzynarodowej współpracy w ramach badań morskich. "Sukces społeczności badaczy zajmujących się naukami morskimi wymaga wymiany danych, informacji i wiedzy nie tylko z europejskimi sąsiadami, ale również ze światową społecznością naukową, zwłaszcza z krajów rozwijających się. Szkolenie kolejnego pokolenia naukowców będzie mieć kluczowe znaczenie dla utrzymania pozycji, jaką mają Europejczycy w naukach oceanologicznych" - dodaje Horn.

    Máire Geoghegan-Quinn, Europejska Komisarz ds. Badań Naukowych, Innowacji i Nauki, z zadowoleniem przyjęła deklarację, określając ją jako "bodziec dla nowych pomysłów, który pozwoli stymulować innowację w naukach morskich i podjąć wyzwania stawiane przez nasze morza i oceany".

    Wypowiadając się w czasie konferencji, Maria Damanaki, Europejska Komisarz ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa, uznała wagę badań naukowych tymi słowy: "Budowanie strategii morskiej bez solidnych badań morskich to jak budowanie zamku z piasku, kiedy zbliża się przypływ."

    Natomiast Horn zauważył: "W całej Europie naukowcy pracują wspólnie, aby zapewnić źródło zdrowia i dobrobytu, jakie może pochodzić z naszych mórz i oceanów. W zamian za to, istnieje również potrzeba ochrony przyszłego zdrowia naszych mórz."

    Konferencja EUROCEAN 2010 została zorganizowana przez Belgijską Prezydencję w Radzie UE we współpracy z Komisją Europejską i Radą Morską Europejskiej Fundacji Nauki (EFN).

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    COST – Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in Science and Technology), jest międzyrządową instytucją europejską, powołaną w celu rozwijania międzynarodowej współpracy w zakresie badań naukowych prowadzonych w ramach poszczególnych krajowych programów. COST stanowi najstarszy europejski program w dziedzinie naukowej, gdyż został on utworzony już w 1971 r. Obecnie obejmuje on 36 członkowskich krajów Unii Europejskiej oraz krajów współpracujących. Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN, ang. European Research Council, ERC) – niezależna instytucja mająca na celu wspieranie wysokiej jakości badań naukowych poprzez wspieranie najlepszych naukowców, inżynierów i pracowników akademickich, niezależnie od dziedziny badań. Działa w ramach siódmego programu ramowego Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych. Ustanowiona w lutym 2007 roku na mocy decyzji Rady 2006/972/WE (Dz. Urz. UE L 400 z 19.12.2006). Program Brite (ang. Basic Resarch in Information Technologies for Europe) - Badania Podstawowe w Zakresie Technologii Informatycznych dla Europy - program Unii Europejskiej zainicjowany w 1985 r. celem wspierania badań naukowych w zakresie nowych technologii i ich wspierania. Został zaplanowany na 4 lata i zakończył się w 1989 r. Miał on stymulować współpracę pomiędzy różnymi gałęziami przemysłu w państwach Wspólnot Europejskich. Brite to akronim od pełnej angielskiej nazwy programu.

    Okręt hydrograficzny – okręt pomocniczy służący do prowadzenia badań i pomiarów hydrograficznych, a także oceanograficznych i hydrologicznych akwenów . Wyniki tych badań służą tradycyjnie przede wszystkim do tworzenia map morskich i locji, wyznaczania torów wodnych i oznakowania płycizn oraz stawiania znaków nawigacyjnych, zarówno dla celów ruchu okrętów wojennych, jak i dla celów cywilnych. Nowoczesne okręty hydrograficzne i szerzej, oceanograficzne, służą także do prowadzenia badań naukowych mórz i oceanów oraz poszukiwania podmorskich złóż surowców. Okręty hydrograficzne są eksploatowane przez służby hydrograficzne marynarek wojennych państw lub służby państwowe. Census of Marine Life (Spis morskich form życia), w skrócie CoML – jeden z największych międzynarodowych projektów badawczych różnorodności i sposobu rozmieszczenia organizmów morskich, łączący 2700 naukowców z ponad 80 krajów świata. Celem badań prowadzonych w ramach programu było dostarczenie podstaw do opracowania polityki ochrony szczególnie wrażliwych obszarów morskich, wyznaczenia obszarów morskich wymagających ochrony oraz stworzenia globalnej sieci obszarów chronionych przed agresywnymi połowami. Program jest wspierany przez wiele organizacji rządowych związanych z nauką, środowiskiem i rybołówstwem, oraz przez prywatne fundacje i korporacje. Partnerami projektu są Encyclopedia of Life i National Geographic Society.

    Uroczysta deklaracja stuttgarcka o Unii Europejskiej podpisana przez dziesięciu szefów rządów i głowy państw ówczesnej Wspólnot Europejskich, zebranych jako Rada Europejska 19 czerwca 1983 roku w Stuttgarcie (Niemcy). Przyjęta jako próba przełamania tzw. sklerozy europejskiej lat 70. i zdynamizowania procesów integracyjnych. Podkreślono w niej konieczność ustanowienia Unii Europejskiej. Dokument ten przyznaje Radzie Europejskiej główną rolę stymulującą proces integracji europejskiej. Podkreślono w nim konieczność podjęcia działań integrujących na innych płaszczyznach, nie tylko na ekonomiczno-finansowej, gdyż w momentach trudności gospodarczych zaczyna przeważać egoizm i partykularne interesy poszczególnych państw, ale również w sferze kulturowej i politycznej. Wspólna Polityka Rybołówstwa Unii Europejskiej - stanowi element Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej objęty mechanizmem wspólnego rynku. Przyczyną zainicjowania wspólnotowych przedsięwzięć w rybołówstwie była świadomość zagrożenia wyginięciem wielu gatunków ryb, kurczenia się zasobów mórz i potrzeba wprowadzenia regulacji rynku oraz kontroli wykorzystania zasobów morskich. W celu ochrony zasobów rybnych w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa Unii Europejskiej stosuje się specjalny instrument - globalne kwoty połowowe (ilość ryb, którą można odłowić z danego zasobu w określonym czasie), przydzielane każdemu państwu członkowskiemu i tworzące tym samym narodowe kwoty połowowe.

    Centrum Badań Wschodnich - powołana 24 stycznia 2008 roku w Olsztynie placówka naukowa, która ma za zadanie zajmować się m.in. doradzaniem samorządowi województwa w kontaktach polsko-rosyjsko-litewskich. Centrum funkcjonuje przy istniejącym od lat w Olsztynie Ośrodku Badań Naukowych. W skład Rady Programowej Centrum weszli naukowcy z Olsztyna, Warszawy, Wrocławia, Krakowa, a także Wilna. Posiedzenia ścisłego zespołu CBW, w skład którego wchodzą naukowcy i pracownicy samorządu województwa warmińsko-mazurskiego mają się odbywać co tydzień, natomiast Rada Programowa, w zależności od potrzeb, ma się spotykać raz-dwa razy w roku. Akt Genscher-Colombo ang. Genscher-Colombo Act - propozycja ministrów RFN Hansa Dietricha Genschera i włoskiego Emilio Colombo. Przedłożony został w listopadzie 1981 r. Dokument zakładał scislejsza integracje w ramach Europejskiej Współpracy Politycznej. Chcieli oni uczynic z Rady Europejskiej polityczny organ kierowniczy Wspólnot Europejskich. Akt przewidydywał coraz silniejszą integrację europejską w szczególności na polu tworzenia unii gospodarczo- walutowej, zmierzającą do powstania Unii Europejskiej. Przyjęty został jako część Uroczystej Deklaracji w sprawie Unii Europejskiej uchwalonej 19 czerwca 1983 r. w Stuttgarcie przez Radę Europejską. W dokumencie tym m.in. podkreślono rolę Rady Europejskiej oraz wezwano do stworzenia unii gospodarczo-walutowej. Echem Aktu Genscher-Colombo była inicjatywa Parlamentu Europejskiego, wyrażającą się rezolucją z 14 lutego 1984 roku, która zawierała projekt Układu o ustanowieniu Unii Europejskiej. Stanowiła ona swego rodzaju konstytucję zjednoczonej Europy. Akt Genscher-Colombo występuje także jako tzw. Akt Europejski.

    Sopockie Towarzystwo Naukowe (STN) – polskie towarzystwo naukowe z siedzibą w Sopocie. Celem STN jest zapoczątkowywanie, organizowanie i popieranie badań naukowych bez względu na dziedzinę, upowszechnianie wyników badań naukowych i wiedzy, przedstawianie władzom potrzeb i inicjatyw naukowych, rozwijanie życia naukowego regionu, działanie na rzecz wiązania nauki z potrzebami gospodarczymi i społecznymi. Obecnie składa się z trzech sekcji: Nauk Humanistycznych i Społecznych, Nauk Przyrodniczych i Nauk Ścisłych.

    Máire Geoghegan-Quinn (ur. 5 września 1950 w Galway) – irlandzka polityk, od lutego 2010 komisarz ds. badań, innowacji i nauki w Komisji Europejskiej José Barroso.

    Polskie Towarzystwo Gleboznawcze (PTG) – organizacja propagująca osiągnięcia naukowe z zakresu badań środowiska glebowego oraz stymulująca rozwój gleboznawstwa, chemii rolnej i mikrobiologii rolniczej. Jej celem są również starania przyczyniające się do ochrony i racjonalnego gospodarowania gruntami. Towarzystwo realizuje swoje zadania poprzez organizowanie zjazdów i konferencji naukowych, zacieśnianie współpracy międzynarodowej, prowadzenie działalności wydawniczej, popularyzatorskiej i edukacyjnej oraz inicjowanie badań naukowych i współdziałanie w ich prowadzeniu. Komitet Crest (ang. Scientific and Technical Research Committee) – Komitet Badań Naukowo-Technicznych, organ doradczy wysokiego szczebla wspomagający zarówno Radę Unii Europejskiej, jak też Komisję Europejską we wszystkich sprawach dotyczących polityki UE w dziedzinie badań i rozwoju technicznego. Komitet został powołany do życia przez państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej rozporządzeniem Rady UE 14 stycznia 1974 r.

    Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową.

    Dodano: 19.10.2010. 16:26  


    Najnowsze