• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy badają jakość i przejrzystość wody w jeziorze Śniardwy

    18.05.2012. 07:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Jakość i przejrzystość wód oraz możliwość wystąpienia zagrożenia eutrofizacyjnego, czyli zarastania jeziora Śniardwy zwanego Mazurskim Morzem badają naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego.


     

    Badania, która zakończą się we wrześniu, wskażą zagrożenia ekologiczne największego polskiego jeziora będącego strategicznym rezerwuarem wody pitnej dla mieszkańców Warszawy i województwa mazowieckiego.

    Jak poinformował PAP kierujący badaniami prof. Ryszard Chróst z Zakładu Ekologii Mikrooganizmów Uniwersytetu Warszawskiego badana będzie przezroczystość oraz jakość wody w kolumnie od powierzchni do dna jeziora. Chodzi o określenie temperatury wody, zawartości rozpuszczonego tlenu, przewodnictwa elektrochemicznego, zawiesin, odczynu pH i substancji organicznych na różnych głębokościach w jeziorze.

    W pobranych z jeziora próbkach wody określone zostanie stężenie związków azotu i fosforu, zawartość chlorofilu, koncentracja rozpuszczonego w wodzie węgla organicznego, obecność, cyjanobakterii czyli sinic, w tym takich, które wywołują toksyczne zakwity wód. Określona zostanie także ogólna ilość bakterii.

    Woda do badań pobrana zostanie ze wszystkich jezior bezpośrednio odprowadzających wody do Śniardw, czyli z jezior: Mikołajskiego, Łuknajno, Tuchlin, Tyrkło, Seksty, Warnołty oraz z 10 miejsc na jeziorze Śniardwy.

    Wyniki badań, które są wykonywane na zlecenie Lokalnej Grupy Działania Mazurskie Morze, pozwolą określić stan eutrofizacji (procesów użyźniania wody doprowadzających do zarastania i powolnego zamierania) akwenu oraz źródeł zanieczyszczeń eutrofizacyjnych Jeziora Śniardwy. Z rezultatami badań zapoznani zostaną mieszkańcy miejscowości nad Śniardwami. Poznają je także przedstawiciele spółek rybackich.

    Jezioro Śniardwy mające powierzchnię 11,4 tys. ha leży na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Jest stosunkowo płytkie, bo średnia głębokość wynosi ok. 6,4 m, ale znaczna część akwenu nie przekracza 2-3 metrów. Gdy na Śniardwach silnie wieje, to woda gwałtownie zaczyna falować, a dzięki temu mocno się natlenia i to sprawia, że jezioro samo się oczyszcza. Jednak samoczynne oczyszczanie może być zakłócone poprzez zanieczyszczone dopływy z jezior południowej części kompleksu Wielkich Jezior Mazurskich.

    Jak podał prof. Ryszard Chróst, Śniardwy stanowią zbiornik wody pitnej dla Polski centralnej, który poprzez Zalew Zegrzyński zasila w wodę pitną mieszkańców aglomeracji warszawskiej. "Tak więc oddalone o prawie 200 km największe polskie jezioro decyduje pośrednio o ilości i jakości wody pitnej dla mieszkańców Warszawy i Mazowsza"- wyjaśnił prof. Chróst.

    PAP - Nauka w Polsce

    ali/ hes/  bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Śniardwy – największe jezioro w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiatach: mrągowskim i piskim, położone w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, w dorzeczu Pisy. Jest to jezioro polodowcowe. Lustro wody jest na wysokości 117 m n.p.m. W wielu miejscach płytkie dno jeziora usiane jest głazami narzutowymi, które kryją się tuż pod powierzchnią wody (20 do 30 cm pod lustrem wody) stwarzając zagrożenie w żegludze. Półwysep Kaczor – Półwysep w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich oddzielający wody Jeziora Śniardwy od jezior Seksty i Kaczerajno, będących właściwie jego zatokami. Większość półwyspu jest wąska i zabagniona, jednak najdalej wysunięta część jest nieco szersza i wyższa. Półwysep nie łączy się lądem bezpośrednio, ale poprzez Półwysep Zagon. Jezioro eutroficzne – w typologii jezior: jezioro słodkowodne odznaczające się dużą koncentracją substancji odżywczych rozpuszczonych w wodzie, co powoduje silny rozwój życia biologicznego przy jednoczesnym spadku ilości tlenu w wodzie i ograniczeniu procesów mineralizacji. Jeziora eutroficzne nie są głębokie, ich woda obfituje w sole mineralne i ma odcień zielony lub zielonożółty co spowodowane jest masowym rozwojem glonów. Charakteryzują się małą przezroczystością wody, w takich zbiornikach zasięg penetracji światła słonecznego do wód jest niewielki, szczególnie latem, i sięga niekiedy tylko 20–100 cm. Wody takich jezior mają odczyn zasadowy lub obojętny.

    Mamry – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo. Jezioro znajduje się w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich na wysokości 116,2 m n.p.m. Jezioro nie jest samodzielnym jeziorem tylko elementem kompleksu jezior także zwanego Mamry, co niekiedy wywołuje nieco zamieszania. Powierzchnia zwierciadła wody wynosi 2504,4 ha. Jezioro ma 7,6 km długości i 5,2 km szerokości. Największa głębia ma 43,8 m, ale średnia głębokość nie przekracza 10 metrów i jezioro jest na większości powierzchni stosunkowo płytkie. Orzysz - jezioro położone w województwie warmińsko-mazurskim, na Pojezierzu Mazurskim, w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. Linia brzegowa o nieregularnym kształcie, charakteryzująca się licznymi zatokami o różnej wielkości oraz długimi półwyspami o wąskich cyplach, głęboko wrzynającymi się w jezioro. Wyspy o łącznej powierzchni 74 ha. Największa z nich to Różany Ostrów ( Wyspa Róż ) - jest połączona mostem z lądem. Jezioro łączy się z pobliskimi zbiornikami za pomocą wielu strug, cieków i kanalików. Z jeziora wypływa rzeka Orzysza, łącząca z położonymi niżej jeziorami Tyrkło i Śniardwy. Biegnie tędy szlak kajakowy.

    Bramka Seksteńska – Przesmyk w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich na południowym brzegu jeziora Śniardwy łączący jego główną część z zatoką Seksty. Od zachodniej strony przesmyk ogranicza półwysep Kaczor. Przesmyk leży na szlaku żeglugowym z Mikołajek od Pisza Śluza Karwik – wybudowana w latach 1845 - 1849 śluza wodna położona na Kanale Jeglińskim w pobliżu jeziora Seksty. Ma wymiary: długość - 45 m, szerokość wrót śluzy 7,50 m, głębokość przy średniej wodzie 1,50 - 2,00 m. Umożliwia żeglugę pomiędzy jeziorem Roś a Śniardwy, co zapewnia połączenie miejscowości Pisz z Krainą Wielkich Jezior Mazurskich.

    Kanał Jegliński - najdłuższy kanał mazurski na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Kanał Jegliński ma długość 5250 m i powstał w latach 1845 - 1849 z inicjatywy króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Kanał łączy jezioro Roś, jego najbardziej wysuniętą odnogę, z jeziorem Seksty. Pierwsza droga (z Maldanina do Czarnego Rogu) przecina kanał w jego części południowej, następna ze wsi Jeglin do Szczech Wielkich. Przez kanał przechodzi też most kolejowy nieczynnej linii Pisz-Orzysz. Obok wsi Karwik znajduje się śluza Karwik. Istniejący tam jaz spiętrza wodę w Śniardwach o 1 m wyżej w stosunku do poziomu wody w jeziorze Roś. Znajdująca się przy jazie śluza umożliwia ruch większych jednostek pływających. Śluza ma komorę długości 45 m, a szerokość wrót wodnych wynosi 7,5 m, głębokość przy średniej wodzie 1,5 - 2,0 metra. Śluza wybudowana została w latach 1845–1849.. Jezioro Przystań – jezioro w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, a właściwe zatoka w północno-zachodniej części jeziora Mamry. Jezioro, mimo że nie jest wyraźnie oddzielone od głównej tafli Mamr, to różni się znacznie głębokością. O ile w większości Mamry mają głębokość nie przekraczającą 10 metrów, a najgłębsze miejsce ma 21,2 metra , to głębokości w stosunkowo małym jeziorze Przystań sięgają ponad 40 metrów.

    Roś – jezioro położone na Pojezierzu Mazurskim w województwie warmińsko-mazurskim na południowy wschód od jeziora Śniardwy, ok. 2 km na północny wschód od miejscowości Pisz. Kształtem przypomina odrębne baseny, składa się z trzech prawie równoległych rynien połączonych łagodnymi zakolami. Łączna długość wszystkich rynien wynosi ok. 25 km. Ma dość rozbudowany system połączeń rzeczno-kanałowych z wieloma zbiornikami, m.in. Kanałem Jeglińskim poprzez jezioro Seksty z jeziorem Śniardwy.

    Krajoznawczo - ornitologiczny rezerwat Jezioro Warnołty utworzony został w 1976 roku dla ochrony płytkiego i zarastającego jeziora Warnołty będącego odnogą jeziora Śniardwy. Jest to miejsce lęgowe wielu gatunków ptaków wodnych, błotnych i drapieżnych oraz miejsca ich gniazdowania. Powierzchnia 373,3 ha. Skupiska zarośli i lasów olszowych.

    Wskaźnik hydraulicznego obciążenia jeziora α (współczynnik intensywności wymiany poziomej) - miara tempa wymiany wody w jeziorze. Definiowany jest jako stosunek objętości wody odpływającej z jeziora do objętości wody w tym zbiorniku i oznacza teoretyczny czas potrzebny na całkowitą wymianę wody. Klasyfikacja jakości wód – system podziału wód powierzchniowych i podziemnych na podstawie ich jakości, czyli szeroko rozumianego stanu ekologicznego. W krajach Unii Europejskiej stosowany jest system pięcioklasowy. Ocenę jakości przygotowuje się na podstawie różnego typu wskaźników jakości wód. Klasyfikacji wód dokonuje się poprzez porównanie miarodajnych stężeń zanieczyszczeń i struktury zasiedlających je biocenoz określonych wskaźnikami z normatywnymi stężeniami zanieczyszczeń i strukturą biocenoz referencyjnych określonymi w rozporządzeniach rządu lub ministra odpowiedniego do spraw ochrony środowiska. Oceny stanu wód dokonuje się dla celów naukowych i praktycznych, gdyż pewne zastosowania wody wymagają jej odpowiedniej jakości.

    Stratyfikacja termiczna wody w jeziorze – układ warstw wody w zbiorniku wodnym różniących się temperaturą. W warunkach naturalnych temperatura wód stojących zależy głównie od głębokości zbiornika, ruchu i mieszania się (miksja) mas wodnych. Znaczna głębokość zbiorników wodnych sprawia, że zmagazynowana w nich woda ma poziome uwarstwienie termiczne spowodowane poziomym zróżnicowaniem temperatury wody, a tym samym jej gęstością.

    Dodano: 18.05.2012. 07:33  


    Najnowsze