• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy badają zależność ludzi od wody z lodowców

    10.11.2010. 15:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Lodowce w rozległych regionach górskich mają decydujące znaczenie dla zaopatrzenia w wodę zaludnionych obszarów, ale jak pokazują wyniki badań niektóre regiony są bardziej uzależnione od wody z roztopów niż inne. Badania, których wyniki zostały zaprezentowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), przeprowadzili glacjolodzy i klimatolodzy z Uniwersytetu w Innsbrucku w Austrii.

    Naukowcy zebrali dane na temat opadów atmosferycznych w rejonie wybranych lodowców i określili, kiedy woda ostatecznie wypływa i jest dostępna na zaludnionych obszarach. Obierając za cel całe dorzecza w regionach występowania lodowców w Himalajach, Andach, na Kaukazie i Syberii, w Ameryce Północnej oraz w Nowej Zelandii, naukowcy oparli się na międzynarodowych danych na temat temperatury i opadów atmosferycznych oraz na informacjach ze światowego wykazu lodowców (ang. World Glacier Inventory ) i numerycznego modelu ukształtowania terenu dla całego świata (ang. Global Digital Elevation Model).

    "Istnieje zasadnicza różnica między wypływem wody w suchym okresie a takim, który ma miejsce w okresie wzmożonych opadów atmosferycznych" - wyjaśnia współkierownik badań dr Ben Marzeion z Instytutu Geografii Uniwersytetu w Innsbrucku. "Istnieją regiony, na przykład wokół Morza Aralskiego, gdzie zimą pojawiają się odpady atmosferyczne w regionach górskich. Woda pochodząca z lodowców, która spływa latem ma żywotne znaczenie dla populacji żyjącej w tym regionie."

    Topnienie lodowców ma często kluczowe znaczenie dla lokalnych populacji. Raport z badań zwraca uwagę, w jaki sposób społeczności zamieszkujące obszary górskie są silnie uzależnione od wody z lodowców, choć faktyczna liczba mieszkańców tych regionów jest niewielka.

    "Zależność jest znacznie bardziej spektakularna w dorzeczach na średnich szerokościach geograficznych, gdzie gęstość zaludnienia jest o wiele wyższa, a roztopy lodowców nadal wnoszą istotny wkład w dostępne zasoby wody" - twierdzą eksperci.

    Pytanie o wpływ zmian klimatu na zasilanie w wodę gęsto zaludnionych regionów skłoniło naukowców do przeprowadzenia badań. "W czasie ostatnich kilku lat podawano liczby, które nie potwierdzają się przy bliższej analizie" - mówi profesor Georg Kaser, glacjolog i klimatolog z Uniwersytetu w Innsbrucku, który był również współkierownikiem badań. "Przesadą jest twierdzenie, że topnienie lodowców zagraża dostępności wody dla 2 miliardów ludzi."

    Odkrycia będą pomocne dla ekspertów, którzy będą pracować nad rozwiązaniem problemów z dostępnością wody w przyszłości. "Z całą pewnością spodziewane zmiany klimatu mogą mieć zgubny wpływ na mniejsze społeczności wysokogórskie" - twierdzą naukowcy.

    Profesor Kaser, zadowolony z wyników badań, powiedział: "Zasadniczo jest to proste podejście badawcze, które niemniej dostarcza nam ważkich argumentów do bardziej zróżnicowanej dyskusji na temat badań nad klimatem. Mając na uwadze kolejny raport opublikowany przez Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC), nasze dane można postrzegać jako podstawę do precyzyjniejszych szacunków na skalę regionalną, bowiem pokazują one, że wpływ spodziewanych zmian klimatu może być w niektórych regionach silniejszy niż w innych."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ustrój lodowcowy – ustrój typowy dla rzek, których wahania stanów wód związane z topnieniem lodowców w porze letniej (Ren, Rodan) Charakteryzuje rzeki zasilane przez wody z topniejących lodowców górskich. Największe przepływy występują w okresie letnim. Glaciergate – nazwa dotycząca nieprawidłowości przy ocenie postępu topnienia lodowców w Himalajach oraz związanej z nimi procedury naukowej w IV Raporcie Międzyrządowego Zespołu do spraw Zmian Klimatu. Błędy zostały wskazane pod koniec 2009 roku. Zasilanie rzeki – dopływ do rzek wód pochodzących z opadów atmosferycznych, topnienia lodowców i śniegu oraz ze źródeł i wód podziemnych.

    Wody zaskórne, zwane też wodami wierzchówki, prawidłowa nazwa: wody przypowierzchniowe – wody podziemne, znajdujące się bardzo płytko pod powierzchnią gruntu. Wody te cechują się zmiennością temperatury i z reguły są zanieczyszczone. Z tego względu nie nadają się do celów spożywczych. Wody zaskórne powstają pod wpływem zmian temperatury i opadów atmosferycznych. Wody te są niezbędne do życia roślin. Bezpieczeństwo wodne – pojęcie określające zdolność danej populacji do zapewnienia sobie dostępu do źródeł wody pitnej. Zapewnienie bezpieczeństwa wodnego jest narastającym problemem gdyż mają na niego wpływ takie czynniki jak przyrost naturalny, susze, zmiany klimatu, zjawiska El Niño i La Niña, coraz większe zanieczyszczenie istniejących źródeł wody, zbędne zużycie wody przez przemysł i nadmierne zużywanie wód gruntowych i artezyjskich. Poziom bezpieczeństwa wodnego ulega drastycznej redukcji w wielu krajach świata zjawisko to określa się z języka angielskiego jako „water stres”.

    Procesy fluwioglacjalne - procesy związane z rzeźbotwórczą działalnością wód pochodzących z topniejących lodowców (wód ablacyjnych). Wody te mają bardzo dużą zdolność erozyjną. W zależności od ilości wody, odporności skał podłoża i długości tych procesów, wody polodowcowe żłobią w podłożu zagłębienia w postaci mis i rynien polodowcowych, a także przyczyniają się do powstania pradolin. Do akumulacyjnej działalności wód polodowcowych zaliczane są stożki i równiny sandrowe. Woda płynąca korytami rzek wewnątrzlodowcowych także akumuluje materiał. Powstają wtedy m.in. ozy oraz kemy. Piąty Raport IPCC (The Fifth Assessment Report of the IPCC; w skrócie AR5) - piąty raport podsumowujący obecne i przewidywane zmiany klimatu opracowywany przez Międzyrządowy Zespół do spraw Zmian Klimatu (IPCC).

    Linia równowagi bilansowej (ang. EL - equilibrium line) - jest linia oddzielająca obszar akumulacji lodowca od jego obszaru ablacji. Innymi słowy jest to linia łącząca punkty o zerowym bilansie masy lodowca. Dla typowych alpejskich lodowców EL dzieli lodowiec w stosunku 2:1, gdzie dwukrotnie większą powierzchnię zajmuje obszar akumulacji lodowca w stosunku do jego obszaru ablacji. Zasada ta nie obowiązuje lodowców zasilanych głównie lawinami (takie jak np lodowce himalajskie i turkiestańskie), pokrytych gruzem lub występujących w strefach klimatu polarnego (lodowce zimne) Ściśliwość wody morskiej - zdolność wody morskiej do zmian obiętości właściwej pod wpływem zmian wywieranego na nią ciśnienia. Miarą tej ściśliwości jest współczynnik ściśliwości wody morskiej, zależny od temperatury, zasolenia i ciśnienia w wodzie.

    Współczynnik odpływu - współczynnik odpływu jest to stosunek ilości wody odpływającej z obszaru zlewni w rozpatrywanym czasie do ilości wody jaka w tym samym czasie spadła w postaci opadów atmosferycznych na obszar zlewni. Określa się go dla okresu wieloletniego, dla poszczególnych lat, półroczy oraz miesięcy. jest to wielkość niemianowana,ale można ją również wyrazić w procentach wysokości opadu:

    Czwarty Raport IPCC (The Fourth Assessment Report of the IPCC; w skrócie AR4) - czwarty raport podsumowujący zmiany klimatu, raporty są publikowane przez Międzyrządowy Zespół do spraw Zmian Klimatu (IPCC).

    Lodowiec regenerowany - jest jednym z podtypów lodowców górskich, zboczowo-dolinnych. Powstaje ze spajania izolowanych brył lodu pochodzących z wyżej położonych lodowców. Lista lodowców w Szwajcarii – jest to niepełny wykaz dużych lodowców w Szwajcarii wraz z porównaniem ich długości w latach 1850 oraz 2002. Dodatkowo w tabeli podana jest powierzchnia lodowca oraz kanton, w którym się on znajduje.

    EdGCM jest modelem ogólnej cyrkulacji atmosfery (ang. Global Circulation Model, w skrócie GCM) napisanym w celach edukacyjnych. Model może być uruchamiany na PC, ma wbudowany prosty interfejs graficzny i bazę danych i może być wykorzystany do badań zmian klimatu. Jest oparty na modelu z NASA Goddard - GISS Model II. Pozwala nauczycielom i uczniom wyrobić intuicję dotyczącą współczesnych problemów klimatycznych i zapoznanie się z narzędziami wykorzystywanymi przez naukowców w badaniach zmian klimatu. Wirtualna woda – ilość wody, która jest potrzebna do wyprodukowania danego produktu spożywczego, a także produkty, które są sprzedawane państwom, w których nie są uprawiane (bądź uprawiane w małej ilości) ze względu na niedostępność wody. Zaoszczędzona w ten sposób woda może być wykorzystana do innych celów. Obroty wirtualną wodą wynoszą około 800 mld USD. Koncepcja została wprowadzona w 1993 przez Johna Anthonego Allana. Jeden hamburger to około 2400 litrów wirtualnej wody. Przeciętny Amerykanin konsumuje około 6,800 litrów wirtualnej wody każdego dnia, trzykrotnie więcej niż Chińczyk.

    Prąd powierzchniowy – jest bezpośrednio związany z ruchem wiatru, który dzięki swojej sile przesuwa masy wody. Na kierunek poruszania się prądu bardzo duże znaczenie ma siła Coriolisa, która odchyla kierunek cząsteczek wody o ok. 45°, a faktyczny kierunek wody jest wypadkową tych dwóch sił. Jako że woda w oceanach ułożona jest warstwowo, kolejne warstwy znajdujące się poniżej poziomu wody zaczynają się również poruszać wskutek siły tarcia. W coraz niższych warstwach siła ta jest coraz mniejsza i coraz bardziej odchylona od kierunku wiatru. Na głębokości zwanej głębokością Ekmana woda płynie w kierunku przeciwnym do kierunku wiatru, a jej prędkość spada do 0,043 prędkości wiatru na powierzchni. Teoria Ryana-Pitmana – hipoteza mówiąca, że ok. 5600 roku p.n.e. obszar wokół Morza Czarnego został zalany. Opublikowali ją w 1996 roku dwaj naukowcy z Uniwersytetu Columbia - William B.F. Ryan i Walter C. Pitman. Zanim doszło do kataklizmu, Morze Czarne było według nich słodkowodnym jeziorem zasilanym przez rzeki uchodzące do niego i niosące wody powstałe z topniejących lodowców górskich i lądolodu skandynawskiego.

    Dodano: 10.11.2010. 15:37  


    Najnowsze