• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy kwestionują analogię z interglacjałem eemskim

    19.06.2012. 18:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy z Niemiec rzucili nowe światło na powód, dla którego interglacjał eemski nie powinien być stosowany jako model zmian klimatu w dzisiejszym świecie. Prezentując swoje badania w czasopiśmie Geophysical Research Letters, naukowcy wskazali na kluczowe różnice między eemskimi a współczesnymi warunkami klimatycznymi.

    Geologowie zazwyczaj badają przeszłość, aby zrozumieć, co dzieje się obecnie i będzie się dziać w przyszłości. Analizują epoki, w których panowały znane nam dzisiaj warunki. Po ustaleniu głównych procesów klimatycznych, naukowcy symulują je za pomocą modeli cyfrowych, aby przeprowadzać dalsze testy potencjalnych reakcji systemów na Ziemi.

    Większość ekspertów jest zgodna, że interglacjał eemski, ciepły okres sprzed około 125.000 lat, który nastąpił po zlodowaceniu środkowopolskim (Saalian), nadaje się do ich badań. Średnie temperatury na planecie w okresie interglacjału eemskiego były wyższe od obecnie panujących. Nawet część lodu na Grenlandii stopniała, a globalny poziom mórz był wyższy niż ten, który mamy teraz.

    "Z tego względu interglacjał eemski wydaje się tak dobrze służyć w dzisiejszych rozważaniach na temat zmian klimatu" - wyjaśnia dr Henning Bauch z Akademii Nauk i Literatury w Moguncji (AdW Mainz) przy GEOMAR - Centrum Badań Oceanicznych im. Helmholtza w Kilonii, Niemcy.

    Aczkolwiek ostatnie badania przeprowadzone przez dr Baucha, we współpracy z dr Evgeniyą Kandiano z GEOMAR i dr Janem Helmke z Instytutu Badań nad Zaawansowanym Zrównoważeniem w Poczdamie, sygnalizują jedną, istotną różnicę między interglacjałem eemskim a obecnymi czasami: sytuację w Oceanie Arktycznym.

    Zdaniem naukowców, w obecnym, ciepłym okresie - zwanym holocenem, cyrkulacja oceaniczna i atmosferyczna pcha ogromne ilości ciepła w kierunku północnym, ku wyższym szerokościom geograficznym. Najbardziej widocznymi przykładami są Prąd Zatokowy i Prąd Północnoatlantycki. W Europie Północnej panują przyjemne temperatury dzięki tym prądom, które docierają aż do Arktyki.

    Wyniki wcześniejszych badań wskazały na wzrost ciepła oceanicznego transportowanego do Arktyki, a letnia pokrywa lodowa Oceanu Arktycznego wydaje się kurczyć bez żadnych oznak spowolnienia. Naukowcy twierdzą, że istnieje szansa, iż tego typu warunki panowały także 125.000 lat temu. W czasie eemskich okresów letnich Arktyka była całkowicie pozbawiona lodu.

    Niemniej analiza rdzeni osadów z dna morskiego (od Atlantyku po zachód Irlandii i od środka mórz północnych po wschód wyspy Jan Mayen w Norwegii) ujawniła, że zawierają one maleńkie próbki kalcytu nieżywych mikroorganizmów (otwornic).

    "Rodzaj zbiorowiska gatunków w poszczególnych warstwach oraz skład izotopowy próbek kalcytu dostarcza nam informacji o temperaturze i innych właściwościach wody, w której żyły w owym czasie" - mówi dr Bauch.

    Podczas gdy próbki pochodzące z Atlantyku wykazały typowe, eemskie sygnały temperaturowe, przewyższające te z okresu holocenu, to nie stało się tak w przypadku próbek z mórz północnych. "Ustalono, że otwornice z interglacjału eemskiego wskazują na stosunkowo zimne warunki" - podkreśla dr Bauch. "Znaczne kontrasty ujawniły się między powierzchnią oceanów w tych dwóch regionach. Bez wątpienia ciepły, atlantycki prąd powierzchniowy był słabszy na wyższych szerokościach geograficznych w czasie interglacjału eemskiego niż dzisiaj".

    Dr Bauch twierdzi, że zlodowacenia w czasie środkowopolskiej epoki lodowej (Saalian), która poprzedza interglacjał eemski, miały znacznie szerszy zasięg w Europie Północnej niż w czasie zlodowacenia północnopolskiego (Weichselian), czyli epoki lodowej poprzedzającej obecny, ciepły okres. "Zatem więcej słodkiej wody z topniejących lodów w czasie zlodowacenia środkowopolskiego (Saalian) wpływało do mórz północnych i przez dłuższy okres. Taka sytuacja miała trzy następstwa: cyrkulacja oceaniczna na północy została zredukowana, a zimą istniało większe prawdopodobieństwo tworzenia się lodu morskiego ze względu na niższe zasolenie. Jednocześnie sytuacja ta doprowadziła do pewnego rodzaju 'przegrzania' na Północnym Atlantyku z powodu ciągłego transferu ciepła oceanicznego z południa".

    Wyniki tych badań dostarczają nowych danych na temat klimatu eemskiego. Dr Bauch zauważa: "Z oczywistych względów pewne decydujące procesy w czasie interglacjału eemskiego przebiegały odmiennie, takie jak transfer ciepła oceanicznego w kierunku Arktyki. Modele powinny to uwzględniać, jeżeli mają prognozować kształtowanie się klimatu w przyszłości na podstawie analogicznych okresów z przeszłości, takich jak interglacjał eemski".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Interglacjał eemski (interglacjał Riss/Würm) – interglacjał poprzedzający ostatnie na ziemiach polskich zlodowacenie północnopolskie. Nastał po zlodowaceniu środkowopolskim. Jego trwanie jest określane na 132-115 tys. lat temu. Zlodowacenie północnopolskie, zlodowacenia północnopolskie, ostatnie zlodowacenie – najmłodsze ze zlodowaceń plejstoceńskich. Trwało od 115 tys. lat temu do 11,7 tys. lat b2k (przed rokiem 2000). Poprzedza je interglacjał eemski, a po nim nastąpił holoceninterglacjał współczesny. Ostatnie zlodowacenie jest różnie nazywane, w zależności od regionów geograficznych: w północnej Europie Środkowej jest to zlodowacenie północnopolskie (zlodowacenie bałtyckie, Wisły lub Vistulian, Wisła, wisła), w systemie alpejskim – Würm, w Ameryce Północnej – Wisconsin. Interglacjał mazowiecki (interglacjał wielki, interglacjał Mindel/Riss) - jeden z ciepłych okresów międzylodowcowych epoki plejstoceńskiej, zawarty pomiędzy zlodowaceniami południowopolskimi a zlodowaceniami środkowopolskimi, którego czas trwania określa się w przedziale 350-300 tys. lat BP. Interglacjał ten charakteryzował się istnieniem w optimum klimatycznym lasów mieszanych z dużym udziałem jodły oraz obecnością ciepłolubnej winorośli leśnej (Vitis silvestris).

    Rzeźba staroglacjalna – typ rzeźby terenu powstały i ukształtowany podczas starszych zlodowaceń plejstoceńskich. Decydujące znaczenie dla genezy rzeźby staroglacjalnej miało przedostatnie zlodowacenie (na obszarze Polski – zlodowacenie Odry) i ostatni interglacjał eemski. Ostatecznie rzeźba ta została ukształtowana w warunkach zimnego klimatu peryglacjalnego panującego w czasie ostatniego zlodowacenia na przedpolu lądolodu. Rzeźba staroglacjalna jest mało zróżnicowana, przeważają równiny, miejscami urozmaicone rozległymi, niskimi pagórami lub wzgórzami pochodzenia glacjalnego, rozcięte przez płytkie i szerokie doliny oraz płaskie i rozległe obniżenia. W obszarze staroglacjalnym występują też rozległe równiny zastoiskowe, miejscami powiązane z pradolinami. Zlodowacenie południowopolskie (zlodowacenia południowopolskie, zlodowacenie krakowskie, zlodowacenie Sanu, w systemie alpejskim - Mindel, a Ameryce Północnej - Illinois) - największe ze zlodowaceń na terenie Polski w plejstocenie (objęło ok. 90% powierzchni kraju). Jego trwanie jest określane na 730-430 tys. lat temu. Poprzedza je interglacjał przasnyski (podlaski), a po nim nastąpił interglacjał mazowiecki (wielki). Obszar zlodowacenia krakowskiego pozbawiony jest wszelkich form glacjalnych, przeważa tu rzeźba strukturalna i erozyjna. Osady tego zlodowacenia zachowały się przede wszystkim w środkowej i północnej Polsce, pod utworami młodszych ogniw czwartorzędu. Częściowo też jednak (zwłaszcza na południu kraju) zostały one zniszczone w wyniku późniejszej denudacji. Te osady to przede wszystkim piaski i żwiry fluwioglacjalne, a także iły warwowe. W trakcie tych zlodowaceń obszar Jury Krakowsko-Częstochowskiej był prawdopodobnie wolny od lodu, gdyż nie znaleziono na tym obszarze osadów genezy glacjalnej, a rzeźba (skałki jurajskie) nie nosi śladów egzaracji (erozji lodowcowej).

    Interstadiał (interglacistadiał) – jednostka podziału czwartorzędu drugiego rzędu w obrębie glacjału. Cechuje ją cieplejszy klimat, jednak nie tak ciepły jak klimat interglacjału. Oddziela ona zimne jednostki glacjału (rangi stadiału) i charakteryzuje się "cofaniem" lądolodów do ok. 100 km. Późny glacjał stanowi okres schyłkowy zlodowacenia. Termin ten głównie tyczy się schyłku ostatniego zlodowacenia (ang. Last Termination). Początek tego okresu jest różnie przyjmowany w zależności od regionu. 21-14,5 tys lat BP (18-13 tys. lat 14C BP), natomiast jego koniec jest równoznaczny z końcem plejstocenu i początkiem holocenu – 11,65 tys. lat BP. W Polsce późny glacjał stanowi górną część stadiału głównego zlodowacenia północnopolskiego. Klimat w tym okresie cechował się dużą zmiennością. Generalna poprawa klimatu w kierunku mody interglacjalnej przerywana była serią silnych i gwałtownych ochłodzeń, takich jak młodszy dryas. Najcieplejszą fazą w tym czasie była interfaza Bølling/Allerød trwająca ok. 2 tys. lat.

    Interglacjał lub okres międzylodowcowy lub okres interglacjalny to okres między dwoma glacjałami, w którym wskutek ocieplenia czyli wzrostu temperatury powierzchnia lodowca cofa się lub ustępuje z danego obszaru (deglacjacja). Okres ten charakteryzuje się również wzrostem poziomu oceanu światowego i przesuwaniem się stref roślinnych ku biegunom. Północnoatlantyckie wody głębinowe (ang. North Atlantic Deep Water, NADW) – masa wody o dużej gęstości, powstająca po zwiększeniu zasolenia i ochłodzeniu wód Prądu Północnoatlantyckiego i ulegająca w strefie arktycznej downwellingowi („zatapianiu”). NADW spływa w dół tworząc powrotne prądy oceaniczne – głębinowy i przydenny, płynące w kierunku Oceanu Południowego. Downwelling jest jedną z sił napędowych cyrkulacji termohalinowej – globalnego obiegu wód oceanicznych, przenoszących ciepło i sole mineralne. Od jego intensywności zależą warunki meteorologiczne w Europie (zob. Oscylacja Północnoatlantycka); jako element pętli cyrkulacji globalnej wpływa na zmiany klimatu Ziemi.

    Zlodowacenie podlaskie (północno-wschodniopolskie, Narwi, w systemie alpejskim – Günz, a Ameryce Północnej – Nebrascan) – najstarsze ze zlodowaceń plejstoceńskich. Jego trwanie jest określane na 1200-950 tys. lat temu. Po nim nastąpił interglacjał przasnyski.

    Dodano: 19.06.2012. 18:17  


    Najnowsze