• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy ostrzegają - nasilenie się pożarów lasów amazońskich zagraża oenzetowskim celom obniżenia emisji CO2

    30.06.2010. 21:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy z Uniwersytetu Exeter w Wlk. Brytanii wykazali, że rolnicy z Amazonii wzniecają więcej pożarów na terenach, w których wylesianie jest mniej intensywne, zagrażając w ten sposób utrzymaniu oszczędności CO2 uzyskanym dzięki działaniom Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). Naturalne występujące pożary w Amazonii to rzadkość, ale brazylijscy rolnicy często wypalają tereny rolnicze z częstotliwością od trzech do pięciu lat, aby zwiększyć ilość składników pokarmowych w glebie i utrzymać ją na poziomie optymalnym do produkcji żywności. Badania, których wyniki opisano w magazynie Science, zostały dofinansowane przez brytyjską Krajową Radę ds. Badań nad Środowiskiem (NERC).

    Dzięki analizie danych satelitarnych o wylesianiu i pożarach z największego na świecie lasu deszczowego (mapę pokrycia terenu dostarczyło Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej - WCB), naukowcy odkryli, że wskaźnik pożarów wzrósł w 59% obszarów o ograniczonym wylesieniu.

    Zdaniem naukowców dodatkowy dwutlenek węgla ulatniający się w czasie pożarów z gospodarstw rolnych do otaczających lasów może częściowo zaprzepaścić obniżenie emisji CO2 uzyskane w ramach programu oenzetowskiego "Redukcja emisji dwutlenku węgla z wylesień i degradacji" (REDD). REDD jest funduszem powierniczym, którego celem jest wspieranie zmian w sposobie zarządzania lasami poprzez odpowiednie zachęty finansowe.

    "Zmiany w częstotliwości pożarów mogą narazić na szwank korzyści uzyskane w ramach oenzetowskiego programu REDD, gdyż trendy dotyczące pożarów są przeciwieństwem trendów w wylesianiu" - zauważa naukowiec dr Luiz Arag?o, specjalista ds. środowiska z Wydziału Geografii.

    Zasugerował, że program REDD nie obejmuje zrównoważonego, wolnego od pożarów, zarządzania wylesionymi obszarami, a całe obniżenie emisji CO2 uzyskane dzięki unikaniu wylesiania może zostać częściowo skompensowane poprzez zwiększone emisje z pożarów. "Mimo ogromnej wagi oenzetowskiego programu REDD dla tego regionu, pożary są obecnie zaniedbywane w tworzonych przez ONZ ramach" - zauważa dr Arag?o.

    Dr Arag?o wraz z kolegą dr Shimabukuro nakłonili negocjatorów, aby uwzględnić ten punkt w przyszłych rozmowach ONZ dotyczących zmian klimatu. "Skuteczność programu REDD jako strategii minimalizowania zmian klimatu zależy w szczególności od stabilizacji wylesiania i degradacji Amazonii, największego na świecie lasu deszczowego" - mówią naukowcy.

    "Musimy zmienić sposób, w jaki Amazończycy korzystają i zarządzają gruntami, aby mogli to robić bez wzniecania pożarów" - wyjaśnia dr Arag?o. "Będą potrzebować wsparcia finansowego na zakup maszyn oraz szkolenia i pomocy technicznej, aby umożliwić im wdrożenie i utrzymanie zarządzania gruntami bez pożarów."

    Zmiana praktyk zarządzania gruntami na już wylesionych obszarach w taki sposób, aby stosować zarządzanie i wprowadzać bardziej zróżnicowane i zrównoważone praktyki na kooperatywnym szczeblu wspólnoty może radykalnie zredukować pożary i emisje dwutlenku węgla. "Będzie to kosztowne, ale ochroni stabilność zasobów węgla i różnorodność Amazonii" - podkreśla.

    Naukowcy zaznaczyli, że zachęcanie do takich praktyk wymaga zwiększenia inwestycji "w uzupełnieniu mechanizmu finansowania REDD". Środki finansowe "będą wspierać przyjazne dla środowiska praktyki korzystania z gruntów w ramach lokalnych społeczności i przez rolników amazońskich, jak również systemy monitorujące, które umożliwiają kwantyfikację różnych typów degradacji lasów i ich wtórnej dynamiki" - mówią dr Arag?o i dr Shimabukuro.

    Co więcej, naukowcy podkreślili, że niepowodzenie w walce z pożarami w Amazonii może "zniechęcić inwestorów i donatorów ram REDD z powodu ryzyka, że zyski osiągane dzięki obniżeniu wylesiania mogą zostać przewyższone przez straty dwutlenku węgla powodowane pożarami oraz z powodu braku wszechstronnego i wiarygodnego systemu monitorowania, raportowania i weryfikacji emisji (MRV)".

    Według szacunków ONZ wylesianie odpowiada za jedną piątą wszystkich gazów cieplarnianych uwalnianych w wyniku działalności człowieka. Wyniki ostatnich badań pokazują, że wylesianie brazylijskiej Amazonii oznaczało każdego roku utratę 19.000 kilometrów kwadratowych lasów w latach 1998-2007, uwalniając 280 milionów ton dwutlenku węgla rocznie. Naukowcy podsumowują, że w ostatnich latach dodatkowe pożary spowodowały emisję takiej ilości dwutlenku węgla co rozmyślna wycinka drzew, która w sumie porównywalna jest do 450 milionów ton dwutlenku węgla pochłanianych każdego roku przez lasy.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pożary są jednym ze zjawisk zachodzących w lasach. Z punktu widzenia gospodarki leśnej zaliczane są do najpoważniejszych niebezpieczeństw zagrażających lasom. Corocznie na świecie notuje się blisko 2000 pożarów. Pożary lasów dzieli się na następujące kategorie: Ash Wednesday (dosłownie "środa popielcowa") – klęska żywiołowa która miała miejsce w południowo-wschodniej Australii 16 lutego 1983. W ciągu 12 godzin wybuchło wówczas ponad 180 pożarów które napędzane wiatrami o szybkości dochodzącej do 100km/h spaliły ponad 4 tys. kilometrów kwadratowych w czasie tylko jednego dnia. Do czasu pożarów w 2009 była to najtragiczniejsza klęska żywiołowa w dziejach Australii, w wyniku pożarów zginęło wówczas 75 osób, w tym 17 strażaków. Wiele osób zginęło w gwałtownych burzach ogniowych. Owady pirofilne - owady wyspecjalizowane do życia w środowiskach powstałych w wyniku pożarów, dotyczy to głównie pożarów lasów. Pożary takie występują na przykład w sosnowych lasach borealnych (USA, Szwecja) oraz lasach i zaroślach twardolistnych.

    Lista państw według rocznej emisji CO2: Poniższa lista przedstawia państwa świata w zależności od rocznej emisji dwutlenku węgla. Uwzględniony jest jedynie dwutlenek węgla pochodzący ze spalania paliw kopalnych, bez uwzględnienia takich źródeł jak produkcja cementu czy wylesianie. Spalanie paliw kopalnych odpowiada za około 70% światowej emisji CO2, wylesianie za około 25%, a produkcja cementu za około 5%. Polityka jakości - część strategii organizacji dotycząca problematyki zarządzania jakością. Najczęściej przez "politykę jakości" rozumie się zwięźle zredagowany zbiór głównych tez związanych z zapewnieniem jakości i jako taki jest najważniejszym dokumentem systemu zarządzania jakością. Jest to dokument zespołowo redagowany i rozwijany przez zarząd we współpracy z pełnomocnikiem systemu zarządzania jakością. Polityka jakości ukazuje w krótkiej formie zadania realizowane długoterminowo na strategicznym poziomie zarządzania w wieloletniej, często nawet 10-letniej perspektywie. Polityka jakości określa działanie, rozwój i doskonalenie systemu jakości. Sekcja 5.3 normy ISO 9001 definiuje politykę jakości, m.in. wymaga by polityka jakości była sformułowana pisemnie, zakomunikowana i zrozumiała dla każdego pracownika organizacji.

    Europejski System Handlu Emisjami (UE ETS), — znany także jako "wspólnotowy rynek uprawnień do emisji dwutlenku węgla (CO2)" lub system ETS. Jest pierwszym i największym systemem handlu emisjami CO2 na świecie. UE ETS jest dzisiaj jedynym rynkiem emisji CO2 opartym na wiążącym krajowym i regionalnym ustawodawstwie (dyrektywa ETS Unii Europejskiej). Od reformy strukturalnej dyrektywy ETS, przyjętej w Pakiecie Energetyczno-Klimatycznym 12 grudnia 2008 przez kraje Unii Europejskiej, obowiązuje zakup uprawnień do emisji CO2 (EUA) na giełdzie przez firmy przemysłu energochłonnego i wytwarzania energii elektrycznej po wykorzystaniu przyznanej puli uprawnień przyznanym Państwom Członkowskim UE.Od 2012, handel uprawnieniami do emisjami CO2 (EUA) odbywa się głównie na giełdzie ICE w Londynie i EEX we Frankfurcie. Unia Europejska jak i Państwa Członkowskie wprowadzają nowe uprawnienia na rynek emisji CO2 przez aukcje na giełdach ICE i EEX na podstawie rozporządzeń przyjetych przez Komisję Europejską. W Polsce, rejestr uprawnień do emisji CO2 jest prowadzony przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBIZE) podlegający Ministrowi Środowiska. Pożary lasów w Boliwii – masowe pożary wywołane wypalaniem traw przez chłopów, połączone z suszą nawiedzającą obszar Boliwii. Od początku trwania pożarów lasów, zarejestrowano około 34.000 nowych ognisk, na obszarze o powierzchni blisko 2,6 mln hektarów, które strawiły ponad 60 budynków, dla porównania 15 sierpnia, na początku ogłoszenia stanu wyjątkowego było ich około 17 tysięcy.

    Formacje trawiaste – bezdrzewne formacje roślinne, w których dominującą rolę pełnią trawy. Wykształcają się tam, gdzie warunki klimatyczne i siedliskowe uniemożliwiają rozwój formacjom leśnym. Czynnikami ograniczającymi występowanie lasów i zarazem warunkującymi utrzymywanie się formacji trawiastych są: niskie temperatury, znaczna zmienność sezonowa klimatu, niewielka ilość opadów, długotrwałe zalewy wód, silne wiatry i lawiny. Granica między strefą formacji trawiastych a strefą lasów może być kształtowana przez występowanie cyklicznych pożarów. Na Środkowym Zachodzie Stanów Zjednoczonych występował tzw. półwysep preriowy, czyli wysunięty w głąb strefy leśnej pas strefy trawiastej, który zanikł od czasu systematycznego gaszenia naturalnych pożarów. Również silna presja dużych roślinożerców może uniemożliwić przekształcenie formacji trawiastej w leśną. Ma to miejsce np. na obszarach o dużym zagęszczeniu słoni, które w tej sytuacji są gatunkiem kluczowym, odpowiedzialnym za utrzymanie takiej fizjonomii ekosystemu. Wypas również jest odpowiedzialny za utrzymanie niektórych formacji trawiastych w strefie umiarkowanej, co dotyczy m.in. muraw bliźniczkowych. Formacje trawiaste występują na lądach od obszarów okołobiegunowych po strefę tropikalną zajmując na Ziemi w sumie ok. 3200 milionów ha. Formacje trawiaste dzieli się na strefowe lub azonalne odpowiednio do rozmieszczenia czynników warunkujących ich występowanie. BS EN 16001 - System Zarządzania Energią. Pierwszego lipca 2009 British Standards Institution (BSI) opublikowało nowy standard. Dotyczy on Systemu Zarządzania Energią. Treść EN 16001 zawiera przewodnik oraz wymagania zgodności z systemem zarządzania energią, wśród których są m.in. konieczność wprowadzenia polityki energetycznej, identyfikacja obecnego oraz planowanego zużycia energii, wprowadzenie systemu monitorowania oraz mierzenia zużycia energii. Wszystko to owocuje poprawą efektywności energetycznej oraz redukcji zużycia energii, redukcją emisji gazów cieplarnianych, zmianami behawioralnymi w organizacji. Wprowadzony, certyfikowany i nadzorowany system zapewnia także zgodność z wymogami prawnymi, lokalnymi, krajowymi a także dyrektywami UE o Usługach Energetycznych i Redukcji Emisji Gazów Cieplarnianych. Podejście systemowe jest analogiczne jak w innych systemach, oparte na metodologii Plan-Do-Check-Act -Cykl Deminga. Prace nad standardem przeprowadzone zostały w Wielkiej Brytanii przez komitet CEN (Europejski Komitet dla Standaryzacji) wraz z komitetem Zarządzania Energią BSI. BS EN 16001 jest podstawą międzynarodowego draftu standardu ISO (Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna) Systemu Zarządzania Energią ISO 50001. Draft tego standardu został opublikowany do publicznego komentarza jako ISO/DIS 50001, natomiast jego ostateczna wersja standardu zostanie opublikowana w pierwszej połowie 2011 roku. British Standards Institution zapewnia, że transfer certyfikacji na ISO 50001 odbędzie się płynnie i bezproblemowo.

    FZAB-500M (ros. ФЗАБ-500М) -sowiecka bomba burząco-zapalająca przeznaczona do wywoływania pożarów w obiektach umocnionych. Posiada działanie burzące około trzy razy mniejsze od bomb FAB-500, ale tworzy dodatkowo od 50 do 200 ognisk pożarów.

    Francisco Alves Mendes Filho (ur. 15 grudnia 1944, zm. 22 grudnia 1988), znany jako Chico Mendes, brazylijski chłop z Amazonii, działacz związkowy i obrońca naturalnej przyrody amazońskiej. Nawoływał do wstrzymania wyrębu naturalnych lasów deszczowych Amazonii i zamieniania ich w bezdrzewne pastwiska. Założyciel narodowego stowarzyszenia wolnych rolników broniących lasów deszczowych jako swego miejsca gospodarczego wykorzystania bez niszczenia istotnych wartości posiadanych przez te lasy. Zamordowany w 1988 przez zwolenników latyfundystów chcących przekształcić Amazonię w krainę pastwisk dla bydła.

    Pożary w Yellowstone w 1988 roku – zespół pożarów lasów i zarośli w Parku Narodowym Yellowstone i jego okolicach (m.in. Parku Narodowym Grand Teton) latem 1988 roku. Największe tego typu zjawisko w tym regionie zanotowane w czasach historycznych – w ciągu 6 miesięcy ogień objął prawie 5 000 km², z czego w granicach parku narodowego około 3 212 km², czyli ponad ⅓ jego powierzchni. Pożar buszu w Australii Zachodniej w 1961- klęska żywiołowa, która miała miejsce w styczniu i lutym 1961 i wystąpiła w południowo-zachodniej części Australii Zachodniej. Pożar od 20 do 24 stycznia pustoszył okolice Dwellingup a od 11 do 15 lutego okolice Pemberton. W wyniku pożarów nikt nie zginął. Miasta Dwellingup i Karridale zostały w dużej mierze uszkodzone. Pierwszy z pożarów wybuch w Dwellingup 19 stycznia 1961, następnego dnia pożary wybuchały w Darling Scarp wokół Mundaring oraz Mount Helena. W wyniku pożaru 123 osoby straciły domy a spaleniu uległo 4400 km² ziemi.

    Pożary lasów w Grecji – seria pożarów, które swoim zasięgiem objęły kilka obszarów w Grecji. Pożary wybuchły dnia 21 sierpnia 2009 roku i trwały do 24 sierpnia. Pierwszy pożar pojawił się w okolicy Grammatiko około 40 km na północny wschód od stolicy kraju, Aten. W ciągu trzech kolejnych dni ogień szybko się rozprzestrzeniał, powodując zniszczenie czternastu miast. 10 000 mieszkańców zostało ewakuowanych z Agios Stefanos. Około 600 strażaków i żołnierzy walczyło z ogniem, do pomocy gaszenia pożaru użyto również 12 samolotów gaśniczych i 9 helikopterów oraz 130 wozów strażackich. Audyt ekologiczny - oznacza narzędzie zarządzania obejmujące systematyczną, udokumentowaną, okresową i obiektywną ocenę efektów działalności organizacji, systemu zarządzania i procesów służących ochronie środowiska, w celu ułatwienia kontroli zarządczej praktyk mogących wywierać wpływ na środowisko oraz oceny zgodności z polityką środowiskową, w tym z celami i zadaniami środowiskowymi organizacji. Audytu ekologicznego dotyczy rozporządzenie UE Nr 761/2001 o dobrowolnym uczestnictwie przedsiębiorstw przemysłowych we wspólnotowym systemie zarządzania środowiskiem i kontroli ekologicznej zakładu.

    Pracowniczy program emerytalny (PPE) – zbiór umów tworzących dodatkową dobrowolną formę oszczędności emerytalnych (tzw. III filar zreformowanego w latach 1997–1999 systemu emerytalnego w Polsce). W ramach pracowniczego programu emerytalnego pracodawca odprowadza składki podstawowe za swoich pracowników – uczestników PPE wysokości nie wyższej niż 7% wynagrodzenia uczestnika. Program może dopuszczać też odprowadzanie składek dodatkowych przez pracowników. Składka podstawowa odprowadzana przez pracodawcę zwolniona jest z obciążenia składkami na ubezpieczenia społeczne. Zyski z inwestycji w ramach PPE i wypłata środków z PPE zwolnione są z podatku dochodowego od osób fizycznych. Środkami w ramach PPE zarządza wybrana instytucja finansowa. PPE ma zawsze formę programu o zdefiniowanej składce.

    Dodano: 30.06.2010. 21:12  


    Najnowsze