• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy ws. dalszej ochrony łosi w Polsce

    07.11.2011. 10:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wkrótce ma być znane stanowisko ministra środowiska ws. przedstawionych mu przez naukowców propozycji dotyczących dalszego postępowania z populacją łosia w Polsce - poinformowała PAP rzeczniczka ministra Magda Sikorska.



    Minister środowiska właśnie otrzymał zamówiony jesienią 2009 roku dokument - strategię ochrony i gospodarowania populacją łosia w Polsce. Dokument powstał, aby wypracować rozwiązania i argumenty wobec postulatów leśników z północno-wschodniej Polski, którzy uważają, że trzeba przywrócić odstrzały łosi, ponieważ powodują one coraz więcej szkód w uprawach leśnych i że coraz częściej są przyczyną wypadków na drogach.

    Rzeczniczka resortu środowiska powiedziała, że przez najbliższe dwa tygodnie dokument będzie sprawdzany, czy spełnia wszystkie wymogi zamówienia. Później minister wniesie swoje uwagi i następnie odniesie się do przedstawionych tam merytorycznych propozycji.

    Od 2001 roku obowiązuje moratorium zakazujące odstrzału łosi. Łoś nie jest zwierzęciem chronionym, ale nie jest też zwierzyną łowną. Ministerstwo środowiska podkreślało, że zanim podejmie jakiekolwiek decyzje czy wydać zgodę na odstrzał łosi, czy też dalej zakazać odstrzału, zasięgnie opinii specjalistów.

    Strategię opracował zespół pod kierunkiem dr hab. Mirosława Ratkiewicza, profesora Uniwersytetu w Białymstoku. W ramach badań prowadzono m.in. inwentaryzację łosi zimą: były tropienia po śladach na śniegu, pędzenia zwierzyny w lasach, liczono łosie z samolotu podczas nalotów nad Biebrzańskimi Bagnami. Prowadzono też badania genetyczne.

    Naukowcy podkreślają że łosi przybywa, ale już teraz trzeba zadbać o to, by nie zaprzepaścić pozytywnych skutków wprowadzenia moratorium. Ratkiewicz powiedział PAP, że naukowcy postulują m.in. ministrowi dokładniejszy monitoring liczebności łosi w Polsce. Od tego zależy m.in. dalsze postępowanie wobec tych zwierząt.

    Naukowcy rozważają np. ewentualne zgody na odstrzał łosi na terenach tych Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych, gdzie łosi jest nie mniej niż pięć osobników na 1 tys. ha powierzchni leśnej i bagiennej. Miałoby się to odbywać w sposób - jak podkreśla Ratkiewicz - "bardzo ostrożny" i uzależniony od wcześniej przeprowadzonej inwentaryzacji.

    Planowana liczba zwierząt do odstrzału miałaby być za każdym razem szczegółowo opiniowana przez naukowców, leśników, myśliwych, parki narodowe, Państwową Radę Ochrony Przyrody, organizacje pozarządowe. Postulowany jest zakaz odstrzału łosi w parkach narodowych, w bezpośrednim ich sąsiedztwie i w nadleśnictwach z nimi graniczących. W rejonach gdzie są łosie i gdzie przyjeżdżają turyści, aby je zobaczyć - szczególnie w dolinie Biebrzy - mają być wyznaczone strefy, w których na łosie nie wolno będzie polować.

    "To niezwykle istotne, by rozsądnie gospodarować tym gatunkiem, bo nadmierna eksploatacja łowiecka jest jednym z największych zagrożeń dla różnorodności biologicznej" - podkreślił Ratkiewicz.

    Naukowcy podkreślają, że odstrzały łosi nie są rozwiązaniem, jeśli chodzi o wypadki drogowe z udziałem tych zwierząt. Postulują w tej sprawie budowę tanich przejść naziemnych dla zwierząt na wzór Estonii. Wskazują też, że należałoby pozostawiać szerokie pobocza - 15 metrów - wolne od drzew i krzewów, aby łosie niespodziewanie nie wychodziły na drogę i aby zmniejszyć ryzyko kolizji. Potrzebne jest też, według autorów raportu, wprowadzenie znaku drogowego ostrzegającego przed łosiami.

    W Polsce jest około 7,5 tys. łosi. Żyją głównie we wschodniej Polsce. W ciągu ostatnich 10 lat - w ocenie Ratkiewicza - populacja dobrze się rozwinęła. Podlaskie to region, gdzie łosi jest najwięcej w Polsce. Z dotychczasowych danych wynika, że w Biebrzańskim Parku Narodowym jest ich około 600, a w sąsiedniej Puszczy Augustowskiej - ok. 500.

     

    "Łosiową" strategię przygotował Instytut Biologii Uniwersytetu w Białymstoku. Projekt był finansowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W badaniach uczestniczyły także m.in. Lasy Państwowe, Polski Związek Łowiecki, naukowcy z Krakowa, Poznania oraz Instytutu Badawczy Leśnictwa.

    PAP - Nauka w Polsce, Iza Próchnicka

    kow/ abe/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Program Restytucji Populacji Sokoła Wędrownego w Polsce – program opracowany przez sokolników, myśliwych i przyrodników zainteresowanych odbudową populacji tego gatunku, z inicjatywy ówczesnego wojewódzkiego konserwatora przyrody we Włocławku Czesława Sielickiego. Porozumienie o powołaniu Programu podpisali w roku 1993 przedstawiciele Wojewody Włocławskiego, Wojewody Krakowskiego, Zarządu Głównego PZŁ i Fundacji Aktywnej Ochrony Ptaków Ginących. Program, po zaopiniowaniu przez Państwową Radę Ochrony Przyrody, został zatwierdzony przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (obecnie Minister Środowiska). Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 jest instrumentem realizacji polityki Unii Europejskiej w zakresie rozwoju obszarów wiejskich w Polsce. Dokument określa cele, priorytety i zasady dotyczące korzystania z działań wraz z przewidywanym budżetem przeznaczonym na ich realizację. Na tej podstawie wspierane są finansowo określone działania dotyczące wspierania rozwoju społeczno-ekonomicznego obszarów wiejskich. PROW jest dokumentem przygotowanym zgodnie ze strategicznym podejściem zaproponowanym przez Komisję Europejską. Zgodnie z nim na poziomie unijnym opracowywany został dokument strategiczny identyfikujący silne i słabe strony obszarów wiejskich, wspólne dla krajów członkowskich osie priorytetowe oraz wskaźniki dla mierzenia postępu w osiąganiu unijnych priorytetów. W oparciu o strategię UE przygotowywana została strategia krajowa, która realizowana jest poprzez PROW. Dokumenty podobne do PROW przygotowywane są w każdym z krajów członkowskich UE. Program może odnosić się do terytorium całego kraju (tak jak to ma miejsce w Polsce) lub też przyjmowanych jest wiele różnych programów dla poszczególnych regionów (np. Wielkiej Brytanii). PROW posiada cztery tzw. osie priorytetowe: Ryś, ryś euroazjatycki (Lynx lynx) – gatunek lądowego ssaka drapieżnego z rodziny kotowatych, największy z rysi (Lynx). Występuje w Europie i Azji. Poza kotem domowym, ryś i żbik są jedynymi występującymi w Polsce przedstawicielami kotowatych. Ryś jest też jednym z największych drapieżników Europy. Został opisany naukowo przez Karola Linneusza w 1758 roku pod nazwą Felis lynx. W Polsce jest gatunkiem rzadkim i chronionym. Badaniem populacji rysia w Polsce zajmuje się Instytut Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk i Instytut Ochrony Przyrody PAN.

    Odznaka honorowa "Za Zasługi dla Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej" – polskie odznaczenie cywilne nadawane przez ministra właściwego do spraw środowiska, od 1999 roku jest nim minister środowiska. Opłata ekologiczna – według obowiązującej w Polsce sprawozdawczości statystycznej są to te opłaty, które kierowane są, przynajmniej w części, na konta funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej różnych szczebli (narodowego, wojewódzkich, powiatowych i gminnych) – są to typowe opłaty. Można także wyróżnić wiele innych opłat ekologicznych, które trafiają na konta innych instytucji niż fundusze ochrony środowiska - jednak można je tak nazywać tylko ze względu na ich powiązanie z korzystaniem ze środowiska. Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są obowiązane, z zastrzeżeniem art. 284 ust. 2, podmioty korzystające ze środowiska (osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo wodne).

    Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP) – organ opiniodawczo-doradczy w zakresie ochrony przyrody, działający przy Ministrze Środowiska, ale doradzający na podstawie różnych ustaw także innym organom oraz mogący wyrażać opinie i stanowiska z własnej inicjatywy oraz na wniosek dowolnych podmiotów. Rada składa się z 40 członków powoływanych przez ministra na pięcioletnią kadencję, spośród działających na rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji ekologicznych. Państwowa Rada Ochrony Przyrody okresowo ocenia stan ochrony przyrody w Polsce, opiniuje projekty aktów prawnych, projekty nowych obszarów chronionych, przedstawia wnioski w sprawach dotyczących ochrony przyrody oraz popularyzuje ochronę przyrody. Zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody pełni także funkcję organu naukowego CITES. PROP jest także członkiem Światowej Unii Ochrony Przyrody IUCN (jako organizacja pozarządowa). Do 1949 r. była wraz z Biurem Delegata Ministra Oświaty jedyną w Polsce instytucją państwową zajmującą się ochroną przyrody. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – centralny organ administracji rządowej ds. ochrony środowiska oraz ochrony przyrody, wykonujący swoje zadania przy pomocy Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

    Białowieski Park Narodowy – polski park narodowy położony w północno-wschodniej części Polski, w województwie podlaskim, utworzony z Nadleśnictwa Rezerwat jako Park Narodowy w Białowieży obowiązującym od 4 sierpnia 1932 roku Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych, restytuowany w obecnej formie z mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 1947 roku. Drugi po Pienińskim Parku Narodowym park narodowy w Polsce i jeden z pierwszych w Europie. Znany z ochrony najlepiej zachowanego fragmentu Puszczy Białowieskiej, ostatniego w Europie fragmentu lasu pierwotnego oraz liczącej kilkaset sztuk, największej na świecie wolnościowej populacji żubra. Lista gatunków zwierząt objętych ścisłą ochroną na terenie Polski opracowana na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października r. 2011 w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt.

    Humanitarna ochrona zwierząt – termin wypracowany przez doktrynę prawa na oznaczenie ogółu przepisów mających na celu ochronę każdego zwierzęcia przez cierpieniem zadawanym ze strony człowieka. Jest częścią prawa ochrony zwierząt obok gatunkowej i użytkowej ochrony zwierząt.

    Masło klarowane – tłuszcz zwierzęcy wytwarzany przez gotowanie masła na małym ogniu i usuwanie (klarowanie) pojawiających się na jego powierzchni szumowin oraz osadów na dnie. Charakteryzuje go złocista barwa, lekko orzechowy aromat i delikatny posmak podkreślający walory potraw. Ma długi okres przydatności do spożycia i może być przechowywane w temperaturze pokojowej. Cechuje się też wysoką temperaturą dymienia, dzięki czemu jest szczególnie przydatne do głębokiego smażenia i pieczenia, a także do gotowania.

    Park Narodowy Sewennów (fr. Parc national des Cévennes) – jeden z najbardziej znanych francuskich parków narodowych. Znajduje się w masywie Sewennów. Miejsce ochrony wielu gatunków zwierząt. Niektóre z nich, jak na przykład jeleń czerwony, zostały tu odtworzone. Park istnieje od 1970 roku i ma powierzchnię 910 km. Konieczność ochrony tych obszarów pojawiła się tu wraz z przybyciem nowych osadników, którzy przybyli tu w latach 60. XIX wieku. Zastali oni bardzo zdegradowane obszary, z wytrzebionymi naturalnymi siedliskami. Postanowiono przywrócić ich równowagę. Ciekawym obiektem w Parku jest Mont Lozère - góra osiągająca wysokość 1699 metrów. Jest ona bardzo często odwiedzana przez turystów, ze względu na malowniczą okolicę. Ciekawym miejscem są w tym Parku Narodowym również Doliny Seweńskie, gdzie rosną słodkie kasztany. Jest to teren o ciekawej rzeźbie terenu, z interesującymi formami morfologicznymi.

    Dodano: 07.11.2011. 10:04  


    Najnowsze