• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy wskazują na zagrożenie tuńczyka i makrelosza

    13.09.2011. 22:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Według wyników nowych badań międzynarodowych zagrożonych jest kilka gatunków tuńczyka i makrelosza. Na Policy Forum czasopisma Science zaprezentowano pierwsze prace naukowe nad oceną światowych populacji tuńczyka i makrelosza, oparte na metodach przedstawionych przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN). Stanowią one również część Globalnej Oceny Organizmów Morskich, szerszych badań, które mają odpowiedzieć na pytanie, czy istniejące metody wykorzystywane do oceny stanu tych organizmów są wystarczające. Wiele osób obawia się, że metody te nie umożliwiają zrównoważonego zarządzania transgranicznymi połowami tych wysoko cenionych i drogich ryb.

    W toku ostatnich badań eksperci ds. rybołówstwa z Barbados, Brazylii, Chile, Hiszpanii, Kanady, Peru, Szwajcarii, USA i Tajwanu skompilowali i przeanalizowali dane z globalnej bazy danych, pochodzących z publikacji naukowych i raportów połowowych. Następnie przeprowadzili ewaluację tych danych według kryteriów Czerwonej Księgi IUCN.

    Eksperci wykorzystują Czerwoną Księgę IUCN, która przez wielu uznawana jest za światowy standard, do oceny stanu gatunków. Kategorie ujęte w księdze są następujące "najmniejszej troski", "bliskie zagrożenia", "narażone", "zagrożone", "krytycznie zagrożone", "wymarłe na wolności" i "wymarłe".

    Naukowcy twierdzą, że oceny zasobów tuńczyka i makrelosza są zazwyczaj oparte na danych zgromadzonych przez regionalne organizacje ds. rybołówstwa (RFMO). Rosną jednak obawy co do normalizacji i wymiany danych między RFMO. Ten problem jedynie nasilił trudności, jakie się pojawiły przy próbie poznania ogólnego stanu populacji ryb, zwłaszcza że występują one na całym świecie.

    Na podstawie ustaleń naukowców 7 z 61 gatunków objętych przeglądem (11%) zalicza się do kategorii "zagrożone" (tj. narażone, zagrożone lub krytycznie zagrożone), 4 gatunki (7%) do kategorii "bliskie zagrożenia", a 39 gatunków (64%) do kategorii "najmniejszej troski". Ponieważ do oceny 11 gatunków (18%) brakowało danych, sklasyfikowano je jako "niedostatecznie rozpoznane".

    Siedem gatunków zaklasyfikowanych do kategorii "zagrożone" to: tuńczyk południowy, atlantycki tuńczyk błękitnopłetwy, tuńczyk wielkooki, marlin błękitny, marlin biały i dwa gatunki makreli hiszpańskiej.

    Współautor profesor John Graves z Virginia Institute of Marine Science w USA, członek zespołu badawczego, twierdzi że problem wynika z dwóch zasadniczych powodów: wysoka cena tuńczyka, która prowadzi do silnej presji połowowej oraz powolne osiąganie dojrzałości seksualnej przez ten gatunek, co wydłuża okres odbudowy po przełowieniu.

    Naukowcy uważają, że procent zagrożonych gatunków tuńczyka i makrelosza jest wyższy w porównaniu do większości innych grup morskich ryb kostnoszkieletowych. Wartości są podobne do tych odnotowanych dla innych wysoko cenionych i wolno rozmnażających się gatunków, jak np. rekiny. W ramach wcześniejszych badań prowadzonych pod kierunkiem emerytowanego profesor Jacka Musicka z Virginia Institute of Marine Science odkryto, że od 17% do 33% gatunków rekinów, płaszczek i rai klasyfikuje się jako "zagrożone".

    Profesor Graves z kolegami twierdzi, że zakaz połowu tych ryb do momentu ponownego osiągnięcia przez ich populacje normalnego i zdrowego poziomu byłby najszybszym sposobem na odbudowę najbardziej zdziesiątkowanych zasobów.

    Z uwagi na fakt, że byłoby to trudne z punktu widzenia gospodarczego i mogłoby nawet zwiększyć nielegalne połowy, naukowcy są przekonani, że należy wprowadzić zdecydowane działania zapobiegawcze, obejmujące nadzorowanie handlu międzynarodowego poprzez wciągnięcie tych gatunków na listę "Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem" (CITES).

    Zespół twierdzi, że realizowane są już działania monitorujące i podporządkowujące się odbudowie gatunków tuńczyka, makrelosza oraz makreli, które zaczynają przynosić pozytywne wyniki.

    Przeglądając Czerwoną Księgę IUCN, która dla wielu osób stanowi światowy standard oceny i porównania zagrożeń wyginięciem organizmów na Ziemi, zespół stwierdził, że "uniwersalne" podejście ma swoje słabe strony, zwłaszcza kiedy dotyczy gatunków intensywnie odławianych takich jak tuńczyk.

    Chociaż wady te nie wpłynęły znacząco na wyniki badań, zespół mówi, że IUCN została poinformowana o niespójnościach między metodami Czerwonej Księgi a metodami powszechnie wykorzystywanymi do oceny zasobów połowowych i zarządzania nimi.

    Naukowcy zauważają, że szybkie uszczuplanie populacji do jej maksymalnego podtrzymywalnego odłowu, który eksperci oceniają na 40% do 50% pierwotnych zasobów tuńczyka, umieściłoby ją w kategorii "narażone" Czerwonej Księgi IUCN. A zatem, jak twierdzą naukowcy, byłoby to całkowitym odwróceniem tego, co powiedziałby specjalista od rybołówstwa: to zarazem dobrze zarządzane i zrównoważone rybołówstwo.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Edycja Czerwonej Księgi z roku 2011 zawierała spis 59 508 gatunków (ponad 45 tysięcy gatunków zwierząt, ponad 14 tysięcy gatunków roślin oraz 18 gatunków grzybów), z których 19 265 jest zagrożonych wyginięciem. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka. Endodontidae – rodzina lądowych ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora) obejmująca gatunki występujące na wyspach krainy australijskiej. Wiele z nich (ok. 30 gatunków) wpisano do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody, w tym kilka jako wymarłe (kategoria EX), a kilkanaście jest zagrożonych (EN) lub krytycznie zagrożonych (CR) wyginięciem. Anoa nizinny (Bubalus depressicornis) – gatunek ssaka kopytnego z rodziny krętorogich. Mały bawół zamieszkujący endemicznie nizinne rejony wyspy Sulawesi w Indonezji. Blisko spokrewniony z anoa górskim. Zwierzę podobne z wyglądu jest do bawołu domowego. Osiąga wysokość w kłębie do 86 cm oraz długość ciała do 180 cm. Masa ciała wynosi 90-225 kg. Zamieszkuje głównie tereny leśne. Rogi dochodzą u samców do 30 cm długości, natomiast u samic do 25 cm. Zwierzę zagrożone jest wyginięciem. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EN (zagrożony wyginięciem).

    Albericus brunhildae – gatunek płaza bezogonowego z rodziny wąskopyskowatych. Występuje w kilku regionach Papui-Nowej Gwinei. Zasiedla głównie tereny leśne, lecz spotykany jest również w ogrodach przylegających do wiosek. Ekologia tego płaza słabo poznana. Najprawdopodobniej składa jaja na ziemi lub w mchu na pniach drzew. Gatunek opisany przez Menziesa w 1999 roku. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski). Nie są znane zagrożenia dla tego gatunku. Probreviceps durirostris – gatunek płaza bezogonowego z rodziny Brevicipitidae. Występuje endemicznie w górach Ukuguru we wschodniej Tanzanii. Gatunek opisany naukowo przez Loadera i współpracowników w 2006 roku. Zamieszkuje ściółkę w górskich lasach do wysokości 1500-1900 m n.p.m. Gatunek ten najbliżej spokrewniony jest z P. rungwensis. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EN (zagrożony wyginięciem). Zakres występowania tego gatunku jest mniejszy niż 5000 km². Lasy w górach są słabo chronione i zagrożone rozwojem rolnictwa.

    Gatunek wymarły na wolności (EW), gatunek zanikły w Polsce (EXP) – jedna z kategorii określających stan zagrożenia wyginięciem gatunków zwierząt, używanych w siedmioskalowych systemach kategorii zagrożenia Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych (CKGZ) i stworzonej na jej wzór Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt (PCKZ). Znajduje się między kategoriami gatunku krytycznie zagrożonego i gatunku wymarłego. W listach oznacza odpowiednio: Crocidura grassei – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje w Afryce Środkowej w Gabonie, Republice Środkowoafrykańskiej, południowym Kamerunie i Gwinei Równikowej. Prawdopodobnie występuje również w Kongo. Opisany naukowo przez Brosseta i współpracowników w 1965 roku. Zamieszkuje nizinne, wilgotne lasy pierwotne. Duży, o wyraźnie szarym kolorze futra ssak owadożerny. Ekologia i wielkość populacji słabo poznane. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski). Wydaje się że nie ma zagrożeń dla całości gatunku. Niektóre lokalne populacjie mogą być zagrożone przez miejscowe wylesiania.

    Crocidura fulvastra – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje od środkowej części Mali, poprzez Nigerię, Kenię, Etiopię do Sudanu. Zmumifikowane szczątki znaleziono w Tebach w Egipcie. Zamieszkuje sawanny Sudanu oraz suche tereny Kenii. Nic nie wiadomo na temat ekologii i stanu populacji tego ssaka. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski). Nie są znane zagrożenia dla tego gatunku. Crocidura bottegi – gatunek małego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje w Kenii i Etiopii. Ekologia tego ssaka nieznana. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii brak danych DD.

    Dujker czerwony (Cephalophus natalensis) - gatunek ssaka z rodziny krętorogich, występujący w południowej Afryce. Ma około 40 cm wzrostu i waży 15 kg. Posiada brązowe ubarwienie. Jest sklasyfikowany w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych IUCN jako gatunek najmniejszej troski.

    Crocidura congobelgica – gatunek ssaka owadożernego z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie w Demokratycznej Republice Konga w . Zamieszkuje nizinne lasy pierwotne. Przez około 90 lat badań znaleziono 7 osobników. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka). Zagrożeniem dla tego gatunku jest niszczenie ich siedlisk poprzez nielegalny wyrąb drzew i działalność górniczą.

    Dasyprocta coibae – gatunek gryzonia z rodziny agutiowatych. Występuje endemicznie na wyspie Coiba należącej do Panamy. Siedliskiem tego gryzonia są lasy liściaste i gęste zarośla, zwykle w pobliżu wody. Średniej wielkości gryzoń o długości ciała 41-62 cm i krótkim ogonie. Ekologia i stan populacji tego gatunku jest słabo poznany. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii VU (narażony na wyginięcie). Jako zagrożenia wymienia się turystykę, huragany oraz choroby. Crocidura greenwoodi – gatunek ssaka owadożernego z rodziny ryjówkowatych (Soricidae). Występuje endemicznie w południowej części Somalii. Prowadzi naziemny tryb życia. Zamieszkuje lasy, sawanny, busz oraz tereny uprawne. Opisany naukowo przez Heima de Balsaca w 1966 roku. Pozornie podobny do C. fulvastra i C. hirta, z którymi gatunek ten ma taki sam kariotyp (2n = 50, FN = 66). W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski). Nie są znane poważniejsze zagrożenia dla populacji tego ssaka.

    Gatunek rzadki (potencjalnie zagrożony, R) – określenie stosowane w określaniu kategorii zagrożenia w odniesieniu do gatunków o ograniczonych zasięgach geograficznych, o niewielkich powierzchniowo wymaganych siedliskach lub występujących na dużym areale, ale w dużym rozproszeniu. Kategoria była powszechnie stosowana w zestawieniach gatunków zagrożonych (zwykle noszących nazwę Czerwonych Ksiąg lub Czerwonych List) publikowanych przed 1994 rokiem, kiedy to Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody i Jej Zasobów wprowadziła zmienione i ujednolicone nazewnictwo kategorii zagrożeń, zmodyfikowane w 2001 roku. Kategoria "Gatunek rzadki" ze względu na odmienne kryteria klasyfikacji nie może być wprost utożsamiana z żadną z nowych kategorii zagrożenia. Najczęściej gatunki tak określane zaliczane są do kategorii "niższego ryzyka" (Lower Risk - LR) według klasyfikacji z 1994 roku i "niższego ryzyka" (Least Concern - LC) oraz "podwyższonego ryzyka" (Near Threatened - NT) według klasyfikacji z 2001 roku. Crocidura caspica – gatunek ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje na południowo-zachodnich wybrzeżach Morza Kaspijskiego w Iranie i Azerbejdżanie. Nic nie wiadomo na temat ekologii tego ssaka. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii DD (brak danych).

    Żółw egipski (Testudo kleinmanni) – najmniejszy żółw lądowy, znajdujący się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych IUCN jako gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem. Występuje u wybrzeży Morza Śródziemnego od zachodniej Libii do Izraela.

    Dodano: 13.09.2011. 22:37  


    Najnowsze