• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy wydobywają na światło dzienne przyczynę topnienia lodowców tropikalnych

    29.06.2011. 11:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcom z Francji i USA udało się odkryć przyczynę topnienia lodowców tropikalnych w ciągu ostatnich 10.000 lat. Badania, zaprezentowane w czasopiśmie Nature, zostały częściowo dofinansowane z projektu MOTIF (Modele i obserwacje do testowania klimatycznych sprzężeń zwrotnych), który otrzymał ponad 181.000 EUR z tematu "Energia, środowisko i zrównoważony rozwój" (EESD) Piątego Programu Ramowego (5PR).

    Eksperci z francuskiego Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS), Commissariat ? l'énergie atomique et aux énergies alternatives (CEA), Institut de recherche pour le développement (IRD) oraz Université Joseph Fourrier, we współpracy z kolegami z Uniwersytetu Albany w USA, odkryli że cofanie się lodowca Telata, w łańcuchu górskim Cordillera Real ciągnącym się na boliwijskiej wyżynie Altiplano w Ameryce Południowej, wiąże się w znacznej mierze z ocieplaniem się tropikalnych wód Oceanu Spokojnego i wzrostem temperatury powietrza o 3° Celsjusza.

    Lodowce tropikalne występują głównie w Andach i według naukowców trzeba poznać ich niedawną historię, aby ustalić dlaczego się cofnęły. Zdaniem zespołu moreny Telata - skały naniesione przez lodowce wyznaczające ich wcześniejsze położenie - stanowią szczególne stanowisko w regionach tropikalnych ze względu na nieprzerwany zapis kolejnych faz glacjalnych. Naukowcy starannie odwzorowali 57 moren Telata, przeprowadzając pomiary koncentracji pierwiastków w skałach. Zespół odtworzył historię lodowca z okresu holocenu, ujmując w ten sposób przedział 10.000 lat.

    Przedstawiając w jaki sposób ocieplanie się i wzrost temperatury wpłynęły na cofnięcie się lodowca, zespół zbadał potencjalne powiązanie między objętością lodowca a dominującymi wartościami temperatury i opadów w różnych położeniach lodowca w przeszłości.

    Dane pokazują, że powierzchnia lodowca skurczyła się w tym okresie. Czoło lodowca również cofnęło się o trzy kilometry. Naukowcy zauważają, że cofanie się lodowca przyspieszyło wraz z początkiem XIX w. w porównaniu z powolną inicjacją tego zjawiska. Konkretnie naukowcy twierdzą, że lodowiec cofnął się o 2 kilometry od 1820 r.

    Przeprowadzone przez nich pomiary wskazują, że cofanie się lodowca wywołał wzrost temperatury o 3,3°C w okresie całego Holocenu. Temperatura powierzchni tropikalnych wód Oceanu Spokojnego i klimat w rejonie lodowca pozostają pod wpływem wzrostu promieniowania słonecznego na powierzchni planety.

    A zatem wzrost temperatury zmienił zachowanie lodowca, doprowadzając do jego cofnięcia. Na podstawie symulacji cyfrowych przeprowadzonych w modelach klimatycznych, naukowcy odkryli różnice w opadach w ciągu ostatnich 10.000 lat.

    W ramach tych badań po raz pierwszy poparto dowodami powiązanie ze zmiennością temperatury powierzchni tropikalnych wód Oceanu Spokojnego, potwierdzając wyjątkowy charakter szybkiego topnienia obserwowanego od nastania rewolucji przemysłowej. Naukowcy twierdzą, że lodowce tropikalne będą bardzo wrażliwe na prognozowane w XXI w. ocieplanie regionu Telata.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ablacja lodowcowa, ablacja lodowca – proces ablacji (topnienia) w odniesieniu do lodowca lub lądolodu. Topnienie lodowca równoważone jest przez stały dopływ lodu z górnej części lodowca, wtedy czoło lodowca ma położenie generalnie stałe. Kiedy straty masy śniegu i lodu przewyższają dopływ mas lodu, następuje cofanie czoła lodowca (regresja lodowca), w przypadku zaś mniejszej ablacji dopływ lodu powoduje przesuwanie się czoła lodowca do przodu (transgresja lodowca). Regresja lodowca, in. recesja lodowca - cofanie się czoła lodowca, występuje gdy lodowiec ma ujemny bilans masy, tj. gdy dostawa nowego lodu jest mniejsza niż ablacja. Wody inglacjalne - wody, które znajdują się wewnątrz lodowca. Pochodzą one z wód płynących po powierzchni lodowca (wody supraglacjalne) dostających się do jego wnętrza szczelinami. Wewnątrz lodowca płyną one kanałami inglacjalnymi.

    Transgresja lodowca (awans lodowca) – przesuwanie się czoła lodowca ku przodowi. Występuje, gdy zasilanie lodowca w lód z pola firnowego przewyższa jego topnienie - dodatni bilans masy lodowca. Oscylacja lodowca - względnie niewielka/krótkotrwała zmiana pozycji czoła lodowca, polegające na jego awansie (transgresji) i recesji.

    Linia równowagi bilansowej (ang. EL - equilibrium line) - jest linia oddzielająca obszar akumulacji lodowca od jego obszaru ablacji. Innymi słowy jest to linia łącząca punkty o zerowym bilansie masy lodowca. Dla typowych alpejskich lodowców EL dzieli lodowiec w stosunku 2:1, gdzie dwukrotnie większą powierzchnię zajmuje obszar akumulacji lodowca w stosunku do jego obszaru ablacji. Zasada ta nie obowiązuje lodowców zasilanych głównie lawinami (takie jak np lodowce himalajskie i turkiestańskie), pokrytych gruzem lub występujących w strefach klimatu polarnego (lodowce zimne) Deglacjacja, cofanie się lodowca – proces polegający na stopniowym zaniku lub zmniejszaniu się powierzchni lodowca i odsłanianiu się zlodowaconego terenu, głównie wskutek zmian klimatu.

    Czoło lodowca – najniżej położona krawędź lodowca, zawsze prostopadła do toru ruchu i znajdująca się w obszarze ablacji (poniżej linii równowagi bilansowej). Czoło lodowca stanowi punkt (linię), w którym ruch masy lodu jest równoważony przez jego topnienie. W przypadku gdy bilans masy lodowca jest dodatni, czyli przybywa więcej lodu niż się go ubywa, następuje awans (transgresja) czoła lodowca aż do miejsca, w którym osiągnie on nowy stan równowagi. W przypadku bilansu ujemnego, czoło lodowca wycofuje się; mówimy że lodowiec jest w recesji. Zastoisko, jezioro zastoiskowe – rodzaj jeziora lodowcowego utworzonego na przedpolu lodowca w wyniku zatamowania naturalnego odpływu wód lodowcowych przez jęzor lub czoło lodowca.

    Lob lądolodu, lob lodowca - część lądolodu (lodowca), rodzaj występu czoła lądolodu (lodowca), czy inaczej jęzora lodowcowego, spowodowanego istnieniem obniżenia w powierzchni podłoża lądolodu (lodowca). Na terenie Polski przykładem jest np. Lob Mazurski, po którego ustąpieniu uformowała się Kraina Wielkich Jezior Mazurskich.

    Morena recesyjna: Morena sensu wał moreny czołowej (także bocznej) uformowany przez lodowiec podczas jego stagnacji lub niewielkiej (krótkiej) oscylacji podczas generalnego trendu recesji lodowca.

    Podział lodowców można przeprowadzić w zależności od wpływu rzeźby na ukształtowanie lodowca, bilansu masy lodowca, termikę lub szybkość z jaką lodowiec się porusza. Lodowiec karowy, lodowiec cyrkowy – typ lodowca górskiego, który zajmuje tylko obszar karu. Jeśli czoło lodowca spływa z progu karu i osiąga dno doliny mówimy wtedy już o lodowcu dolinnym. Lodowce karowe występują w słabo zlodowaconych masywach, jak również są początkowym i końcowym etapem rozwoju lodowców dolinnych.

    Cielenie się lodowca, cielenie lodowca, cielenie – proces odłamywania się fragmentów lodowca, w wyniku którego powstają góry lodowe. Rzeka lodowcowa – rzeka prowadząca wodę pochodzącą z topienia lodowca, może płynąć pod powierzchnią lodowca (rzeka subglacjalna), w obrębie lodowca (rzeka inglacjalna) lub na jego powierzchni (rzeka supraglacjalna).

    Dodano: 29.06.2011. 11:17  


    Najnowsze