• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy wykorzystują technikę DNA do odróżniania sardynek od ostroboków

    17.06.2011. 17:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Odróżnianie sardynek od ostroboków pospolitych właśnie stało się łatwiejsze. Naukowcy z Hiszpanii zastosowali kryminalistyczne techniki identyfikacji gatunków na podstawie DNA mitochondrialnego (kwasu dezoksyrybonukleinowego) do genetycznego odróżniania ryb, które zostały już przetworzone albo zamknięte w puszce. Ta najnowsza technika pomoże ekspertom lepiej monitorować eksploatację łowisk. Badania zostały częściowo dofinansowane z grantu Europejskiego Funduszu Rybackiego (EFR). EFR uczestniczy w realizacji celów Wspólnej Polityki Rybołówstwa (CFP), której intencją jest ochrona zasobów morskich i ich zrównoważona eksploatacja.

    Najlepszym sposobem na odróżnienie gatunków jest pozyskanie DNA z mitochondriów (organelli komórkowych). Eksperci twierdzą, że cytochrom b, jeden z komponentów DNA, jest markerem genetycznym, który umożliwia naukowcom ustalenie powiązania między rodzajami a rodzinami. Kryminolodzy na przykład również wykorzystują cytochrom b do identyfikacji zwierząt, np. kotów, które pojawiły się na miejscu zbrodni.

    Naukowcy z Krajowego Stowarzyszenia Producentów Ryb i Owoców Morza w Konserwach (ANFACO-CECOPESCA) postanowili wykorzystać tę technikę do genetycznej identyfikacji małych gatunków pelagicznych (nieprzybrzeżnych), w tym przypadku sardynek i ostroboków pospolitych.

    "Te molekularne narzędzia posuwają sektor o ogromny krok do przodu, gdyż umożliwiają monitorowanie i śledzenie importu połowowego, a także jego prawidłowe oznakowanie" - jak cytuje serwis SINC Montserrat Espi?eira, biolog z ANFACO-CECOPESCA i kierowniczkę naukową badań.

    Dzięki tej metodzie naukowcy zidentyfikowali ponad 20 gatunków z grupy sardynek, w tym Sardina, Clupea i Ilisha, oraz wiele gatunków ostroboka pospolitego, takich jak Caranx, Mullus i Trachurus w wielu lokalizacjach na świecie.

    Po pobraniu próbki DNA mitochondrialnego ryby, naukowcy powiększyli fragment cytochromu b i przeprowadzili analizę filogenetyczną (dotyczącą rozwoju ewolucyjnego bądź historii, albo na nich opartą), uzyskując "sekwencjonowanie nukleotydów bogate w informacje kryminalistyczne (FINS)" - jak relacjonują.

    Wyniki badań nad sardynkami zostały opublikowane w czasopiśmie European Food Research and Technology, a tych nad ostrobokami pospolitymi - w czasopiśmie Journal of Agricultural and Food Chemistry.

    Kolejna na ich liście jest analiza odrębnych właściwości organoleptycznych, mikrobiologicznych, fizykochemicznych i odżywczych gatunków, które już zostały poddane ocenie. Naukowcy chcą również ustalić, czy konsumenci byliby zainteresowani gatunkami, które nie są obecnie wykorzystywane.

    "Ostatecznym celem jest udoskonalenie zarządzania łowiskami i zapewnienie ich zrównoważonej eksploatacji" - mówi Espi?eira.

    Naukowcy pracują również nad metodologią identyfikacji molekularnej, która ułatwiłaby i przyspieszyła rozróżnianie najcenniejszych pod względem handlowym, małych gatunków ryb pelagicznych: sardeli europejskiej (Engraulis encrasicolus), sardynki europejskiej (Sardina pilchardus) i głównych gatunków ostroboka pospolitego (Trachurus trachurus), w czasie krótszym niż w trzy godziny.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Wspólna Polityka Rybołówstwa Unii Europejskiej - stanowi element Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej objęty mechanizmem wspólnego rynku. Przyczyną zainicjowania wspólnotowych przedsięwzięć w rybołówstwie była świadomość zagrożenia wyginięciem wielu gatunków ryb, kurczenia się zasobów mórz i potrzeba wprowadzenia regulacji rynku oraz kontroli wykorzystania zasobów morskich. W celu ochrony zasobów rybnych w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa Unii Europejskiej stosuje się specjalny instrument - globalne kwoty połowowe (ilość ryb, którą można odłowić z danego zasobu w określonym czasie), przydzielane każdemu państwu członkowskiemu i tworzące tym samym narodowe kwoty połowowe. Crocidura hikmiya – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych (Soricidae). Gatunek odkryty w 2007 roku w rezerwacie leśnym Sinharaja na Sri lance. Gatunek rozpoznano zarówno na podstawie badań morfologicznych oraz sekwencji danych mitochondrialnego DNA. Analiza filogenetyczna sugeruje że C. hikmiya jest taksonem siostrzanym dla C. miya. Dystans genetyczny na podstawie badań fragmentu genu cytochromu b wynosi 9,7-10,1%. Morfologicznie C. hikmiya różni się o siostrzanego gatunku m.in. krótszym ogonem, kłykciami wystającymi poza margines mózgoczaszki, zaokrągleniem kości w tylnej krawędzi szczęki. C. hikmiya zamieszkuje tereny przejściowe między nizinną, wiecznie wilgotną roślinnością a górskimi lasami tropikalnymi. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii niższego ryzyka EN (zagrożony wymarciem). Najprawdopodobniej głównym zagrożeniem jest degradacja środowiska zamieszkiwanego przez ten gatunek, poprzez przekształcanie tego terenu na potrzeby rolnictwa. Olophoeus − rodzaj chrząszcza z rodziny sprężykowatych. Rodzaj początkowo, gdy został stworzony przez Candezego, zawierał tylko 1 gatunek (Olophoeus gibbus Candèze, 1859). Tak samo skatalogował go w 1891 r., jednakże już 15 lat później Schwarz umieścił w nim 9 gatunków. Za następne 19 lat,czyli w 1925, Schenkling uznał, że rodzaj zawiera 14 gatunków. Lista ta nadal rosła − w 1947 dzięki Burgeonowi osiągnęła 20 gatunków, z czego połowa był to gatunki nowo opisane. Kolejne 2 gatunki opisał 11 lat później Basilewsky, dokonując poza tym powtórnego opisu rodzaju. Badacz ten jest również autorem klucza do identyfikacji poszczególnych gatunków. W 1974 do rodzaju włączono 4 nowe gatunki (Girard). Casari w 2008 wymienia ich w sumie 35.

    Lista ptaków Europy − lista gatunków ptaków stale zasiedlających Europę albo regularnie lub okresowo się w niej pojawiających. Według danych z 2008 roku są to 902 gatunki, w tym 19 introdukowanych. Aktualnie introdukowanych jest 20 gatunków. Poniższa lista nie prezentuje gatunków wymarłych: alki olbrzymiej, ostrygojada kanaryjskiego oraz frankolina obrożnego, który potem został jednak introdukowany w Toskanii. Liczba gatunków, które kiedykolwiek były w Europie spotykane, ale niekoniecznie tu występują, wynosi 872 gatunki. Do listy należą ptaki z 23 rzędów: Storczykowate (Orchidaceae Juss.) – rodzina roślin obejmująca około 21.950 – 26.049 obecnie zaakceptowanych gatunków bylin (samożywnych i myko-hetkerotroficznych), zgrupowanych w 880 rodzajach. Jest jedną z najbogatszych w gatunki rodzin roślin wyższych, na równi z rodziną astrowatych (Asteraceae). Obecnie nie jest rozstrzygnięte, która z tych dwóch rodzin jest większa, ze względu na ciągłe zmiany w ich klasyfikacji. Jednakże bez względu na dokładną liczbę gatunków storczykowatych – jest ich dwa razy więcej od liczby gatunków ptaków oraz cztery razy więcej od liczby gatunków ssaków. Do najbardziej zróżnicowanych rodzajów należą: Bulbophyllum (ok. 2000 gatunków), Epidendrum (ok. 1500 gatunków), Dendrobium (ok. 1400 gatunków) oraz Pleurothallis (ok. 1000 gatunków). W Polsce, w stanie dzikim, występuje około 50 gatunków z 24 rodzajów i wszystkie one podlegają ścisłej ochronie gatunkowej.

    Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Edycja Czerwonej Księgi z roku 2011 zawierała spis 59 508 gatunków (ponad 45 tysięcy gatunków zwierząt, ponad 14 tysięcy gatunków roślin oraz 18 gatunków grzybów), z których 19 265 jest zagrożonych wyginięciem. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka. Notomys mordax – gatunek wymarłego gryzonia z rodziny myszowatych (Muridae). Ssak ten został opisany na podstawie jednej czaszki (BMNH 46.4.4.65) przez Thomasa w 1922 roku. Czaszkę znaleziono w 1840 roku w Darling Downs w Queensland. Nie ma żadnych informacji na temat ekologii tego ssaka. Niektórzy naukowcy kwestionują odrębność tego gatunku i przypisują go do N. mitchelli. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EX (wymarły). Nie są znane przyczyny wymarcia tego ssaka, prawdopodobnie jest to związane ze sprowadzeniem do Australii kotów i lisów.

    Skale BBCH – skale wykorzystywane w państwach UE do identyfikacji fitofenologicznych faz roślin uprawnych. Seria skal BBCH została opracowana dla wielu gatunków roślin jedno- i dwuliściennych, i dzięki możliwości szczegółowego określenia etapu rozwoju rośliny, jest używana w wielu dyscyplinach naukowych (fizjologii, fitopatologii, entomologii, hodowli roślin) oraz w rolnictwie (czas stosowania pestycydów, zapylanie, ubezpieczenia rolne). Skale BBCH wykorzystują system kodu dziesiętnego, który dzieli się na zasadnicze i drugorzędne fazy rozwoju. W przypadku skali służącej do oceny faz rozwoju zbóż oparty jest na systemie kodowym opracowanym przez Zadoks (skala Zadoks). Sardynka europejska, sardynka atlantycka, sardynka (Sardina pilchardus) – gatunek morskiej ryby ławicowej z rodziny śledziowatych (Clupeidae) zaliczanej do grupy sardynek. Jedyny przedstawiciel rodzaju Sardina.

    Drewno kominkowe – szczególny rodzaj drewna opałowego, przeznaczony do palenia w kominkach. Preferowane jest drewno gatunków liściastych w postaci szczap oraz klocków. Drewno kominkowe to starannie wyselekcjonowany opał z wybranych gatunków liściastych. Gatunki iglaste nie są polecane z powodu mniejszej gęstości drewna, ale również ze względu na zawartości żywicy, która powoduje większe zanieczyszczenie kominka. Drewno żywiczne posiada też większą zapalność i spala się zbyt szybko i intensywnie. Drewno kominkowe to kilkanaście rodzimych gatunków drzew liściastych, z których najlepsze są grab, buk, jesion oraz inne.

    Polska Czerwona Księga Zwierząt – rejestr zagrożonych gatunków zwierząt na terenie Polski. Została stworzona na wzór międzynarodowej Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych. Zawiera listę ginących gatunków zwierząt z dokładnym ich opisem i mapami rozmieszczenia. Określa także stopień zagrożenia poszczególnych gatunków, rzadkość ich występowania oraz stosowane i proponowane sposoby ochrony.

    Koziołek (tragus) - skórny, błoniasty wyrostek w małżowinie usznej niektórych nietoperzy. Spośród polskich gatunków wystepuje tylko u gatunków z rodziny mroczkowatych. Kształt zróżnicowany (nożowaty, grzybkowaty, rogalikowaty, u gatunków egzotycznych także inny), co umożliwia często rozróżnianie poszczególnych rodzajów i gatunków nietoperzy. Owady Polski: Liczba gatunków owadów (Insecta) występujących w Polsce nie jest dokładnie poznana. Na podstawie dotychczasowych opublikowanych danych można ją szacować na około 28–34 tysięcy gatunków. Dokładna liczba nie jest znana, ze względu na brak wystarczających badań faunistycznych w wielu grupach owadów. W najnowszym, całościowym zestawieniu Andrzejewskiego i Weigle (Różnorodność biologiczna Polski) wymieniana jest liczba 26 579 zarejestrowanych gatunków. Jednakże w niektórych grupach szacuje się większą liczbę gatunków, przykładowo wśród Hymenoptera opisano z Polski 6 tys., a szacuje się, że występuje 9 tys. Każdego roku opisywane są kolejne, nowe dla fauny Polski gatunki owadów. Liczba gatunków owadów występujących w Polsce zmienia się z trzech powodów:

    Japońsko-węgierskie pokrewieństwo językowe: Naukowcy na przestrzeni dziejów próbowali dowieść istnienia japońsko-węgierskiego pokrewieństwa językowego. Na ten temat powstało już wiele prac badawczych. Teoria ta ma do dziś wielu swoich zwolenników, lecz często jest odrzucana przez specjalistów. Cyprysowate (Cupressaceae Rich. ex Bartl.) – rodzina żywicznych drzew i krzewów nagonasiennych. Obejmuje w zależności od ujęcia około 130 gatunków skupionych w 29–32 rodzajach. Rozprzestrzenione są niemal na całym świecie, w Polsce występują naturalnie jedynie gatunki z rodzaju jałowiec (Juniperus). Wiele gatunków jest popularnie uprawianych, także w Polsce (np. żywotniki i cyprysiki). Szereg gatunków jest ważnym źródłem drewna i żywic.

    Ochrona częściowa – jeden ze statusów ochronnych w ochronie gatunkowej roślin, grzybów i zwierząt. Według Ustawy o ochronie przyrody oznacza ochronę gatunków roślin, grzybów i zwierząt, dopuszczającą możliwość redukcji liczebności populacji oraz pozyskiwania osobników tych gatunków lub ich części. Journal of Invertebrate Pathology – recenzowane czasopismo naukowe obejmujące tematyką patogenezę chorób bezkręgowców, w tym odporność na choroby gatunków użytkowych oraz kontrolowanie za pomocą patogenów populacji gatunków szkodliwych. W czasopiśmie są również publikowane wyniki badań z zakresu fizjologii, morfologii, genetyki, immunologii i ekologii, związanych z etiologią chorób bezkręgowców. Czasopismo zostało stworzone w 1959 przez Edwarda Arthura Steinhausa, założyciela Society for Invertebrate Pathology, pod nazwą "Journal of Insect Pathology". Wydawane jest przez Academic Press (część Elsevier).

    Dodano: 17.06.2011. 17:37  


    Najnowsze