• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowiec: opady potęguje pył wulkaniczny

    19.05.2010. 02:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Nietypowe, gwałtowne opady deszczu w maju to częściowo efekt unoszącego się nad Europą pyłu, który wyrzuca islandzki wulkan Eyjafjoell - uważa meteorolog dr Katarzyna Grabowska z Zakładu Klimatologii Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych UW.

    Jak powiedziała PAP Grabowska, na niekorzystne warunki meteorologiczne nałożył się wpływ wulkanicznych pyłów. To może sprawić, że lato będzie bardziej mokre i chłodniejsze.

    "Tak intensywne opady związane są przeważnie z niebezpiecznymi tzw. niżami genueńskimi, które najczęściej docierają do Polski znad Zatoki Genueńskiej na Morzu Śródziemnym w miesiącach letnich. Niż ten zwykle przebywa nad Polską i jej południowymi sąsiadami przez kilka dni, gdyż jego dalsze przemieszczanie blokuje wyż nad wschodnią Europą" - dodała.

    Niż, który jest sprawcą obecnych problemów m.in. nad południową Polską, nosi imię Jolanta i ma centrum nad Ukrainą. Jest to masa ciepłego i bardzo wilgotnego powietrza. Jak mówiła Grabowska, nie może ona przemieścić się dalej na północ, bo drogę blokuje mu chłodniejsze powietrze polarnomorskie z zachodu.

    "Podobnie jak w lipcu 1997 czy sierpniu 2004 roku efektem spotkania ciepłego i bardzo wilgotnego powietrza znad Morza Śródziemnego z chłodniejszym powietrzem znad Atlantyku oraz obszarami górzystymi (Karpatami) są obfite opady. Zarówno wtedy, jak i teraz spowodowały one gwałtowne powodzie na południu Polski (szczególnie w województwie śląskim i małopolskim). Tym razem taka sytuacja wystąpiła wcześniej, w związku z wybuchem wulkanu na Islandii i krążącym w atmosferze pyłem" - tłumaczyła meteorolog.

    Polska i inne kraje naszego regionu, jak wyjaśniła, cierpią z powodu tzw. opadów rozlewnych, czyli jednocześnie intensywnych i długotrwałych. Sytuację pogorszyły dodatkowo krótkotrwałe, punktowe, tzw. nawalne opady z chmur burzowych rozwijających się przed frontami atmosferycznymi w ciepłej masie powietrza.

    "Te wilgotne masy powietrza unoszące się nad obszarami górskimi i wyżynnymi południowej Polski ulegały ochłodzeniu i zawarta w nich para wodna kondensowała się w postaci wielkich ilości kropel wody (stąd intensywne opady deszczu, a w wysokich partiach gór - śniegu). Krążące nad Europą pyły wulkaniczne dostarczyły do wyższych warstw atmosfery dodatkowych jąder kondensacji, na których mogła skroplić się para wodna - opadów jest więc więcej niż w normalnej sytuacji" - powiedziała Grabowska.

    Sytuacja - jak mówiła - według prognoz ma zacząć poprawiać się już w środę, deszczy długotrwałych będzie mniej. Ale synoptycy nadal przewidują burze i krótkotrwałe intensywne opady, co sprawi, że zagrożenie powodziowe wciąż będzie poważne. Centralne Biuro Prognoz Meteorologicznych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej ocenia, że będzie trzeci (najwyższy) stopień zagrożenia w południowej Polsce i drugi stopień - w środkowej. Tak na niektórych terenach może być nawet do przyszłej środy. ULA

    PAP - Nauka w Polsce

    kap


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Burze – intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, którym towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty). Kwaśne opady to opady, głównie deszczowe, o kwaśnym odczynie (pH do ok. 4–4,5), powstające w wyniku pochłaniania przez kropelki wody gazowych zanieczyszczeń powietrza tworzących z nią kwasy (tzw. bezwodników kwasowych), głównie dwutlenku siarki (SO2). Przyczyną występowania kwaśnych opadów jest reakcja chemiczna, która zachodzi w atmosferze. W jej wyniku dwutlenek siarki (SO2), tlenki azotu (NOx) i para wodna (H2O) tworzą kwasy: siarkowy i azotowy. Opadając na ziemię – nie tylko w postaci deszczów, ale także jako śniegi i mgły – powodują one zakwaszenie gleb, niszczą faunę i florę, przyspieszają korozję metalowych konstrukcji urządzeń i budowli. Na kwaśne opady najbardziej narażone są obszary leżące w sąsiedztwie źródeł zwiększonej emisji SO2 i NOx. Dotyczy to zwłaszcza rejonów elektrowni i elektrociepłowni opalanych zasiarczonym paliwem – węglem kamiennym i brunatnym. Często jednak opady te, niesione wiatrami, trafiają na obszary odległe od źródeł zanieczyszczeń atmosfery. Dlatego przeciwdziałanie kwaśnym deszczom stanowi problem międzynarodowy. Cumulus congestus (łac.) – wypiętrzona chmura kłębiasta, przeważnie o dużej rozciągłości pionowej (większej niż rozciągłość pozioma). Jej górna pączkująca część często ma wygląd kalafiora. Chmury tego typu potrafią wypiętrzać się do wysokości nawet kilku kilometrów. W związku z tym dają niekiedy krótkotrwałe, przelotne opady deszczu lub śniegu o natężeniu słabym lub umiarkowanym. Ze względu na to, że wypiętrzają się dość wysoko, opady z chmur Cumulus congestus podobnie jak dla chmur kłębiasto-deszczowych mają zwykle grubą frakcję. Chmury te są ostatnim stadium rozwoju chmur kłębiastych i często przy braku warstw hamujących przekształcają się w chmury Cumulonimbus. Natomiast gdy je napotkają, przekształcają się w chmury Stratocumulus cumulogenitus.

    Mgła frontowa rodzaj mgły występującej przy przejściu frontu ciepłego w wyniku nasycenia parą wodną powietrza w czasie występowania opadów deszczu i mżawki przed linią frontu, a także po przejściu frontu wskutek stopniowego wychładzania od zimnego jeszcze podłoża wilgotnej i ciepłej masy powietrza. Opad atmosferyczny – ogół ciekłych lub stałych produktów kondensacji pary wodnej spadających z chmur na powierzchnię Ziemi, unoszących się w powietrzu oraz osiadających na powierzchni Ziemi i przedmiotach. Dzieli się je na opady pionowe i poziome (osady atmosferyczne). Do opadów pionowych zalicza się: deszcz, mżawkę, śnieg, krupy oraz grad. Opad, który nie dociera do powierzchni Ziemi, nazywa się virgą.

    Patagon – lokalna nazwa bardzo zimnych podmuchów zachodniego wiatru, wiejącego w południowej części Chile i przynoszącego obfite opady, głównie śniegu, na zachodnim skłonie Andów Patagońskich. Pogoda cyklonalna, pogoda niżowa - pogoda kształtowana przez niż baryczny, którą cechują duże zachmurzenie i opady oraz silne wiatry. Zimy wówczas są pochmurne, z częstymi opadami deszczu i deszczu ze śniegiem, stosunkowo ciepłe z odwilżami; lata są natomiast chłodne i deszczowe.

    Klimat Nigerii: Pomimo, iż Nigeria położona jest w strefie klimatów podrównikowych, na jej terenie występuje zadziwiająco wiele typów klimatu. Strefy klimatyczne zmieniają z południa na północ. Na południu panuje klimat równikowy wybitnie wilgotny o cechach monsunowych, o najniższej w kraju amplitudzie rocznej temperatur (25 - 28°C) i najwyższej rocznej sumie opadów sięgającej 3400 mm. Na wybrzeżu opady deszczu występują przez cały rok. Im dalej na północ, tym klimat staje się suchszy, z wyraźnie zaznaczonymi ośmiomiesięcznymi okresami bezdeszczowymi, przechodzi w podrównikowy wilgotny. Północna Nigeria należy do strefy klimatów podzwrotnikowych. Średnie miesięczne temperatury sięgaja w styczniu 22°C, w maju 32°C. Roczne opady wynoszą jedynie 350 mm. Linia szkwału - strefa układających się w linię burz, które mają wspólną przyczynę powstania i formują się zwykle przed frontem chłodnym. Tego typu burze mogą tworzyć linie długości kilkuset kilometrów, często istnieją przez wiele godzin i mogą przynosić wiele wyładowań atmosferycznych, porywiste wiatry, intensywne opady deszczu i gradu, a czasem również tornada.

    Sudestada (zachodnie uderzenie) - wiatr w obszarze Río de la Plata z kierunków południowo wschodnich przynoszący zamiast zimnego powietrza gwałtowny przypły wilgotnego powietrza znad Atlantyku.

    Blizzard - (ang. zamieć, zadymka) to mroźny, silny (do 80-90 km/h) wiatr północno-zachodni wiejący w południowej Kanadzie i północnej części Stanów Zjednoczonych. Przynosi on znaczne spadki temperatury (sięgające nawet -30°C) oraz bardzo obfite opady śniegu. Jest powodowany brakiem naturalnych barier geograficznych hamujących ruch powietrza wzdłuż Gór Skalistych.

    Stratocumulus stratiformis (z łac. „kłębiaste warstwowe rozpostarte”) − gatunek chmur Stratocumulus charakteryzujący się dużą rozciągłością poziomą. Jest on najbardziej pospolitą odmianą tych chmur. Warstwa tych chmur zazwyczaj nie jest gruba, ale czasami wywołuje słabe opady drobnego deszczu lub śniegu. Widząc ją pod słońce np. podczas wschodu lub zachodu można odnieść wrażenie, że grozi ona silnym opadem. Jest wtedy bardzo ciemna. Ale gdy widać ją pod innym kątem ma szary odcień. Grubość chmury musi więc znacznie wzrosnąć, by mogła spowodować choć słaby opad. Rdzeń lodowy – próbka rdzeniowa z wieloletniej akumulacji śniegu i lodu, które zrekrystalizowały i uwięziły pęcherzyki powietrza oraz inne osady (np. pył wulkaniczny) pochodzące z różnych okresów. Ze składników rdzenia lodowego, szczególnie obecności izotopów wodoru i tlenu, możliwe jest odczytanie danych o klimacie w przeszłości, m.in. temperatury, opadów, zawartości gazów i pyłów atmosferycznych.

    Pozaprodukcyjne funkcje lasu - naturalne funkcje lasu związane z jego stabilizującym oddziaływaniem na środowisko przyrodnicze czyli wpływ na obieg wody, opady, wiatry, temperaturę, mikroklimat, erozję gleb, także oddziaływanie na jakość naszego życia (jakość powietrza, czystość wód powierzchniowych, wypoczynek, turystykę, wartości estetyczne, krajobrazowe, kulturalne). Altocumulus stratiformis – gatunek chmur Altocumulus. Chmury te składają się z członów tworzących rozległą warstwę. Mają one bardzo różnorodne formy, np.: kłaczków, kłębków, równoległych lub podłużnych walców, bochenków chleba, czy rozległych płatów. Ich ułożenie może być radialne lub nieregularne. Mogą być oddzielone pasami czystego nieba. Powstają także w różny sposób: z powoli rozpadających się chmur Altostratus, lub Nimbostratus, na brzegu rozległej warstwy unoszącego się wilgotnego powietrza, czy wskutek ruchów turbulencyjnych i konwekcyjnych na średnich wysokościach. Ruchy te powodują zafalowania powietrza, przypominające fale na wodzie. Na grzbiecie fali para wodna ulega kondensacji tworząc chmury, a w dolinie reakcja jest odwrotna po czym powstają pasy czystego nieba. Chmury te składają się często albo prawie wyłącznie z kropelek wody, albo z kryształków lodu. Mogą też składać się z ich mieszaniny. Dzięki temu towarzyszą im różne zjawiska optyczne, ich rodzaj zależy od przeważającej w chmurze postaci wody.

    Dodano: 19.05.2010. 02:19  


    Najnowsze