• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowy przegląd polityki wodnej

    20.12.2011. 17:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Chociaż lasy na świecie dostarczają znacznej ilości wilgoci, z której powstają deszcze, to ten istotny wkład w obieg wody jest często przeoczany w polityce zasobów wodnych. To ogólna konkluzja nowych badań, których wyniki zostały opublikowane przez szwedzkich i węgierskich naukowców w czasopiśmie Global Change Biology.

    Paneuropejski zespół ostrzega, że skurczenie obszarów leśnych redukuje regionalne i kontynentalne opady deszczu.

    Jeden z członków zespołu, David Ellison z Węgierskiej Akademii Nauk, pyta: "Czy lasy są korzystne dla bilansu wody? Na pozór proste pytanie dzieli naukowców na dwa obozy - tych, którzy postrzegają drzewa jako odbiorców wody i tych, którzy widzą w nich dostawców wody. W artykule wykazano, że różnice między tymi dwoma obozami wynikają z przyjmowanej skali przestrzennej. Lasy, których wkład w obieg wody ma kluczowe znaczenie dla przetrwania człowieka i przyszłego dobrobytu, należy postrzegać jako globalne dobro publiczne, które należy chronić i eksploatować z korzyścią dla wszystkich."

    Z perspektywy lokalnej drzewa to konsumenci wody, jednak przyjmując szersze spojrzenie, drzewa dostarczają wilgoć do atmosfery, która przekształca się w opady deszczu. Niektóre suche obszary są niemal całkowicie uzależnione od deszczu, który przychodzi za pośrednictwem atmosfery z obszarów leśnych.

    Na chwilę obecną, to jednak ta pierwsza interpretacja dotycząca drzew - jako konsumentów wody - tworzy podstawy znacznej części prawodawstwa, tj. Dyrektywy 2000/60/WE i Ramowej Dyrektywy Wodnej UE (WFD), która obejmuje strategie wyceny wody. Dyrektywa ta nie uwzględnia jednak wkładu lasów w obieg wody.

    Jeżeli powierzchnia lasów będzie się nadal kurczyć, to istnieje ryzyko ograniczenia w wielu miejscach zarówno opadów deszczu, jak i zasobów wodnych. Przystosowanie się do tych zmieniających się okoliczności będzie wymagać przyjęcia strategii zalesiania, aby zapewnić wzrost opadów atmosferycznych w regionach, w których opady te maleją. Urbanizacja, postępujące wylesianie i przekształcanie terenów leśnych w rolnicze - to wszystko niesie potencjalnie negatywne konsekwencje dla poziomu opadów atmosferycznych na świecie. Wyniki badań sugerują, że decydenci powinni uwzględnić zależność między lasami a zapewnianiem opadów atmosferycznych przy ocenie wartości usług ekosystemowych oraz promować zalesianie, opracowywać strategie łagodzenia suszy, zarządzać użytkowaniem gruntów i mierzyć "ślad wodny".

    Ślad wodny to wskaźnik zużycia wody, który obejmuje zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie zużycie wody przez konsumenta lub producenta. W przypadku poszczególnych osób, społeczności czy przedsiębiorstw definiuje się go jako całkowitą objętość słodkiej wody zużywaną do produkcji towarów i usług konsumowanych przez poszczególne osoby lub społeczności albo produkowanych przez przedsiębiorstwa.

    Pierwsze europejskie ustawodawstwo wodne, które wprowadziło normy dotyczące rzek i jezior wykorzystywanych do czerpania wody pitnej przyjęto w 1975 r., by następnie w 1980 r. wyznaczyć wiążące cele w zakresie jakości wody pitnej. Objęło ono również przepisy dotyczące jakości wód zarybionych, a także tych, w których żyją skorupiaki, kąpielisk oraz wód gruntowych. Głównym narzędziem kontroli emisji była Dyrektywa 76/464/EWG w sprawie zanieczyszczenia spowodowanego przez niektóre niebezpieczne substancje.

    Europejska polityka wodna przeszła proces restrukturyzacyjny, a WFD przyjęta w 2000 r. wyznacza cele w zakresie ochrony wody w przyszłości. Aczkolwiek, w obecnej postaci w WFD pojawia się tylko jedna wzmianka o lasach i nie ma żadnej na temat leśnictwa, mimo ich potencjalnego oddziaływania na strumienie, rzeki i jeziora.

    Zespół odkrył, że w Europie główny nacisk na strategie zalesiania wiąże się z potencjałem lasów w zakresie sekwestracji dwutlenku węgla lub ich wartości jako źródła bioenergii. Zdecydowanie zbyt mały nacisk kładzie się na ich potencjalne zastosowanie jako narzędzia do adaptacji, w szczególności sprzyjającego zwiększonym opadom atmosferycznym i walce z suszą.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Wody zaskórne, zwane też wodami wierzchówki, prawidłowa nazwa: wody przypowierzchniowe – wody podziemne, znajdujące się bardzo płytko pod powierzchnią gruntu. Wody te cechują się zmiennością temperatury i z reguły są zanieczyszczone. Z tego względu nie nadają się do celów spożywczych. Wody zaskórne powstają pod wpływem zmian temperatury i opadów atmosferycznych. Wody te są niezbędne do życia roślin. Wody przejściowe – wody powierzchniowe, znajdujące się w pobliżu ujścia rzek i cieśnin, które są częściowo zasolone, ale pod dużym wpływem wód słodkich. W Polsce do tych wód zaliczają się również morskie wody wewnętrzne Zatoki Gdańskiej. Wody przejściowe ujęte zostały jako jeden z rodzajów wód powierzchniowych w artykule 5, pkt 5.1a Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo wodne. Na całym świecie występują na terenie portów i zostały na tych terenach silnie zanieczyszczone. Obejmują szereg różnych typów siedlisk, tj. ujścia rzek, delty, laguny, przybrzeżne jeziora i stawy. Wskaźnik hydraulicznego obciążenia jeziora α (współczynnik intensywności wymiany poziomej) - miara tempa wymiany wody w jeziorze. Definiowany jest jako stosunek objętości wody odpływającej z jeziora do objętości wody w tym zbiorniku i oznacza teoretyczny czas potrzebny na całkowitą wymianę wody.

    Wody kondensacyjne to wody podziemne, powstałe w wyniku skraplania (kondensacji) pary wodnej w przypowierzchniowych warstwach gruntu. Powstają tylko w obecności "jądra", na którym mogą gromadzić się krople wody. Biorą one niewielki udział w zasilaniu wód podziemnych (tylko w terenach o dużych dobowych wahaniach temperatur mogą stanowić aż do 50% ogólnej ilości wód podziemnych). Susza fizjologiczna – okres, w którym roślina nie może pobierać wody z otoczenia, mimo iż woda tam występuje. Bezpośrednią przyczyną jest zbyt wysoki potencjał osmotyczny roztworu glebowego. Ilość pobieranej przez roślinę wody zależny od powierzchni absorbującej i różnicy potencjału wody. Gdy różnica potencjału jest zbyt mała roślina nie pobiera wystarczającej ilości wody.

    Wody powierzchniowe – wody występujące na powierzchni ziemi, łatwe do bezpośredniego ujęcia (czerpania). Dzielimy je na: Szara woda – Europejska Norma 12056-1 definiuje szarą wodę jako wolną od fekaliów zabrudzoną wodę. W praktyce jest to nieprzemysłowa woda ściekowa wytwarzana w czasie domowych procesów takich jak mycie naczyń, kąpiel czy pranie, nadająca się w ograniczonym zakresie do powtórnego wykorzystania. W tradycyjnym gospodarstwie domowym 50—80% wody ściekowej może być wykorzystanej jako szara woda. Do wykorzystania nadaje się niemal cała woda, jakiej używa się w domu, z wyjątkiem wody po spłukaniu toalet. Szara woda znacznie różni się od wody powstałej po spłukaniu ubikacji zarówno ilością, jak i różnorodnością zawartych w niej chemikaliów i bakterii (od odchodów po toksyczne środki chemiczne). Szara woda zawdzięcza swą nazwę mętnemu wyglądowi oraz statusowi, który nie kwalifikuje jej jako wody czystej pitnej ani też jako wody silnie skażonej. Zgodnie z powyższą definicją, jeśli szara woda zawiera znaczące ilości odpadów kuchennych czy też silne środki chemiczne, należy ją zakwalifikować jako ściek.

    Jakość wody w kąpieliskach jest badana w celu ochrony środowiska oraz zdrowia publicznego, a także mając na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wody w kąpieliskach oraz ochronę takiej wody przed dalszym zanieczyszczeniem. Wody gruntowe – wody podziemne, zalegające na większych głębokościach niż wody zaskórne. Nie podlegają bezpośrednim wpływom czynników atmosferycznych, są przefiltrowane i z tego względu nadają się do użytkowania dla celów spożywczych. Wody te nie podlegają zmianom temperatury w ciągu doby, cechuje je równowaga termiczna. Temperatura ich zmienia się w zależności od pór roku. Występują poniżej wyraźnej i trwale utrzymującej się strefy napowietrzenia.

    Świdnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. to spółka z udziałem miasta zaopatrująca w wodę mieszkańców miasta Świdnica. Głównym jej zadaniem jest dostarczanie wody pitnej dla mieszkańców oraz odbiór ścieków zarówno gospodarczych jak i przemysłowych. Realizacja tych zadań jest wykonywana w 98% w przypadku dostaw wody i 95% w przypadku odbioru ścieków. Historia przedsiębiorstwa sięga czasów przedwojennych. W okresie powojennym funkcjonowało jako Miejskie Wodociągi, Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji a po okresie przekształceń własnościowych w Polsce przyjęło nazwę Świdnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji. ŚPWIK sp.z o.o. posiada w swych strukturach 2 ujęcia wody pitnej dla miasta. Zarządza siecią wodociągową o łącznej długości 173 km, na której wykonane jest 2671 przyłączy do budynków. Długość sieci kanalizacyjnej wynosi 147 km na której wykonane jest 2766 przyłączy do budynków. Miasto Świdnica zaopatrywane jest z dwóch ujęć wody podziemnych: przy ul. Bokserskiej oraz w Pszennie.

    Gospodarka wodami – to wszelkie działania z zakresu planowania, rozwijania, dystrybuowania i zarządzania optymalnym zużyciem wody. Zrównoważone planowanie w obszarze gospodarki wodami uwzględnia konkurencję o zasoby w taki sposób, by przyczynić się do sprawiedliwej alokacji wody, która w całości zaspokoi popyt i różnorodne rodzaje przeznaczenia wody.

    Ujęcie wody – zespół budowli i powiązanych z nimi urządzeń, przeznaczonych do poboru wody dla potrzeb gospodarczych i bytowych. Ujęcia wody ze względu na źródło, z którego pobierana jest woda, można podzielić na ujęcia wód podziemnych i ujęcia wód powierzchniowych. Wody infiltracyjne – wody podziemne pochodzące bezpośrednio z opadów lub powierzchniowych zbiorników wodnych (rzeki, jeziora i bagna). Ich pochodzenie związane jest zwykle z infiltracją, to znaczy przesiąkaniem.

    Bezpieczeństwo wodne – pojęcie określające zdolność danej populacji do zapewnienia sobie dostępu do źródeł wody pitnej. Zapewnienie bezpieczeństwa wodnego jest narastającym problemem gdyż mają na niego wpływ takie czynniki jak przyrost naturalny, susze, zmiany klimatu, zjawiska El Niño i La Niña, coraz większe zanieczyszczenie istniejących źródeł wody, zbędne zużycie wody przez przemysł i nadmierne zużywanie wód gruntowych i artezyjskich. Poziom bezpieczeństwa wodnego ulega drastycznej redukcji w wielu krajach świata zjawisko to określa się z języka angielskiego jako „water stres”.

    Dodano: 20.12.2011. 17:26  


    Najnowsze