• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nie ma zimy - trudno policzyć żubry w Puszczy Białowieskiej

    12.01.2012. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Brak zimy i wynikający z tego fakt, że żubry mają dość pokarmu, w lesie więc nie zbierają się jeszcze w miejscach stałego dokarmiania, utrudnia doroczne liczenie tych zwierząt w Puszczy Białowieskiej.

    Żyje tam największe w kraju stado tych zwierząt. Kiedy jest śnieg i mróz, liczenie zwykle zaczyna się jeszcze w listopadzie lub grudniu.

    Tej zimy jednak jeszcze nie było warunków, by z powodu braku dostępu do pożywienia w lesie, żubry zaczęły gromadzić się w tych miejscach w Puszczy Białowieskiej, gdzie dowożona jest dla nich karma.

    "Jest pewne zmartwienie, bo żubry wciąż chodzą po całej puszczy i trudno je dokładnie policzyć" - przyznał w rozmowie z PAP Jerzy Dackiewicz, kierownik ośrodka hodowli żubrów Białowieskiego Parku Narodowego. Dodał, że w ubiegłym roku był w puszczy urodzaj żołędzi, które te zwierzęta bardzo lubią i do których wciąż mają dostęp, bo nie ma śniegu.

    Dackiewicz podkreślił, że najważniejsze jest policzenie cieląt urodzonych w ubiegłym roku. W jego ocenie, będzie ich "sporo mniej", niż w 2010 roku i - jak szacuje - biorąc pod uwagę przypadki naturalnej śmierci, odstrzały selekcyjne, przesiedlenia czy sprzedaż zwierząt do innych hodowli - stado powinno być porównywalne lub tylko nieznacznie większe, niż po ubiegłorocznym liczeniu.

    Na koniec 2010 roku w Puszczy Białowieskiej żyły na wolności 473 żubry, w tym 73 młode.

    Od dawna trwa dyskusja, czy białowieska populacja żubrów nie jest za duża w stosunku do obszaru, na którym bytuje, i czy dokarmianie jest dla zwierząt korzystne. Są opinie, że stado w Puszczy Białowieskiej jest zdecydowanie za duże, ale i wprost przeciwne: że żubrów wciąż jest zbyt mało, by mówić o tym, że gatunek nie jest zagrożony.

    Naukowcy od kilku lat prowadzą różne działania, by doprowadzić do korzystnego rozprzestrzeniania się populacji żubrów w Puszczy Białowieskiej. Dzięki wsparciu z funduszy unijnych powstały m.in. paśniki i wodopoje dla żubrów w nowych miejscach dokarmiania, wykaszano polany śródleśne, by poprawić warunki bytowania żubrów, pomagano rolnikom w zabezpieczaniu upraw przed szkodami wyrządzanymi przez te ściśle chronione zwierzęta. W części naukowej projektu prowadzone były badania genetyczne żubrów, ale też ich monitoring telemetryczny i satelitarny.

    Naukowcy oceniali ubiegłej zimy, że stopniowo udaje się zmniejszyć zimową koncentrację stada. Badacze żubrów zauważyli, że jeśli te zwierzęta mają jakąś alternatywę, niekoniecznie chcą koncentrować się w miejscach stałego dokarmiania.

    Prowadzone przez kilka lat badania pokazały, że zimowe dokarmianie bardzo źle wpływa na żubry, powodując u nich m.in. rozwój pasożytów. Jest to bowiem czasami stado stu osobników, które przez kilka miesięcy bytuje na bardzo małym obszarze dookoła paśników.

    Ale są też opinie naukowców, którzy uważają, że nie ma lepszej alternatywy, bo w innej sytuacji będą większe szkody w uprawach rolniczych i konieczność płacenia za nie wysokich odszkodowań, a do tego żubry nie będą akceptowane przez miejscową społeczność, bo będą im się kojarzyły wyłącznie ze stratami w uprawach.

    W najbliższych latach na ochronę żubrów i warunków ich bytowania w kilku regionach Polski ma być przeznaczonych 20 mln zł. Większość tych pieniędzy to fundusze unijne. Projekty będą realizowane w północno-wschodniej Polsce, w Zachodniopomorskiem i na Podkarpaciu.

    PAP - Nauka w Polsce

    rof/ ls/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Żubr (Bison bonasus) – gatunek łożyskowca z rodziny krętorogich, rzędu parzystokopytnych. W 2012 roku światowe zasoby gatunku wynosiły około 4663 osobników, z czego 1552 z nich przebywa w hodowlach zamkniętych, a 3111 żyje w wolnych i w półwolnych stadach. Według danych z 2012 roku w Polsce żyło 1299 żubrów, z czego większość z nich w stadach wolnościowych (pięć populacji). Prawie połowa polskiej wolnej populacji skupiona jest w Puszczy Białowieskiej, ponadto dzikie żubry w Polsce spotkać można w Bieszczadach, Puszczy Knyszyńskiej, Puszczy Boreckiej oraz w rejonie Mirosławca i Drawska Pomorskiego w województwie zachodniopomorskim. Puszcza Mielnicka – południowopodlaski kompleks leśny rozciągający się na północ od Mielnika po Adamowo i Nurzec-Stację. Wschodnie obszary puszczy leżą na terytorium Białorusi. Puszcza Mielnicka jest pozostałością Puszczy Białowieskiej i ma nadal podobny do niej charakter. Na terenie puszczy znajduje się dużo źródlisk i strumyków oraz cztery rezerwaty. Żyją tu wilki (około 7 sztuk) i rysie. Zdarzały się przypadki obecności żubrów w puszczy (m.in. w okolicach Nurca-Stacji). Puszcza ta jest znana także z dużej ilości grzybów. Potencjalnie niebezpiecznym przedsięwzięciem dla puszczy jest planowane przejście graniczne między Polską a Białorusią w Koterce. Jesion z naroślą – jesion wyniosły o rozmiarach pomnikowych rosnący w Puszczy Białowieskiej, jeden z najpotężniejszych jesionów w Puszczy Białowieskiej; rośnie na terenie Białowieskiego Parku Narodowego. Rośnie w środowisku, w którym jest dużo wilgoci.

    Jesion przy Carskiej Tropinie – pomnikowy jesion wyniosły rosnący w Puszczy Białowieskiej, aktualnie najpotężniejszy jesion w zagospodarowanej części Puszczy Białowieskiej. Od roku 2002 drzewo jest martwe. Pień drzewa ma nieregularny kształt, korona jest zwarta. Miejsce, w którym rośnie, w 1996 roku włączone zostało do Białowieskiego Parku Narodowego. Jesion Olbrzym – jesion wyniosły o rozmiarach pomnikowych rosnący w Puszczy Białowieskiej, jeden z najpotężniejszych jesionów w Puszczy Białowieskiej; rośnie na terenie Białowieskiego Parku Narodowego. Pień ma lejkowaty kształt u podstawy.

    Gospodarka leśna w Puszczy Białowieskiej: Jakkolwiek w Puszczy Białowieskiej zachowały się ostatnie naturalne fragmenty pierwotnego lasu, Puszcza użytkowana jest przez człowieka od tysiąca lat i wielokrotnie była narażona na zniszczenie. Dąb Dominator – jeden z najgrubszych dębów w Puszczy Białowieskiej (obwód pnia na wys. 130 cm od podstawy – 680 cm, wys. – ponad 36m.). Drzewo dziś jest już martwe – uschło w 1992, pień jest już w znacznym stopniu pozbawiony kory. Przez wiele lat dominował pod względem rozmiarów w południowej części Puszczy Białowieskiej. Wiek tego dębu oceniany był na 450 lat.

    Jacek Wysmułek (ur. 20 sierpnia 1937 r. w Pruszkowie koło Warszawy, zm. 21 stycznia 1983 w Białowieży) – wieloletni leśniczy w Białowieskim Parku Narodowym i Nadleśnictwie Białowieża. Twórca kilku szlaków w Puszczy Białowieskiej. Działacz i przewodnik PTTK. Twórca koncepcji ochrony drzew – pomników przyrody w Puszczy Białowieskiej. Współautor kilku opracowań na temat Puszczy Białowieskiej. Rezerwat pokazowy żubrów – zwierzyniec utworzony w okresie międzywojennym w 1929 r., który był pierwszym krokiem ku restytucji ginącego żubra. Usytuowany został przy drodze łączącej Białowieżę z Hajnówką na terenie Nadleśnictwa Zwierzynieckie w Puszczy Białowieskiej.

    Bogdan Jaroszewicz — kierownik Białowieskiej Stacji Geobotanicznej Uniwersytetu Warszawskiego, wieloletni wicedyrektor Białowieskiego Parku Narodowego. Zajmuje się ekologią lasu naturalnego. Członek wielu towarzystw i stowarzyszeń (Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Polskie Towarzystwo Służb Ochrony Przyrody, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Stowarzyszenie Miłośników Żubra, którego jest założycielem). Autor wielu publikacji i rozpraw naukowych. Swoją działalnością naukowo-dydaktyczną popularyzuje wartości naukowe i przyrodnicze Puszczy Białowieskiej. Wielokrotnie swoimi opiniami wspierał działania pozarządowych organizacji ekologicznych dostarczając argumentów dla ochrony Puszczy Białowieskiej

    Drzewostany Puszczy Białowieskiej: W Puszczy Białowieskiej zachowały się ostatnie na Nizinie Środkowoeuropejskiej fragmenty lasów o charakterze pierwotnym. W Puszczy dominują lasy liściaste oraz mieszane. Obserwuje się zjawisko ustępowania sosny zwyczajnej z siedlisk terenu Białowieskiego Parku Narodowego (BPN) na rzecz gatunków liściastych.

    Olchówka (wymowa miejscowa Alichouka − z akcentem na środkową sylabę) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Narewka. Wieś położona jest na skraju Puszczy Białowieskiej, przy drodze z Narewki do Masiewa. Na łąkach otaczających wieś można zimą spotkać żubry, które z puszczy wychodzą w celu poszukiwana pokarmu − siana w stogach i brogach (brogi − wiaty do składowania siana na łąkach). Ludność wsi w większości emeryci – zajmuje się rolnictwem i pracą w lesie. We wsi działa warsztat drzewny. Dąb Jacka Wysmułka – wcześniej zwany Wielkim Mamamuszim, najgrubszy spośród dębów Puszczy Białowieskiej rosnących w zagospodarowanej części Puszczy, pod względem obwodu pnia ustępuje tylko Dębowi Maćkowi rosnącemu w rezerwacie ścisłym Białowieskiego Parku Narodowego . Na wys. 130 cm od nasady pień ma w obwodzie 701 cm (2009 r.), wysokość drzewa -31-32 m. Dąb nosi imię zasłużonego dla Puszczy Białowieskiej leśnika, miłośnika przyrody Jacka Wysmułka. Zresztą Jacek Wysmułek odkrył to drzewo w białowieskim mateczniku i w 1976 roku zgłosił je do wojewódzkiego rejestru drzew pomnikowych.

    Dąb Małgosi – jeden z najpotężniejszych dębów Puszczy Białowieskiej o piękniej kolumnie pnia i zawartej koronie. Dąb rośnie na obszarze Białowieskiego Parku Narodowego niedaleko doliny rzeki Narewki. Drzewo spełnia kryteria klasycznego dębu białowieskiego: obwód pnia na wys. 130 cm – 578 cm (2009 r.), wysokość kolumny pnia do pierwszej gałęzi 21 m, całkowita wysokość kolumny pnia ponad 25 metrów, wysokość drzewa – 41m , co pozwala zaliczyć ten dąb do grona najwyższych dębów szypułkowych w Polsce, a może także w Europie. W Puszczy podobną wysokości ma jeszcze np. najgrubszy Dąb Maciek – najpotężniejszy dąb Puszczy Białowieskiej. Drzewo rośnie w lesie wilgotnym. ze stagnującą w okresie wczesnowiosennym wodą. Podstawa pnia porośnięta mchami, napływy korzeniowe delikatnie spływające ku ziemi. Drzewo nosi imię osoby, która wyśledziła je w białowieskim mateczniku pani Małgorzaty Karczewskiej. Dąb Kongresowy – dąb w Puszczy Białowieskiej; obwód na wysokości 130 cm od podstawy pnia – 636 cm (2009 r.), wysokość 32 m. Drzewo bez wyraźnych objawów zamierania. Od połowy lat 60. obwód drzewa powiększył się o ok. 50 cm. Dąb ten rośnie w pobliżu wiaty ogniskowej położonej prawie dokładnie w geograficznym centrum Puszczy Białowieskiej, gdzie w 1973 roku zorganizowana ognisko dla ówczesnych przywódców PRL-u: Edwarda Gierka i Piotra Jaroszewicza.Od tamtej pory to miejsce ogniskowe nazywane jest "Gierkówką". 24 kwietnia 1997 roku "Gierkówkę" odwiedzili uczestnicy V Kongresu Leśników Polskich i z tej okazji drzewo drzewo zostało nazwane "Dębem Kongresowym". W jego otoczeniu rośnie kilka mniejszych dębów, być może potomków Dębu Kongresowego.

    Zwierzyniec – osada śródleśna w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Białowieża na obszarze Puszczy Białowieskiej w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 689. Osada jest częścią składową sołectwa Czerlonka. Znajduje się tu również rezerwat hodowlany żubrów. Dąb Jagiełły – najsłynniejszy z dębów Puszczy Białowieskiej. Pod nim miał rzekomo przesiadywać Władysław Jagiełło przed łowami zorganizowanymi przed wyprawą grunwaldzką. Drzewo zostało zwalone przez wichurę 2 listopada 1974 roku. Faktycznie nie miało więcej niż 450 lat (obwód na wys. 130 cm od podstawy 550 cm, wysokość 39 m). Jak na dąb rosnący w Puszczy Białowieskiej miał duże konary i sporą koronę. Kilka lat przed wywróceniem się Dąb Jagiełły stracił konar 29 metrowej długości. Obecnie można oglądać w Białowieskim Parku Narodowym jego rozkładający się pień.

    Sosna Marta – pomnikowa sosna zwyczajna rosnąca w Puszczy Białowieskiej, olbrzym sosnowy, w chwili obecnej najpotężniejsza sosna Puszczy Białowieskiej, drugą po niej jest sosna przy Dziedzince. Rezerwat pokazowy żubrów – rodzaj zwierzyńca, ogrodzonego terenu, w którym żyją żubry, raczej ułomne, nie nadające się do życia na wolności, będące pod opieką fachowych służb leśnych. Dzięki rezerwatowi można z bliska obserwować życie i zachowanie dzikich zwierząt, co w naturalnych warunkach siedliskowych jest raczej niemożliwe. W rezerwacie są najczęściej dwie zagrody: letnia (większa) i zimowa (mniejsza). Znaczne różnice obu zagród wynikają z wielkości obszarów wybiegów. Oprócz żubrów, w rezerwacie mogą być hodowane zwierzęta innych gatunków, niektóre z różnych przyczyn izolowane od siebie, np. jelenie, daniele, sarny, dziki, muflony, tarpany, a nawet łosie, koniki polskie, żubronie, wilki oraz szponiaste (np. bielik, puchacz zwyczajny).

    Dodano: 12.01.2012. 00:25  


    Najnowsze