• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niewielkie zwierzęta morskie dostarczają wskazówek nt. wczesnych, antarktycznych szlaków morskich

    02.09.2010. 16:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Lądolód Antarktydy Zachodniej (WAIS), który ma obecnie 2.400 kilometrów (km) szerokości i 1,6 km grubości, był zaledwie 125.000 lat temu otwartym kanałem oceanicznym - jak pokazują wyniki nowych badań British Antarctic Survey (BAS). Naukowcy z BAS twierdzą, że niewielkie, morskie filtratory występujące po obydwu stronach pokrywy lodowej dostarczają informacji na temat stabilności WAIS - obszaru, któremu zdaniem ekspertów grozi zapadnięcie się. Odkrycia dokonane w ramach badań zostały opublikowane w czasopiśmie Global Change Biology.

    Morskie filtratory to zwierzęta, które odżywiają się poprzez odfiltrowywanie drobin pożywienia z wody, w której żyją. Zespół BAS, pracujący nad badaniami w ramach "Spisu antarktycznego życia morskiego" (CAML), przeprowadził analizę kolonii mszywiołów (znanych również pod nazwą bryozoa) żyjących na dnie morza w przybrzeżnych i głębinowych rejonach wokół Antarktydy oraz innych przylądków.

    Jego prace przyczyniły się do odkrycia podobnych gatunków bryozoa, żyjących na szelfach kontynentalnych w Morzu Rossa i Weddella, które są obecnie oddzielone olbrzymią bryłą lodu, jaką jest WAIS. Naukowcy są przekonani, że istoty te zadomowiły się na każdym ze wspomnianych obszarów, dzięki otwartemu kanałowi oceanicznemu - transantarktycznej drodze morskiej.

    Zdaniem zespołu to całkiem możliwe, że międzylodowcowy, ciepły okres sprawił, iż zaledwie 125.000 lat temu otworzyła się droga morska, kiedy poziom morza przewyższał obecny o około 5 metrów.

    Mimo dowodu geologicznego wskazującego na zapadnięcie się WAIS w jakimś momencie w ciągu ostatniego 1 miliona lat, pytanie o częstotliwość tych zapadnięć nadal nie daje spokoju naukowcom. Dążą do ustalenia częstotliwości zapadnięć, poznania procesów oraz powiązań między ciepłymi okresami a deglacjacją.

    Naukowcy wskazują, że zwierzęta morskie występujące wokół kontynentu, które mogłyby dostarczyć informacji o tym, kiedy dokładnie Zachodnia Antarktyda była wolna od lodu, wyginęły w czasie epok lodowcowych, kiedy lodowce spychały ich skamieniałe szczątki z szelfu kontynentalnego.

    Zespół twierdzi, że jego ostatnie odkrycie może przyczynić się do intensyfikacji badań glacjologicznych nad stabilnością WAIS w przyszłości. Zdaniem naukowców WAIS może potencjalnie oddziaływać na tempo podnoszenia się poziomu mórz w nadchodzących stuleciach. Całkowite zapadnięcie się WAIS mogłoby podnieść globalny poziom mórz w przedziale od 3,3 do 5 metrów. Niektórzy eksperci sugerują nawet, że WAIS zapadnie się w ciągu następnych 4.000 do 7.000 lat.

    "WAIS można uznać za piętę Achillesową Antarktydy, a zważywszy na fakt, że jakiekolwiek zapadnięcie będzie wiązać się z podnoszeniem się poziomu mórz w przyszłości, lepsze poznanie przez naukowców dużych zjawisk deglacjacji ma istotne znaczenie. Ten dowód biologiczny jest jednym z nowych sposobów na szukanie wskazówek, które mogą być pomocne przy rekonstrukcji historii pokrywy lodowej Antarktydy" - wyjaśnia dr David Barnes z BAS, naczelny autor artykułu.

    "Kiedy odkryliśmy grupy uderzająco podobnych bryozoa w odległości setek mil od siebie, wiedzieliśmy, że trafiliśmy na coś bardzo interesującego. Być może gatunki te przetrwały ostatnią epokę lodowcową, podczas gdy we wszystkich pozostałych regionach Antarktydy zostały unicestwione. Wiemy, że po ostatniej epoce lodowcowej grupy bryozoa rozproszyły się swobodnie w wielu badanych przez nas regionach" - dodaje.

    "Niemniej z uwagi na fakt, że larwy tych zwierząt opadają na dno i ten etap ich życia jest krótki, a dorosłe osobniki przymocowują się do dna morskiego, mało prawdopodobne jest rozproszenie się na duże odległości wraz z prądami oceanicznymi."

    Kolonizacja tych dwóch regionów stanowi wskazówkę, że stosunkowo niedawno morze Rossa i Weddella były połączone ze sobą transarktyczną drogą morską - podsumowują naukowcy.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    David Wechsler – (12 stycznia 1896 - 2 maja 1981) – amerykański psycholog, autor skal inteligencji dla dzieci (WISC) i dorosłych (WAIS). Test inteligencji WAIS (ang. Wechsler Adult Intelligence Scale) – test inteligencji dla dorosłych skonstruowany przez Davida Wechslera. Aktualna polska adaptacja tego testu nosi nazwę WAIS-R (PL) (R –- revised) i składa się z 11 testów badających poziom rozwoju różnych zdolności poznawczych. Test Wechslera jest przeznaczony do badań indywidualnych. Mahmud Chan (ur. 1697 ?, zm. 1725) – król afgański z pasztuńskiego plemienia Ghilzai. Syn Mir Wais Chana, założyciela dynastii Hotaki.

    Półwysep Antarktyczny (ang. Antarctic Peninsula, hiszp. Península Antártica) - półwysep Antarktydy, położony w jej zachodniej części, na południe od Ameryki Południowej. Jest to najbardziej na północ wysunięta część Antarktydy (przylądek Prime Head) i jedyna jej część, która wychodzi poza koło podbiegunowe południowe. Półwysep oblewają wody Oceanu Południowego, od wschodu - Morza Weddella, a od zachodu - Morza Bellingshausena. Jego długość wynosi 1300 km. Wąż morski to rzekomo istniejące zwierzę morskie przypominające lądowego węża, jeden z głównych obiektów zainteresowania kryptozoologii. Doniesienia o rzekomych obserwacjach węży morskich pochodzą z różnych stron świata i z różnych czasów (stworzenia te rzekomo były widywane przez setki lat). W swojej najnowszej pracy Bruce Champagne ocenia, iż ponad 1200 osób doniosło o swoich obserwacjach. Węże morskie miano widywać z pokładów statków, jak również z wybrzeży. Obserwować je miały zarówno pojedyncze osoby, jak i grupy, pośród których czasem byli także naukowcy. Pomimo wielu doniesień brak fizycznych dowodów na istnienie tych zwierząt. Ich występowanie nie zostało oficjalnie potwierdzone i traktowane jest przez oficjalną naukę jako jedna z morskich legend.

    Ośrodek rehabilitacji zwierząt – placówka przeznaczona do leczenia i rehabilitacji zwierząt dziko występujących, które wymagają okresowej opieki człowieka w celu przywrócenia ich do środowiska przyrodniczego. Z zasady w ośrodkach tych nie przetrzymuje się zwierząt, które w opinii lekarza weterynarii nie będą nigdy zdolne do życia na wolności. Osobniki takie poddaje się eutanazji, co może stanowić konflikt między gatunkową ochroną zwierząt i humanitarną ochroną zwierząt. Riftia pachyptila – gatunek wieloszczeta z rodziny Siboglinidae. Są to bezkręgowce morskie żyjące na dnie oceanicznym na głębokościach powyżej 2 km, wokół ujść kominów hydrotermalnych. Należą do zwierząt o wyjątkowo dużej tolerancji na wysokie temperatury (termofile) i na duże stężenia związków siarki. Ich ciało, osłonięte rurką chitynową, dorasta do 2,5 m długości. Czerwony "pióropusz" wystający z górnego, otwartego końca rurki jest silnie unaczynionym organem służącym do pobierania z otaczającej wody substancji niezbędnych do życia (np. H2S, CO2, O2). W razie zagrożenia "pióropusz" może być wciągany w głąb rurki. Substancje pobierane przez "pióropusz" są transportowane wraz z krwią do wnętrza ciała i stanowią materiał odżywczy dla bakterii chemosyntetyzujących żyjących w wyspecjalizowanym organie zwierzęcia (tzw. trofosomie). Dorosłe osobniki nie posiadają w ogóle układu pokarmowego (występuje on u postaci larwalnej). Odżywiają się substancjami organicznymi wytwarzanymi przez symbiotycznie współżyjące z rurkoczułkowcem bakterie, które mogą stanowić nawet połowę masy ciała zwierzęcia. Tworzą w ten sposób podstawę układów troficznych rozwijających się wokół kominów hydrotermalnych na dużych głębokościach, zupełnie niezależnych od dopływu światła słonecznego, a wykorzystujących proces chemosytezy związków organicznych kosztem energii chemicznej, prowadzony przez bakterie. Riftia pachyptila do transportu tlenu, dwutlenku węgla i siarczków do wnętrza ciała wykorzystuje specyficzne, zawarte w jej krwi, hemoglobiny o wyjątkowo złożonej strukturze (zawierają od 24 do 144 łańcuchów globiny i tyleż struktur hemu). Te złożone odmiany hemoglobiny są odporne (inaczej niż u innych zwierząt) na zatrucie siarkowodorem.

    Bolsena – jezioro kraterowe w środkowych Włoszech, w górach Vulsini, w prowincji Viterbo. Powstało 370 000 lat temu, po zapadnięciu kaldery Vulsini. Na jeziorze leżą dwie wyspy: Bisentina i Martana, które pojawiły się w wyniku wybuchów hydrotermalnych po zapadnięciu kaldery. Odpływa do Morza Tyrreńskiego. Oceanarium, akwarium morskie – zespół zbiorników wypełnionych wodą morską przeznaczonych do hodowli fauny i flory morskiej oraz oceanicznej. Oceanarium może być wykorzystywane do hodowli, prezentacji roślin i zwierząt oraz do prowadzenia badań nad ich biologią i psychiką. Oceanaria mogą być tworzone w formie akwarium, basenu lub specjalnie wydzielonej przybrzeżnej części morza. Podjęto również próby hodowli w oceanariach wielorybów oraz ryb głębinowych. Szczególnym rodzajem oceanarium jest delfinarium, a jego rozwiniętą formą - morski park rozrywki.

    Gustano A. Pizzo (ur. 1927, zm. 2006) - amerykański wynalazca, twórca systemu antyporwaniowego dla lotnictwa, obejmującego zapadnię, na której umieszczany jest związany porywacz. Po zwolnieniu blokady zapadnia otwiera się, a porywacz na spadochronie zrzucany jest na ziemię, gdzie oczekuje wezwany patrol policyjny. Wynalazek został opatentowany w Stanach Zjednoczonych patentem o numerze 3811643 21 maja 1972 roku. 12 września 2013 roku wynalazek ten nagrodzono Ig Noblem w dziedzinie inżynierii bezpieczeństwa, choć sam wynalazca zmarł w 2006 roku.

    Uchatka antarktyczna (kotik antarktyczny, Arctocephalus gazella) – gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych. Samce mają ciemnobrązowe futro, 190 cm długości i ważą około 150 kg, natomiast samice mają futro szare, mierzą 130 cm i ważą 50 kg. Zwierzęta te mieszkają na wyspach wokół Antarktydy. Obecnie nie są zagrożone wyginięciem dzięki objęciu ich w porę ścisłą ochroną.

    Góry Gamburcewa - podlodowcowe pasmo górskie zlokalizowane we wschodniej części Antarktydy, w pobliżu płaskowyżu Dome A (Dome Argus). Jego długość wynosi ponad 1 tys. km, a wysokość ponad 3000 m n.p.m. Pasmo, które jest całkowicie pokryte poand 600 m warstwą lodu i śniegu, zostało odkryte w 1958 podczas III Radzieckiej Ekspedycji Antarktycznej i nazwane imieniem radzieckiego sejsmologa i geofizyka, Grigorija Gamburcewa. Naukowcy uważają Góry Gamburcewa za matecznik lodowców, które pokryły Antarktydę 34 miliony lat temu. Według tezy S. Coxa i S. Thompsona z University of Arizona część Gór Gamburcewa jest pokryta lodem już od 300 mln lat, czyli od paleozoiku. Spis statystyczny - spis dostarczający informacji niezbędnych do ustalenia stanu i struktury zjawisk w ściśle określonym momencie. Spisy dostarczają informacje dotyczące ludności, tj. wieku, zawodu, poziomu wykształcenia itp., jak również informacji o innych wielkościach, w tym charakteryzujących gospodarkę. Przeprowadzane są również spisy nieruchomości, gospodarstw rolnych, zwierząt gospodarskich.

    Dodano: 02.09.2010. 16:37  


    Najnowsze