• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Noc Biologów/Pasożyty bardziej powszechne niż nam się wydaje

    19.01.2012. 00:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Pasożyty bardzo dobrze radzą sobie z przetrwaniem w otaczającym nas środowisku - opowiadała dr hab. Anna Bajer podczas wykładu zorganizowanego 13 stycznia, w ramach Nocy Biologów, na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego.

    W ramach Nocy Biologów na Wydziale Biologii UW, odbyło się wiele interesujących wystaw, warsztatów i wykładów o różnorodnej tematyce. Można było posłuchać między innymi o współczesnych zagrożeniach związanych z zarażeniem chorobami pasożytniczymi i dowiedzieć się, w jaki sposób się przed nimi bronić.

     

    Jak przypomniała dr hab. Anna Bajer, głównym sposobem dotarcia pasożytów do naszego organizmu jest droga pokarmowa. Możemy zarazić się z powodu niewystarczającej higieny osobistej (np. brudne ręce) lub niezależnych od nas czynników, np. skażenia żywności i wody. Przypadki zachorowań podlegają systematycznej rejestracji we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Chociaż według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, który zajmuje się rejestracją zachorowań w Polsce, choroby pasożytnicze nie występują zbyt często, to dr Bajer jest innego zdania.

    "Te liczby, to tak naprawdę tylko czubek góry lodowej. Wynika to głównie ze słabej diagnostyki, niezgłaszania przypadków. Z biegunką mało kto udaje się do lekarza. Mało kiedy jest prowadzone dokładne rozpoznanie przyczyny biegunki. Nie myśli się o określeniu przyczyny, tylko o wyleczeniu symptomów" - zauważyła naukowiec.

    Choroby pasożytnicze nie stanowią dużego zagrożenia dla zdrowia osób z prawidłowo funkcjonującym układem immunologicznym. Jednak istnieją grupy ryzyka, które są narażone na przykre i groźne dla zdrowia konsekwencje infekcji - dzieci, u których system odpornościowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, ludzie z wrodzonymi niedoborami odporności lub osoby o obniżonej odporności z powodu przeszczepu, zarażenia wirusem HIV, występowania chorób onkologicznych.

    Pasożyty - zaznaczyła prelegentka - występują powszechnie w naszym otoczeniu. Można je znaleźć we wszelkich typach wód stojących i płynących, odchodach wielu gatunków zwierząt, mięsie zwierząt hodowlanych lub dziczyźnie, produktach żywnościowych (niepasteryzowane mleko krowie, świeżo wyciskany sok z jabłek).

    Niektórzy twierdzą, że lamblie (rodzaj pasożyta) są obecne także w końcówkach bananów. Ale - jak przekonywała dr Bajer - "jest to jedna z tak zwanych legend miejskich".

    Naukowiec zwróciła uwagę, że pasożyty niejednokrotnie były sprawcami epidemii o różnym zasięgu: od zarażenia kilku członków rodziny po spożyciu sałatki z kurczaka, poprzez zachorowanie gości restauracji hotelowej (winowajcą była świeża pietruszka) do pokaźnej liczby przypadków zachorowań na terenie Stanów Zjednoczonych lub Wielkiej Brytanii. Czasem powodowały również konflikty międzynarodowe, jak w przypadku malin, hodowanych w Gwatemali i eksportowanych do USA i Kanady, które były przyczyną zakażenia gości przyjęcia weselnego w Filadelfii.

    Całkowite wyeliminowanie pasożytów jest niemożliwe, jednakże istnieje kilka sposobów, które pozwalają na zmniejszenie ich ilości - podkreśliła specjalistka. Jak powiedziała, badania wskazują na skuteczność funkcjonowania stacji uzdatniania wody. Pasożyty zabija również gotowanie wody przed użyciem. W Wielkiej Brytanii został wdrożony program, który uniemożliwia dostęp wypasanych zwierząt do zbiorników wody pitnej (znacznie zmniejszyło to ilość przypadków zachorowań). Bardzo ważna jest rejestracja chorych, jak również profilaktyka i leczenie. Dr hab. Anna Bajer zniechęcała też do picia wody prosto z kranu.

    "Gdy badaliśmy wodę, często była ona lepszej jakości w samej stacji uzdatniania wody niż po przejściu potem przez system wodociągowy. Jeśli rury są skorodowane, zanieczyszczone, może dojść do wtórnego skażenia wody. W naszym kraju nie mamy nawyku picia surowej wody. Dzięki temu nie mamy epidemii i oby tak dalej" - podsumowała prowadząca.

    PAP - Nauka w Polsce

    ooo/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Jakość wody w kąpieliskach jest badana w celu ochrony środowiska oraz zdrowia publicznego, a także mając na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wody w kąpieliskach oraz ochronę takiej wody przed dalszym zanieczyszczeniem. Susza fizjologiczna – okres, w którym roślina nie może pobierać wody z otoczenia, mimo iż woda tam występuje. Bezpośrednią przyczyną jest zbyt wysoki potencjał osmotyczny roztworu glebowego. Ilość pobieranej przez roślinę wody zależny od powierzchni absorbującej i różnicy potencjału wody. Gdy różnica potencjału jest zbyt mała roślina nie pobiera wystarczającej ilości wody. Choroby ryb akwariowych stanowią duży problem szczególnie dla początkujących akwarystów. Ich powstawanie jest zwykle skutkiem zaniedbań - niewłaściwą temperaturą, składem chemicznym wody, nieodpowiednim pokarmem lub tzw. przerybieniem (zbyt dużo ryb w stosunku do objętości zbiornika). Osłabione w ten sposób ryby stają się łatwiejszym łupem dla bakterii, wirusów, grzybów, czy pasożytów. Częstą przyczyną zachorowań jest także wprowadzenie do akwarium z zewnątrz chorych ryb i roślin, lub zakażonych nosicieli chorób.

    Ujęcie wody – zespół budowli i powiązanych z nimi urządzeń, przeznaczonych do poboru wody dla potrzeb gospodarczych i bytowych. Ujęcia wody ze względu na źródło, z którego pobierana jest woda, można podzielić na ujęcia wód podziemnych i ujęcia wód powierzchniowych. Wody stagnujące (zwane też wodami martwymi) – pojęciem tym określa się wody pozostające w bezruchu i nie wykazujące wymiernej dynamiki i odnosi się głównie do wód podziemnych (pogrzebanych i kopalnych) oraz innych występujących w strefie stagnacji hydrogeochemicznej. Zazwyczaj wody takie są zupełnie pozbawione tlenu lub występuje on w niewielkiej ilości, zaś na ich chemizm znaczący wpływ ma ośrodek skalny.

    Wody przybrzeżne - zgodnie z artykułem 5, pkt 5.1a i 5b Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo wodne są to powierzchniowe wody morskie w odległości do 1 mili morskiej od linii podstawowej. W Polsce wyjątkiem są morskie wody wewnętrzne Zatoki Gdańskiej, które zaliczają się do wód przejściowych. W tym przypadku - gdy zasięg wód przejściowych jest większy niż jedna mila morska - zewnętrzną granicę tego zasięgu stanowi zewnętrzną granicę wód przybrzeżnych. Myjnia bezdotykowa – rodzaj ręcznej myjni samochodowej. Zazwyczaj jest to myjnia samoobsługowa. Proces mycia opiera się na gorącej wodzie pod ciśnieniem i chemicznych środkach czyszczących. Taka myjnia powinna posiadać system uzdatniania wody lub system zamkniętego obiegu wody aby zanieczyszczenia nie dostawały się do gleby.

    Wody gruntowe – wody podziemne, zalegające na większych głębokościach niż wody zaskórne. Nie podlegają bezpośrednim wpływom czynników atmosferycznych, są przefiltrowane i z tego względu nadają się do użytkowania dla celów spożywczych. Wody te nie podlegają zmianom temperatury w ciągu doby, cechuje je równowaga termiczna. Temperatura ich zmienia się w zależności od pór roku. Występują poniżej wyraźnej i trwale utrzymującej się strefy napowietrzenia. Wody kondensacyjne to wody podziemne, powstałe w wyniku skraplania (kondensacji) pary wodnej w przypowierzchniowych warstwach gruntu. Powstają tylko w obecności "jądra", na którym mogą gromadzić się krople wody. Biorą one niewielki udział w zasilaniu wód podziemnych (tylko w terenach o dużych dobowych wahaniach temperatur mogą stanowić aż do 50% ogólnej ilości wód podziemnych).

    Wody przejściowe – wody powierzchniowe, znajdujące się w pobliżu ujścia rzek i cieśnin, które są częściowo zasolone, ale pod dużym wpływem wód słodkich. W Polsce do tych wód zaliczają się również morskie wody wewnętrzne Zatoki Gdańskiej. Wody przejściowe ujęte zostały jako jeden z rodzajów wód powierzchniowych w artykule 5, pkt 5.1a Ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku – Prawo wodne. Na całym świecie występują na terenie portów i zostały na tych terenach silnie zanieczyszczone. Obejmują szereg różnych typów siedlisk, tj. ujścia rzek, delty, laguny, przybrzeżne jeziora i stawy.

    Wody zaskórne, zwane też wodami wierzchówki, prawidłowa nazwa: wody przypowierzchniowe – wody podziemne, znajdujące się bardzo płytko pod powierzchnią gruntu. Wody te cechują się zmiennością temperatury i z reguły są zanieczyszczone. Z tego względu nie nadają się do celów spożywczych. Wody zaskórne powstają pod wpływem zmian temperatury i opadów atmosferycznych. Wody te są niezbędne do życia roślin.

    Bateria wodociągowa – system (zwykle dwóch) zaworów, stanowiących całość, służących do zasilania w wodę bieżącą urządzeń sanitarnych będących wyposażeniem łazienki, kuchni lub pralni. Służących również do regulacji nasilenia wypływu, oraz temperatury wody (mieszanie wody gorącej z zimną w jednym strumieniu). Trąba wodna (trąba morska) to zjawisko meteorologiczne polegające na formowaniu się pionowego chmurzastego wiru w kształcie leja, występującego nad powierzchnią wody, połączonego z chmurą kłebiastą. Pod tą postacią jawi się jako nadwodne tornado, które wznosi wodę. Jest znacznie słabsza od swego lądowego odpowiednika. Trąby wodne są w dużym stopniu przezroczyste i w początkowej fazie można je zauważyć tylko dzięki śladowi jaki pozostawiają na powierzchni wody.

    Dodano: 19.01.2012. 00:33  


    Najnowsze