• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowa era w unijnej biologii systemów

    26.05.2010. 21:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Uruchomiono już szesnaście projektów badawczych o wartości 24 mln EUR, aby zająć się niektórymi z największych wyzwań, jakie stają dzisiaj przed nami, takimi jak bezpieczeństwo żywności czy choroby człowieka. Wszystkie te projekty, będące częścią unijnego schematu ERA-NET (Sieci Europejskiej Przestrzeni Badawczej), wykorzystują biologię systemów - szybko rozwijającą się dziedzinę naukową, która zgodnie z oczekiwaniami ma walnie przyczynić się do konkurencyjności przemysłowej Europy w przyszłości.

    Biologia systemów opiera się na komputerowym modelowaniu systemów biologicznych, od pojedynczych komórek po całe organizmy. Jako wyłaniająca się interdyscyplinarna dziedzina naukowa, łączy metody biologii molekularnej, inżynierii, matematyki, informatyki i systemologii. Poza oczywistymi zastosowaniami medycznymi, biologia systemów może mieć znaczący wpływ na rolnictwo i biotechnologię.

    "Biologia systemów jest niesamowicie skutecznym i wszechstronnym podejściem, jak wskazuje na to zróżnicowanie projektów dofinansowanych w ramach ERASYSBIO+" - mówi profesor Douglas Kell, dyrektor naczelny brytyjskiej Rady Badań Biologicznych i Biotechnologicznych (BBSRC) i członek konsorcjum ERASYSBIO+ (Konsolidacja badań w zakresie biologii systemów - stymulacja powszechnego przyjęcia podejścia opartego na systemach w biomedycynie, biotechnologii i sektorze rolno-spożywczym).

    W sumie 85 grup badawczych z 14 różnych krajów bierze udział w projektach takich jak C5SYS (Systemy dobowe oraz zegarów cyklu komórkowego w nowotworach), SHIPREC (Żyjąc z nieproszonymi gośćmi - porównanie reakcji roślin i zwierząt na inwazje endocytarne), FRIM (Modelowanie integratywne owoców) czy GRAPPLE (Modelowanie iteratywne interakcji regulacyjnych genów leżących u podstaw stresu, choroby i starzenia się C. elegans).

    "Projekty te nie tylko skupiają przedstawicieli różnych dyscyplin, ale także krajów, a taki właśnie rodzaj współpracy staje się coraz ważniejszy. Jeżeli mamy jak najlepiej wykorzystać posiadaną w Wlk. Brytanii wiedzę, kompetencje i obiekty w dziedzinie bionauki, to musimy bezwzględnie podzielić się nimi z kolegami spoza Wlk. Brytanii oraz z innych dziedzin, takich jak matematyka, informatyka, chemia czy fizyka" - dodaje profesor Kell.

    Pierwotna inicjatywa ERA-NET ERASYSBIO (W kierunku biologii systemów w ramach Europejskiej Przestrzeni Badawczej - międzynarodowe fundusze na rzecz konwergencji nauk przyrodniczych z informatyką i systemologią) realizowana była w latach 2006-2009. Stanowiła ona pierwszy program intensywnej współpracy między społecznością zajmującą się biologią systemów a głównymi instytucjami finansującymi w kilku krajach europejskich. Stworzyła instytucjom okazję do koordynacji swoich krajowych programów badawczych w dziedzinie biologii systemów oraz do uzgodnienia wspólnego programu działań.

    Jej następca - ERASYSBIO+ - to działanie ERA-NET Plus, które zapewnia dodatkowe wsparcie w postaci środków unijnych, aby umożliwić wspólne zaproszenia do składania wniosków w ramach programów krajowych i/lub regionalnych (natomiast działanie ERA-NET stwarza ramy do skupiania zainteresowanych podmiotów).

    W ciągu kolejnych pięciu lat konsorcjum ERASYSBIO+ koncentrować się będzie na wdrażaniu międzynarodowych działań finansujących w dziedzinie biologii systemów, takich jak uruchomionych ostatnio 16 projektów. Wsparcie finansowe w łącznej kwocie 18,5 mln EUR zapewniły kraje partnerskie, natomiast wkład UE wyniósł 5,5 mln EUR.

    Konsorcjum ERASYSBIO+ tworzone jest przez 16 ministerstw i instytucji finansujących z 13 krajów. Partnerzy z programów krajowych pochodzą z Austrii, Belgii, Finlandii, Francji, Hiszpanii, Holandii, Izraela, Niemiec, Norwegii, Słowenii i Wlk. Brytanii. Celem schematu ERA-NET jest budowanie Europejskiej Przestrzeni Badawczej poprzez rozwijanie i zacieśnianie współpracy między krajowymi a regionalnymi programami badawczymi.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Biologia syntetyczna – dyscyplina naukowa stanowiąca połączenie biologii molekularnej i inżynierii, której celem jest projektowanie i tworzenie sztucznych systemów biologicznych wzorowanych na naturalnych. W odróżnieniu od klasycznej inżynierii genetycznej biologia syntetyczna kładzie duży nacisk na racjonalne projektowanie nowych systemów oraz intensywne wykorzystanie technik modelowania matematycznego w celu przewidzenia zachowania się układu oraz optymalizacji jego działania. Centrum Wsparcia Mobilnych Systemów Dowodzenia Wojsk Lądowych (CWMSD) – instytucja wdrażająca i realizująca nadzór nad eksploatacją systemów informatycznego wsparcia dowodzenia w Wojskach Lądowych. Centrum zajmuje się ponadto analizą wykorzystania systemów dowodzenia i możliwości rozbudowy i modernizacji tych systemów. Zapewnia właściwą organizację i kompatybilność systemów informatycznych i dowodzenia na poziomie mobilnej rozległej sieci teleinformatycznej. Żołnierze CWMSD uczestniczą także w pracach w ramach międzynarodowych grup rozwojowych np. programu MIP, NATO Coalition Warrior Interoperability Demonstration, Combined Endeavor. Żołnierze centrum działają również na rzecz Polskich Kontyngentów Wojskowych poza granicami kraju. Instytut Technik Innowacyjnych EMAG jest instytutem badawczym zajmującym się kompleksowym opracowywaniem a także wdrażaniem nowoczesnych urządzeń, systemów oraz technologii. Realizator prac naukowych, badawczo-rozwojowych, konstrukcyjnych i ekspertyz w zakresie elektrotechniki, automatyki przemysłowej, telekomunikacji, systemów monitorowania i urządzeń bezpieczeństwa, systemów sterowania procesami, informatyki technicznej, sieciowych systemów informacyjnych, racjonalnego użytkowania paliw i energii oraz ochrony środowiska. Ofertę EMAG-u uzupełniają: badania specjalistyczne, atestacyjne i certyfikacyjne przeprowadzane w Centrum Badań i Certyfikacji (m.in. w unikatowej Pracowni Badań Kompatybilności Elektromagnetycznej) posiadającym akredytacje PCA, małoseryjna produkcja aparatury i urządzeń oraz usługi serwisowe. EMAG posiada własny ośrodek szkolenia oraz wydaje własne czasopismo naukowo-techniczne "Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa", poradniki, instrukcje i monografie. EMAG to lider wielu segmentów rynku - m.in. w zakresie aparatury i systemów bezpieczeństwa i monitorowania zagrożeń naturalnych, systemów automatyki kontroli parametrów jakościowych węgla. Misją i głównym celem Instytutu EMAG jest opracowywanie nowych innowacyjnych rozwiązań oraz doskonalenie istniejących urządzeń, technologii i systemów przyczyniających się do poprawy efektywności procesów produkcyjnych, wzrostu bezpieczeństwa pracy i jakości życia. Siedziba Instytutu Technik Innowacyjnych EMAG mieści się w Katowicach.

    Integracja automatyki (integracja systemów automatyki przemysłowej) – ogół prac związanych z automatyzacją procesów przemysłowych: od projektowania, ewentualnie doboru urządzeń lub elementów systemu, przez montaż, po wdrożenie i uruchomienie urządzeń lub systemów do kontroli i sterowania pracą innych urządzeń technicznych, a także włączanie tych urządzeń lub systemów do współpracy z już funkcjonującymi systemami automatycznymi i informatycznymi. COST – Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in Science and Technology), jest międzyrządową instytucją europejską, powołaną w celu rozwijania międzynarodowej współpracy w zakresie badań naukowych prowadzonych w ramach poszczególnych krajowych programów. COST stanowi najstarszy europejski program w dziedzinie naukowej, gdyż został on utworzony już w 1971 r. Obecnie obejmuje on 36 członkowskich krajów Unii Europejskiej oraz krajów współpracujących.

    Relatywizm moralny – pogląd, że istnieje wiele systemów wartości i żaden z nich nie jest systemem absolutnie najlepszym, więc różne kultury są uprawnione do stosowania różnych systemów. Potocznie "relatywizmem moralnym" nazywamy działanie jednostek lub grup społecznych, polegające na odwoływaniu się do tych systemów wartości (prawo, humanizm, moralność świecka lub religijna, patriotyzm, i.in.), które sprzyjają realizacji chwilowych oczekiwań bądź interesów. Biomatematyka (biologia matematyczna) jest dziedziną z pogranicza biologii i matematyki, zajmującą się rozwojem metod matematycznych na potrzeby biologii i zastosowaniem matematyki do badań biologicznych.

    Zarządzanie przez zaufanie (zarządzanie zaufaniem, ang. trust management, management by trust, management through trust) - zbiór działań kreowania systemów i metod, które pozwalają uzależnionym jednostkom dokonywać ocen i decyzji odnoszących się do niezawodności potencjalnych operacji zawierających ryzyko, a także umożliwiających ich uczestnikom i właścicielom systemów wzrost i stosowne reprezentowanie wiarygodności własnej oraz ich systemów. Metodyki projektowania systemów wieloagentowych – systemy wieloagentowe poprzez złożoną budowę oraz różnorodność architektury agentów wymagają zastosowania określonych metodyk projektowych. Nurtem stanowiącym bazę dla różnych podejść metodycznych jest zorientowanie obiektowe (ang. Object Orientation) wynikające z pierwotnego nurtu postrzegania agentów w kategoriach oprogramowania obiektowego. Mimo rozwoju koncepcji systemów wieloagentowych w ostatnich latach nadal nie określono głównego standardu projektowania takich rozwiązań w przeciwieństwie do podejścia obiektowego w procesie projektowania systemów informatycznych i zastosowania w nim języka UML.

    Molecular Cell – recenzowane czasopismo naukowe, publikujące prace z dziedziny biologii doświadczalnej. Tematyka czasopisma skupia się na biologii molekularnej ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów i interakcji molekularnych oraz innych procesów leżących u podstaw działania komórek.

    Communicating Sequential Processes (CSP) – formalny język służący do opisywania wzorców interakcji w równoległych systemach obliczeniowych. CSP został po raz pierwszy opisany przez C. A. R. Hoare jednakże od czasu pierwszej publikacji został bardzo rozbudowany. CSP znajduje praktyczne zastosowanie jako narzędzie do określania i weryfikowania różnych aspektów funkcjonowania systemów równoległych. CSP jest cały czas przedmiotem aktywnych badań, w tym także pracy mającej na celu zwiększenie zakresu praktycznego zastosowania CSP (np. zwiększenie ilości systemów, które mogą być za jego pomocą analizowane).

    Metodologia badań pedagogicznych jest to nauka o metodach i działalności naukowej w pedagogice obejmującej sposoby przygotowania i prowadzenia badań naukowych na gruncie pedagogiki oraz opracowania ich wyników, budowy systemów naukowych oraz utrwalenie w mowie i w piśmie osiągnięć pedagogiki naukowej. Ze względu na zakres stosowania wyróżnia się metodologię ogólną, która zajmuje się ogólnymi problemami metod i systemów naukowych oraz metodologię szczegółową badającą metody i systemy wybranych nauk np.: pedagogicznych. Traktat ABM (ABM Treaty, Anti-Ballistic Missile Treaty) traktat między Stanami Zjednoczonymi a Związkiem Radzieckim o nieograniczonym czasowo ograniczeniu rozwoju, testowania i rozmieszczania systemów antybalistycznych (ABM – ‘’Antiballistic Missile’’). Jak wynika z art. I traktatu, jego celem było „ograniczenie systemów antybalistycznych każdej ze stron traktatu (ZSRR i USA) i zapobieżenie rozmieszczeniu przez którakolwiek ze stron systemów ABM na jego terytorium”. Jakkolwiek układ dopuszczał pewne ograniczone rozmieszczenie systemów antybalistycznych, jednakże zapobiegał utworzeniu systemów narodowych, w efekcie czego zapewniał nieskrępowaną możliwość balistycznego ataku jądrowego przez każdą ze stron. Traktat ograniczał możliwość rozmieszczenia systemów antybalistycznych jedynie do określonej w nim liczby rakietowych systemów lądowych oraz umieszczonych na Ziemi systemów radarowych.

    Janusz Marek Bujnicki (ur. 1975) – profesor nauk biologicznych, kierownik Laboratorium Bioinformatyki i Inżynierii Białka w Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie; kierownik grupy badawczej w Laboratorium Bioinformatyki Pracowni Bioinformatyki Instytutu Biologii Molekularnej i Biotechnologii Wydziału Biologii UAM w Poznaniu; członek Akademii Młodych Uczonych PAN; członek Komitetu Biologii Ewolucyjnej i Teoretycznej PAN i Komitetu Biochemii i Biofizyki PAN, członek-założyciel i wiceprezes (2008–2010) a następnie prezes (2011–2013) Polskiego Towarzystwa Bioinformatycznego; członek zarządu Society of Bioinformatics in Northern Europe, SocBiN; członek panelu Life, Environmental and Geo Sciences (LEGS) organizacji Science Europe; członek komitetu naukowego inicjatywy Innovative Medicines Initiative; redaktor wykonawczy, a wcześniej członek rady redakcyjnej czasopisma „Nucleic Acids Research”, zastępca redaktora sekcji w czasopiśmie "BMC Bioinformatics"; członek rady redakcyjnej czasopism „Journal of Applied Genetics”, „Database", „Journal of Nucleic Acids”; redaktor serii „Nucleic Acids and Molecular Biology”. Pierwszy polski laureat grantu w dziedzinie nauk biologicznych przyznawanego przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych (ERC), zwycięzca pierwszej edycji plebiscytu "Polacy z Werwą" w kategorii Nauka. Ekologia molekularna – interdyscyplinarna dziedzina biologii, w której metody genetyki molekularnej wykorzystywane są do badania zagadnień ekologicznych. W zależności od zakresu wykorzystuje również elementy m.in. biologii ewolucyjnej i behawioralnej. Wyróżniane są dwa różne, choć zazębiające się podejścia w ekologii molekularnej: opisowe, w którym dane o częstotliwości genów służą do opisu poziomu zmienności genetycznej w populacji, oraz mechanistyczne, zajmujące się opisem wpływających na to mechanizmów.

    Program SPES - (ang. Stimulation Plan for Economic Science) Program Stymulowania Nauk Ekonomicznych - program Unii Europejskiej z dziedziny ekonomicznej zainicjowany w 1989 roku. Jego nazwa jest akronimem od pełnej angielskiej nazwy programu. Dotyczy przede wszystkim stymulowanie mobilności kadry ekonomistów na obszarze UE i EFTA poprzez promocję współpracy w ramach projektów naukowo-badawczych oraz podnoszenia poziomu kształcenia. Do pozostałych zadań programu należy pomoc dla ekonomicznych środowisk uniwersyteckich (przede wszystkim Akademie Ekonomiczne i wyższe uczelnie kształcące z zakresu marketingu i zarządzania), zachęcanie młodych ekonomistów do dalszej pracy naukowo-badawczej (stypendia, fundusze na projekty) oraz wymiana informacji pomiędzy naukowcami państw należących do Unii Europejskiej oraz wspomaganie centrów badawczych. Neuroinformatyka – interdyscyplinarna dziedzina nauki starająca się stosować w neurobiologii metody pomiarów, analizy i modelowania pochodzących z nauk fizycznych. Jest to dziedzina powstająca na pograniczu nauk o mózgu, informatyki, biologii, kognitywistyki, neurokognitywistyki, medycyny, fizyki i matematyki.

    Dodano: 26.05.2010. 21:12  


    Najnowsze