• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowe dane wskazują, że neandertalczycy wyginęli jeszcze przed pojawieniem się współczesnego człowieka

    29.02.2012. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Nowe międzynarodowe badanie dowodzi, że wyginięcie neandertalczyka w Europie miało miejsce ok. 50 tys. lat temu, czyli na długo przed tym, jak nasi przodkowie z gatunku Homo sapiens zaznaczyli swoją obecność na kontynencie. Zaprezentowane w czasopiśmie Molecular Biology and Evolution wyniki badania przeczą większości teorii przyjmowanych dotąd przez naukowców: stabilna populacja neandertalczyka żyła w Europie na setki tysięcy lat przed przybyciem Homo sapiens.

    Według badania, po wyginięciu większości neandertalczyków, mała grupa tych osobników ponownie skolonizowała centralną i zachodnią Europę. Tam przetrwali kolejne 10 tys. lat, zanim pojawili się nasi przodkowie.

    Grupa naukowców pod kierunkiem badaczy z Hiszpanii i Szwecji wykorzystała informacje uzyskane wcześniej na podstawie DNA skamieniałości neandertalczyków znalezionych w północnej Hiszpanii. Według naukowców, zmienność genetyczna europejskich neandertalczyków była bardzo ograniczona w okresie ostatnich 10 tys. lat przed ich wyginięciem.

    "To, że europejscy neandertalczycy prawie wyginęli, ale następnie częściowo odbudowali populację, oraz że miało to miejsce, zanim weszli w kontakt ze współczesnym człowiekiem, było dla nas ogromnym zaskoczeniem", mówi prof. Love Dalén ze Szwedzkiego Muzeum Historii Naturalnej w Sztokholmie. "Wskazuje to, że neandertalczyk mógł być bardziej wrażliwy na gwałtowne zmiany klimatyczne zachodzące w ostatniej epoce lodowcowej, niż wcześniej uważano".

    Naukowcy dowodzą, że starsze europejskie skamieniałości neandertalczyków i skamieniałości azjatyckie wykazują większe zróżnicowanie genetyczne, zbliżone poziomem do zróżnicowania charakterystycznego dla gatunków silnie obecnych na danym terenie przez wiele lat.

    Prof. Anders Götherström z Uniwersytetu w Uppsali w Szwecji tłumaczy: "Stopień zróżnicowania genetycznego u geologicznie starszych neandertalczyków oraz u neandertalczyków azjatyckich był tak samo wysoki jak u współczesnego człowieka jako gatunku, natomiast w przypadku żyjących później europejskich neandertalczyków był nawet niższy niż u współczesnej populacji zamieszkującej Islandię".

    Naukowcy tłumaczą, że dostępne dane oparte są wyłącznie na poważnie uszkodzonym DNA. Dlatego do analizy trzeba było zastosować zaawansowane metody laboratoryjne i obliczeniowe.

    W skład zespołu wchodzili także naukowcy z Danii i USA. Jak twierdzą, dopiero po dokładnym zapoznaniu się z wynikami badań zyskali pewność, że dostępne dane genetyczne rzeczywiście przyniosły ważne i wcześniej nieznane informacje na temat historii neandertalczyka.

    "Tego rodzaju interdyscyplinarne badanie jest niezwykle cenne dla rozwoju badań nad historią naszej ewolucji", wyjaśnia Juan Luis Arsuaga, profesor paleoantropologii z Universidad Complutense de Madrid w Hiszpanii. "DNA prehistorycznych ludzi przyniosło w ostatnich latach wiele nieoczekiwanych odkryć. Kolejne odkrycia mogą być równie fascynujące".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Jaskiniowiec - popularna stylizowana wizja wyglądu i zachowania wczesnych ludzi czy hominidów. Termin jest czasem używany potocznie w odniesieniu do Neandertalczyków lub Homo sapiens ery paleolitycznej, chociaż popularne opisy jaskiniowców są zwykle znacznie nieścisłe. Hipoteza multiregionalna – hipoteza wprowadzona do paleoantropologii przez Milford H. Wolpoffa mająca wyjaśniać zróżnicowanie populacji ludzkiej. Hipoteza multiregionalna zakłada, że różne podgatunki Homo sapiens wniosły istotny wkład genetyczny do obecnej puli genetycznej człowieka. Przyjmuje się nawet, że współczesny człowiek ma geny innych gatunków ludzi z rodzaju Homo jak Homo neanderthalensis czy Homo erectus. Przeciwstawną, konkurencyjną koncepcją jest teoria wyjścia z Afryki zakładająca, że człowiek współczesny pochodzi wyłącznie z Afryki. Archaiczny Homo sapiens – nieściśle zdefiniowane pojęcie używane do opisania różnych Homo, przeciwstawianych ludziom anatomicznie współczesnym (Homo sapiens sapiens), w okresie zaczynającym się 500 000 lat temu. Do grupy tej zalicza się Homo heidelbergensis, Homo rhodesiensis, Homo antecessor, Homo helmei i Homo neanderthalensis (jako późny archaiczny Homo sapiens).

    Homo – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny człowiekowatych (Hominidae) obejmujący współcześnie występującego człowieka rozumnego (Homo sapiens) oraz blisko z nim spokrewnione formy wymarłe, m.in. Homo habilis, nazywanego człowiekiem zręcznym, Homo erectus, nazywanego człowiekiem wyprostowanym, i neandertalczyka, nazywanego człowiekiem neandertalskim. Przedstawiciele tego rodzaju charakteryzowani są względnie dużą pojemnością puszki mózgowej, przystosowaniem do utrzymywania wyprostowanej postawy ciała i dwunożnego chodu, całkowicie przeciwstawnym kciukiem oraz dłońmi zdolnymi do precyzyjnego chwytu umożliwiającego wytwarzanie narzędzi. Homo sapiens idàltu (człowiek współczesny starszy) - wymarły podgatunek wczesnego człowieka Homo sapiens . W jego szkieletach widać pewne nieznaczne różnice z człowiekiem współczesnym i został wyodrębniony jako osobny podgatunek. Jego występowanie datuje się na około 160 000 lat temu.

    Kompleks lewaluaski - w kompleksie tym upowszechnia się umiejętność kształtowania formy odłupków, odbijanych od specjalnie przygotowanych rdzeni. Polegała na wcześniejszym przygotowaniu koncentrycznymi odbiciami przyszłej odłupni rdzenia, od której oddzielano następnie odłupki pożądanego kształtu, np. trójkątne zwane ostrzami, ewentualnie prostokątne, zwane wiórami lewaluaskimi. Jej upowszechnienie było dziełem neandertalczyków, mimo że w okresie początkowym towarzyszyła preneandertalskim formom pięściaka aszelskiego. Teoria wyjścia z Afryki - w paleoantropologii jedna z dwóch teorii wyjaśniających pochodzenie człowieka współczesnego. Zgodnie z nią gatunek Homo sapiens powstał około 200 tys. lat w Afryce z miejscowych populacji wcześniejszych hominidów, podczas gdy wszystkie linie rozwojowe innych gatunków hominidów, które opuściły Afrykę i zasiedliły Azję lub Europę wymarły. Obecnie jest powszechnie uznawana za najbardziej potwierdzoną danymi paleontologicznymi i genetycznymi. Drugą, konkurencyjną koncepcją jest hipoteza multiregionalna.

    Hesperotestudo bermudae – gatunek żółwia z rodziny żółwi lądowych (Testudinidae). Został opisany w 2000 roku przez Petera Meylana i Wolfganga Sterrera w oparciu o niemal kompletny szkielet wraz z ogonem i otaczającym go pancerzem, odkryty w plejstoceńskich osadach formacji Upper Town Hill na Bermudach. Autorzy przypisali go do rodzaju Hesperotestudo, znanego wcześniej od oligocenu do plejstocenu Ameryki Północnej. Zasugerowali, że przodkowie H. bermudae prawdopodobnie dotarli na Bermudy dzięki prądom morskim lub na naturalnych tratwach. Ponieważ wówczas znano pozostałości tylko jednego osobnika, Olson, Hearty i Pregill wysunęli dwie hipotezy dotyczące obecności szczątków żółwia na Bermudach: według pierwszej należały one do osobnika, który jako jedyny przedstawiciel gatunku żyjącego na kontynentalnej Ameryce dotarł na archipelag, a według drugiej na Bermudach występowała cała populacja żółwi, lecz odnaleziono szczątki tylko jednego jej członka. Pierwszą z tych hipotez autorzy uznali za bardzo mało prawdopodobną. Odkrycie niekompletnej kości promieniowej H. bermudae w podwodnej jaskini potwierdziło, że na Bermudach istniała niegdyś cała populacja żółwi z tego gatunku. Olson i współpracownicy zasugerowali, że H. bermudae wyginęły około 300 tysięcy lat temu, gdy podniósł się poziom mórz. Zdaniem autorów, skoro żółwie nie przetrwały wysokiego poziomu mórz przed 300 tysiącami lat, nie przetrwałyby również tego, który wydarzył się około 100 tysięcy lat wcześniej, co sugeruje, że H. bermudae skolonizowały Bermudy w okresie pomiędzy 400 tys. a 300 tys. lat temu. Nie wykluczyli jednak, że inna populacja tych żółwi występowała na tym archipelagu, gdy poziom wód był stosunkowo niski, około 900–400 tys. lat temu. Prehistoria ziem rosyjskich to okres dziejów ziem rosyjskich od pojawienia się na nich pierwszych człowiekowatych i samego człowieka współczesnego (Homo sapiens sapiens) do pojawienia się pisma. Ze względu na zróżnicowanie kulturowe ziem rosyjskich w okresie prehistorycznym (np. pojawienie się pisma następowało po upływie wielu lat w różnych regionach Rosji) wyróżnia się cztery zasadnicze obszary badań: Rosję europejską, Północny Kaukaz, Syberię i Daleki Wschód. Za koniec prehistorii europejskiej części Rosji przyjmuje się tradycyjnie VIII wiek naszej ery.

    Plestiodon longirostris – gatunek krytycznie zagrożonej wyginięciem jaszczurki z rodziny scynkowatych (Scincidae). Jest niewielka i mocno zbudowana, długość jej ciała wraz z ogonem może przekraczać 17 cm. Występuje endemicznie na archipelagu Bermudów, gdzie jeszcze w XIX wieku była bardzo pospolita. Ze względu na zajmowanie jej siedlisk przez ludzi oraz introdukcję drapieżników liczebność gatunku gwałtownie spadła, obecnie populacja liczy jedynie kilkaset osobników. Analizy molekularne sugerują, że P. longirostris jest ostatnim żyjącym przedstawicielem linii ewolucyjnej północnoamerykańskich scynków z rodzaju Plestiodon, która oddzieliła się od pozostałych jaszczurek należących do tego rodzaju co najmniej 11,5 mln lat temu. Odnalezione skamieniałości dowodzą, że pod względem morfologii układu kostnego gatunek ten nie zmienił się od ponad 400 tys. lat.

    Crocodylus – rodzaj krokodyli z rodziny krokodylowatych (Crocodylidae). Obejmuje 12 współczesnych gatunków żyjących w tropikalnych regionach Afryki, Azji, Australii, Ameryki Północnej i Południowej. Do rodzaju Crocodylus zaliczano również gatunki opisane w oparciu o skamieniałości pochodzące z kredy, co sprawiło, że Crocodylus bywa postrzegany jako prastary i ewolucyjnie konserwatywny rodzaj. Cechy na podstawie których przypisywano mezozoiczne szczątki do tego rodzaju to jednak głównie plezjomorfie i jako takie nie są filogenetycznie informatywne. Nowsze analizy genetyczne jednoznacznie wskazują, że Crocodylus to znacznie młodsza radiacja, a poziom zróżnicowania genetycznego pomiędzy współczesnymi przedstawicielami rodzaju jest bardzo niski. Badania genetyczne i morfologiczne sugerują, że krokodyl wąskopyski oddzielił się linii ewolucyjnej prowadzącej do pozostałych Crocodylus około 12–24 mln lat temu i jest od nich na tyle odmienny, że zasadne staje się zaliczenie go do odrębnego rodzaju Mecistops, a nie Crocodylus.

    Kultura lewaluaska – kultura archeologiczna, której nazwa pochodzi od stanowiska w Levallois na przedmieściach Paryża. Obejmowała tereny północnej Francji oraz południowej Anglii. W kulturze tej upowszechnia się umiejętność kształtowania formy odłupków, odbijanych od specjalnie przygotowanych rdzeni. Polegała na wcześniejszym przygotowaniu koncentrycznymi odbiciami przyszłej odłupni rdzenia, od której oddzielano następnie odłupki pożądanego kształtu, np. trójkątne zwane ostrzami, ewentualnie prostokątne, zwane wiórami lewaluaskimi. Jej upowszechnienie było dziełem neandertalczyków, mimo że w okresie początkowym towarzyszyła preneandertalskim formom pięściaka aszelskiego. Zauropody (Sauropoda) – infrarząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia). Należały do niego największe zwierzęta lądowe, jakie kiedykolwiek stąpały po ziemi. Wszystkie były roślinożerne. Odkryto, że ostatnie z zauropodów, żyjące około 65 mln lat temu na terenie dzisiejszych Indii, mogły żywić się także trawami, na co wskazują przeprowadzone przez Caroline Stromberg i współpracowników badania skamieniałych odchodów znalezionych w Indiach. Wcześniej uważano, że trawy pojawiły się długo po wymarciu dinozaurów (w oligocenie).

    Dodano: 29.02.2012. 16:49  


    Najnowsze