• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowy minerał nazywa się gałuskinit - na cześć naukowców z UŚ

    10.11.2011. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Gałuskinit - taką nazwę będzie nosił minerał odkryty niedawno w skałach nad jeziorem Bajkał. Nazwa została nadana w uznaniu zasług Iriny i Jewgienija Gałuskinów - pochodzących z Rosji mineralogów, pracujących od lat na Uniwersytecie Śląskim.



    W środę w Wydziale Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu zaprezentowano nowy minerał i poinformowano o zarejestrowaniu jego nazwy.

    Został on odkryty w 2009 roku w tzw. skałach kontaktowych znad jeziora Bajkał przez naukowców z międzynarodowego zespołu, kierowanego przez wybitnego niemieckiego krystalografa Thomasa Armbrustera z Uniwersytetu w Bernie. Odkrycie zostało zatwierdzone przez Komisję Nowych Minerałów, Nomenklatury i Klasyfikacji przy Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej w lutym 2011 roku, a ostatnio opisane przez odkrywców w ,,Mineralogical Magazine".

    Zespół pod kierownictwem prof. Armbrustera postanowił, że nowy minerał zostanie nazwany na cześć pracowników Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego Iriny i Jewgienija Gałuskinów za ich wkład w mineralogię wysokotemperaturowych skarnów (skał metamorficznych).

    Dr hab. Irina Gałuskina i prof. Jewgienij Gałuskin mają na koncie ponad 20 nowych minerałów odkrytych w latach 2007-2011. Dzięki nim w roku 2009 Polska trafiła po raz pierwszy na 4. miejsce wśród krajów, w których odkryto najwięcej nowych minerałów.

    ,,10 dni zastanawialiśmy się z żoną, czy minerał powinien mieć nazwę od naszego nazwiska. Jest wiele innych, bardziej odpowiednich osób, które można było w ten sposób uhonorować. Ponadto mieliśmy dylemat, bo nowy minerał był w naszych próbkach, ale to nie my go znaleźliśmy. W końcu jednak zgodziliśmy się" - powiedział PAP prof. Gałuskin.

    Gałuskinit został bowiem znaleziony w takcie badań nad innym nowym minerałem - pavłovskinitem, w które byli zaangażowani także mineralodzy z UŚ. Ostatecznie jednak nowy minerał odkrył zespół kierowany przez naukowca ze szwajcarskiej uczelni.

    Wyjątkowość gałuskinitu wynika z faktu, iż jest jednym z największych odkrytych w ostatnim czasie minerałów - większość ,,nowych" minerałów można oglądać jedynie pod mikroskopem, natomiast gałuskinit jest widoczny gołym okiem bez pomocy przyrządów optycznych. Jego struktura przypomina klocki LEGO.

    Ciekawostką jest to, że odkryty przez państwa Gałuskin w 2009 roku w skarnach z Kaukazu Północnego minerał czegemit różni się od gałuskinitu tylko dodatkowym anionem. Ma jednak zupełnie inną strukturę - wyjaśnił prof. Gałuskin.

    Nowym minerałom nadaje się nazwy od miejsca, w którym je znaleziono, od ich właściwości lub nazwisk naukowców. Nie można jednak nazwać minerału od własnego nazwiska. W przypadku osób żyjących konieczna jest ich zgoda. Ostateczną decyzję - czy uznać nowy minerał i w sprawie nadania mu nazwy - podejmuje Komisja Nowych Minerałów, Nomenklatury i Klasyfikacji przy Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej.

    PAP - Nauka w Polsce

    kon/ ls/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Gałuskinit – minerał odkryty w 2009 r. w skałach kontaktowych nad jeziorem Bajkał przez mineralogów z międzynarodowego zespołu, kierowanego przez niemieckiego krystalografa Thomasa Armbrustera z Uniwersytetu w Bernie. Barwa minerału jest podstawowym pojęciem określającym właściwości barwne minerału, natomiast ocena minerału w postaci litej skały – zarówno w naturalnej postaci jak i w postaci jego przełamu – nosi nazwę zabarwienia minerału. Jest pierwszą cechą, którą dostrzegamy przy rozpoznawaniu minerału. Jest to zjawisko fizyczne zachodzące na granicy dwóch ośrodków minerał-otoczenie i odbierane przez receptory ludzkiego oka. Glauberyt – minerał z gromady siarczanów. Jest minerałem rzadkim, rozpowszechnionym tylko w niektórych rejonach Ziemi.

    Stroncjanit (strontianit) – minerał z gromady węglanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich. Nazwa pochodzi od miejscowości Strontian w Szkocji, gdzie minerał ten został odkryty. Minerały poboczne są minerałami skałotwórczymi dość powszechnie występującymi we wszystkich typach skał, lecz przeważnie w niewielkich ilościach. Nie są podstawą klasyfikacji skał. Mogą natomiast wpływać na niektóre cechy skał, np. na barwę. (zob. → minerały jasne, minerały ciemne). Minerały poboczne są przede wszystkim wyróżniane w skałach krystalicznych, a w szczególności w magmowych.

    Minerały skałotwórcze - grupa minerałów stanowiących główne składniki skał. Z ok. 4000 znanych minerałów skały buduje niewielka grupa minerałów ok. 200. Manganit – minerał z grupy tlenowodorotlenków. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi. Nazwa pochodzi od składu chemicznego tego minerału.

    Skutterudyt – minerał z gromady arsenków. należy do grupy minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od Skutterud w Norwegii, gdzie minerał ten został stwierdzony. Smaltyn (lub smaltyt) – minerał z gromady arsenków; należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od niebieskiego barwnika smalta otrzymywanego z tego minerału.

    Minerały wtórne są minerałami tworzącymi się w skałach w wyniku wtórnych procesów, kosztem innych minerałów. Najczęściej są one rezultatem procesów pomagmowych oraz wietrzeniowych.

    Chloantyt – minerał z gromady arsenków, należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od gr. chloantes (khloantes) – zielonkawy, nawiązując do charakterystycznych nalotów, którymi pokrywa się minerał podczas wietrzenia.

    Glaukonit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony. Minerał o zmiennym składzie chemicznym. Hemimorfit – minerał z gromady krzemianów. Należy do minerałów rzadkich, rozprzestrzenionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

    Minerały ilaste (nazwa pochodzi od gr. ilos = błoto) – to minerały o chemicznym składzie uwodnionych glinokrzemianów Al, Mg i Fe i charakterystycznej, warstwowej budowie krystalicznej. Minerały ilaste zbudowane są z warstw tetraedrów krzemowo-tlenowych i oktaedrów wodoro-tlenowych. Warstwy łączą się ze sobą w charakterystyczne układy, które decydują o ich właściwościach i stanowią podstawę klasyfikacji minerałów ilastych. Minerałami jasnymi nazywamy minerały bezbarwne lub jasno zabarwione (przeważnie białe) w odniesieniu do klasyfikacji skał magmowych oraz czasem metamorficznych. Ich przewaga objętościowa w skale nadaje jej barwę jasną, z tego powodu często określa się ją z przedrostkiem leuko, np. leukogranit.

    Colemanit (kolemanit) – to minerał z grupy boranów. Jest minerałem rzadkim, rozpowszechnionym tylko w niektórych rejonach Ziemi. Hausmanit – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.
    Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego mineraloga Johanna Friedricha Ludwiga Hausmanna (1782–1859), który rozpoznał ten minerał.

    Kasyteryt – minerał należący do gromady tlenków. Minerał należy do grupy minerałów rzadkich, występujących tylko w niektórych regionach Ziemi. Piromorfit (pyromorfit) – minerał z gromady fosforanów. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

    Dodano: 10.11.2011. 00:11  


    Najnowsze