• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Obchody 200. rocznicy urodzin odkrywcy dzieworództwa pszczół

    17.01.2011. 18:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Obchody 200. rocznicy urodzin słynnego śląskiego pszczelarza, odkrywcy zjawiska dzieworództwa u pszczół, ks. Jana Dzierżona rozpoczynają się w poniedziałek w województwie śląskim.

    Cykl imprez rozpoczynają w Bibliotece Śląskiej w Katowicach dwie poświęcone księdzu wystawy oraz projekcje filmów o tej nietuzinkowej postaci, zwanej "Kopernikiem ula".

    Ks. Jan Dzierżon urodził się w 1811 roku w Łowkowicach w powiecie kluczborskim. Ukończył studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1834 r. przyjął we Wrocławiu święcenia kapłańskie. Został wikarym w podopolskich Siołkowicach, następnie był proboszczem parafii w Karłowicach koło Brzegu.

    Jednocześnie prowadził badania nad życiem pszczół i zakładał koła pszczelarskie na Śląsku, z których powstało Towarzystwo Pszczelarskie. Krzyżując pszczoły rodzime z włoskimi, ks. Dzierżon odkrył zjawisko dzieworództwa pszczół i w 1845 r. opublikował pracę na ten temat, jednakże powszechnie uznano je za udowodnione dopiero w 1906 roku na konferencji przyrodniczej w Marburgu.

    W 1872 roku za swoje prace naukowe ks. Dzierżon otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Monachijskiego.

    W 1884 r. powrócił do rodzinnej miejscowości i tam kontynuował prace naukowe nad życiem pszczół. Udoskonalił budowę ula. Zmarł w 1906 r. w wieku 95 lat. Jego grób znajduje się w Łowkowicach.

    W 1946 r. na jego cześć miasto Rychbach, obecnie leżące w województwie dolnośląskim, otrzymało nazwę Dzierżoniów. Dziesięć lat później, w 50. rocznicę śmierci ks. Jana Dzierżona, Poczta Polska wyemitowała znaczek okolicznościowy. We Wrocławiu przy ul. Bartla stoi pomnik przyrody - czterystuletni dąb szypułkowy, nazwany imieniem ks. Jana Dzierżona. W Kluczborku znajduje się pomnik i muzeum im. ks. Jana Dzierżona, poświęcone sięgającej X wieku historii pszczelarstwa na Śląsku.

    Obchody rocznicy urodzin ks. Dzierżona : Biblioteka Śląska - która ze swoich zbiorów udostępnia m.in. zabytkowe wydania jego prac - oraz Bractwo Myśli Bratniej Związku Górnośląskiego i Śląski Związek Pszczelarzy.

    PAP - Nauka w Polsce, Anna Gumułka

    hes/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Muzeum im. Jana Dzierżona w Kluczborku - to samorządowa instytucja muzealna, zajmującą się gromadzeniem, konserwacją, opracowaniem i udostępnianiem dóbr kultury z terenu ziemi kluczborskiej i północnej Opolszczyzny w zakresie archeologii, historii i etnografii, ze szczególnym uwzględnieniem pszczelarstwa gromadzonego z terenu całego kraju. Na uwagę zasługuje oddzielna kolekcja, którą jest zbiór dzierżoniowski czyli pamiątki po księdzu Janie Dzierżoniu (1811-1906), twórcy nowoczesnego pszczelarstwa i patronie placówki. W muzeum gromadzone są również dokumenty dotyczące aktualnych wydarzeń w regionie, pomocnicze zbiory wystawiennicze, a w archiwum muzealnym - ikonografia pszczelarska oraz dokumentacja fotograficzna dotycząca muzeum i regionu. Wizytówką muzeum jest położony przed budynkiem pawilon, w którym znajduje się kolekcja współczesnych uli figuralnych wykonanych przez artystów ludowych i rzeźbiarzy amatorów z całego kraju.

    Snoza – (od starop. snaze = ułatwienie lub snoza = osadzony w czymś drewniany patyk) — zastosowany w pszczelarstwie wynalazek księdza Jana Dzierżona. Była to drewniana listwa, wpuszczana w wycięcia w przeciwległych ścianach bocznych ula, zwanego szafkowym.

    Snoza – (od starop. snaze = ułatwienie lub snoza = osadzony w czymś drewniany patyk) — zastosowany w pszczelarstwie wynalazek księdza Jana Dzierżona. Była to drewniana listwa, wpuszczana w wycięcia w przeciwległych ścianach bocznych ula, zwanego szafkowym.

    Tańce pszczół (mowa pszczół) – regularnie powtarzające się ruchy pszczół informujące inne robotnice o wystąpieniu określonego zjawiska.

    Roman Maciuszkiewicz (ur. 1955 r. w Katowicach) – studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na Wydziale Grafiki w Katowicach. Dyplom uzyskał w 1980 r. Malarz, grafik, autor tekstów o sztuce publikowanych m.in. w „Opcjach”, „Exicie”, „Śląsku”, „Dysonansach”. Wykładowca (prof. UŚ) w Instytucie Sztuki, na Wydziale Artystycznym Uniwersytetu Śląskiego, w latach 2002-09 wykładał w ASP w Katowicach. W latach 19932001 współredaktor „Opcji”. W 2010 r. opublikował zbór esejów pt. „Obrazy, intuicje, imaginacje” (Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego). Autor 38 wystaw indywidualnych, brał udział w ok. 90 prezentacjach sztuki w kraju i za granicą. na których otrzymał nagrody i wyróżnienia. Jego prace znajdują się m.in. w zbiorach: Muzeum Śląskiego, Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, BWA w Katowicach, Galerii Sztuki im. Jana Tarasina w Kaliszu, Muzeum Historii Katowic, Rozgłośni Polskiego Radia w Katowicach, Teatru Śląskiego im. St. Wyspiańskiego w Katowicach oraz w kolekcjach prywatnych. Jest także autorem opowiadań publikowanych w pismach literackich: „Fraza”, „FA-art.”, „Dekada Literacka”, „Akant” oraz słuchowisk radiowych (Radio Katowice, 2001 r. – udział w II Festiwalu Teatru Radia i Telewizji, Sopot 2002; Radio Rzeszów – wyróżnienie w konkursie na słuchowisko, 2001 r.)

    Dąb Dzierżonia - (dokładniej: Dąb Jana Dzierżonia) - dąb szypułkowy rosnący we Wrocławiu przy ul. Kazimierza Bartla nad Odrą pomiędzy Mostem Zwierzynieckim, a Mostem Szczytnickim. W czasach gdy Wrocław należał do Niemiec nazywano go Dąb Hobrechta (Hobrecht Eiche). Obwód pnia wynosi 652 cm.Wiek drzewa szacuje się na około 400 lat.

    Pszczółki Wąskotorowe – zlikwidowana wąskotorowa stacja kolejowa w Pszczółkach, w gminie Pszczółki, w powiecie gdańskim, w województwie pomorskim. Położony był na linii kolejowej z Giemlic do Pszczółek Wąskotorowych. Linia ta została otwarta w 1888 roku. Rozebrana została w latach 50. XX wieku.

    Dodano: 17.01.2011. 18:33  


    Najnowsze