• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ochrona ptaków przed liniami energetycznymi i słupami wysokiego napięcia

    07.12.2010. 16:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Porażenie prądem elektrycznym i zderzenia z liniami energetycznymi to główne przyczyny śmierci wśród wielu gatunków ptaków. Teraz hiszpańscy naukowcy rzucają nowe światło na czynniki, które przyczyniają się do tych wypadków. Ich odkrycia pokazują, że wdrożenie dosyć prostych środków w kluczowych lokalizacjach może radykalnie obniżyć liczbę ginących w ten sposób ptaków. Wyniki badań okażą się bardzo interesujące dla osób zaangażowanych w ochronę zagrożonych gatunków ptaków.

    Każdego roku tysiące ptaków na świecie ginie porażonych prądem przez słupy wysokiego napięcia i linie energetyczne. Porażenie prądem następuje w momencie kontaktu ptaka z dwoma przewodami lub kiedy usiądzie na przewodzącym słupie wysokiego napięcia (np. wykonanym z metalu) i dotknie jednocześnie przewodu.

    W Europie dotyczy to wszystkich ptaków drapieżnych, bocianowatych, sów i krukowatych. Porażenie prądem jest szczególnie niebezpieczne w przypadku niektórych zagrożonych gatunków, takich jak orzeł iberyjski (Aquila adalberti) czy orzełek południowy (Aquila fasciata).

    Chociaż słupy wysokiego napięcia mogą wydawać się na pierwszy rzut oka bardzo podobne do siebie, to w rzeczywistości istnieją setki różnych modeli i zagrożenie, jakie stwarzają zależy zarówno od modelu, jak i jego lokalizacji. Co więcej mimo opracowania środków mających zmniejszyć zagrożenia stwarzane przez słupy wysokiego napięcia, ich skuteczność nie została oceniona.

    Naukowcy z Uniwersytetu w Barcelonie, Hiszpania, prowadzą badania nad problemem porażenia prądem elektrycznym od ponad dziesięciu lat. Wyjaśniają na łamach czasopisma Journal of Wildlife Management, w jaki sposób przeprowadzili ocenę zagrożenia porażeniem prądem stwarzanego przez niemal 4.000 słupów wysokiego napięcia na obszarze okalającym Barcelonę.

    Odkryli, że niecałe 10% słupów wysokiego napięcia odpowiada za ponad 50% wypadków wśród ptaków. Pod względem projektowym, najbezpieczniejsze modele to nieuziemione słupy z podwieszanymi izolatorami bolców, naprzemiennymi konfiguracjami poprzeczników i bez połączeniowych przewodów drutowych. Lokalizacja ma również istotne znaczenie. Słupy wysokiego napięcia, które dominują nad krajobrazem, zwłaszcza na obszarach pokrytych zaroślami, są szczególnie niebezpieczne. Wynika to z tego, że ptaki drapieżne często wykorzystują je jako punkty obserwacyjne do penetrowania otaczającego obszaru w poszukiwaniu zdobyczy.

    Co najważniejsze badania wykazały również, że przedsiębiorstwa energetyczne nie muszą podejmować działań korygujących na wszystkich swoich słupach wysokiego napięcia, aby zredukować wskaźnik śmiertelności z powodu porażenia prądem elektrycznym. Wystarczy wdrożenie środków łagodzących "w zaledwie 6% najniebezpieczniejszych słupów wysokiego napięcia, aby obniżyć śmiertelność wśród ptaków o 70%" - zdaniem Joan Real, współautorki artykułu.

    Naukowcy podsumowują: "Nasze wyniki wskazują, że porażanie ptaków prądem elektrycznym na danym obszarze można niemal całkowicie wyeliminować poprzez połączenie odpowiedniej strategii wyboru słupów wysokiego napięcia ze starannie przetestowanymi technikami korygującymi, co przełoży się na optymalną alokację środków przeznaczanych na ochronę ptaków przez agencje publiczne i przedsiębiorstwa energetyczne."

    W drugim artykule, opublikowanym w czasopiśmie Bird Conservation International, naukowcy poruszają problem zderzeń. "Zderzenia z liniami energetycznymi to mniej znany i trudniej wykrywalny problem niż porażenie prądem, ponieważ mogą występować w dowolnym punkcie linii przesyłowej" - wyjaśnia profesor Real. Największe zagrożenie stwarza przewód uziomowy, który jest mniej widoczny.

    Naukowcy wykorzystali radiowe urządzenia śledzące do obserwowania losu 18 orzełków południowych. Zderzenia z liniami energetycznymi to trzecia pod względem liczebności przyczyna śmierci osobników tego zagrożonego gatunku.

    "Najniebezpieczniejsze przęsła pod względem zderzeń orzełków południowych to te usytuowane na obszarach najczęściej wykorzystywanych przez orły, to jest na terenach lęgowych i gniazdowania (klify) oraz na otwartych siedliskach łowieckich (zarośla, ziemie uprawne i obszary trawiaste) z dala od hałaśliwych terenów zurbanizowanych, a także wzdłuż linii przelotu między terenami żerowymi a lęgowymi i gniazdowania" - napisali naukowcy.

    Wdrożenie takich działań jak znakowanie przewodów na tych odcinkach mogłoby zredukować liczbę zderzeń - sugerują naukowcy.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Sieć najwyższych napięć (NN) – sieć elektroenergetyczna przesyłowa, w której napięcie elektryczne jest równe lub większe niż 200 kV. Linie o napięciu 110 kV to linie należące do sieci wysokiego napięcia (WN). W Polsce zbudowano również sieć przesyłającą prąd o napięciu 750 kV z Ukrainy (obecnie nie eksploatowana). Przy rosnącym zapotrzebowaniu na energię elektryczną konstruuje się linie przesyłowe NN o napięciu nawet 1100 kV. Takie instalacje obecne już są m.in. w Japonii. Dwa słupy energetyczne nad rzeką Jangcy są to pylony energetyczne w Jiangyin w Chinach, które umożliwiają przeprowadzenie linii wysokiego napięcia nad rzeką Jangcy. Zbudowane w 2004 roku i mierzące po 346,5 metra są najwyższymi słupami energetycznymi na świecie i jednocześnie jednymi z najwyższych stalowych wież. Podstawa słupów ma rozmiar 68 m x 68 m. Kable zawieszone między dwoma słupami mają 2300 metrów długości i przewodzą prąd o napięciu 500 kV. Linia wysokiego napięcia prądu stałego – także HVDC (ang. High Voltage Direct Current) – sieć wysokiego napięcia przesyłająca prąd stały.

    Linia wysokiego napięcia Zhoushan − napowietrzna linia wysokiego napięcia (220 kV) łącząca chiński archipelag Zhoushan z Chinami kontynentalnymi. Transformator wysokiego napięcia – typ transformatora, służący do podwyższania napięcia do kilku a nawet kilkudziesięciu kV. Najczęściej tego typu elementy można spotkać w telewizorach i monitorach CRT. Transformatory wysokiego napięcia są wyposażone w specjalną cewkę WN charakteryzującą się dużą odpornością na przebicia wewnętrzne.

    Napięcie krokowe (Uk) to różnica potencjałów dwóch punktów podłoża odległych od siebie o długość kroku (ok. 0,8 m do 1 m). Jeżeli jego wartość przekroczy wartość napięcia bezpiecznego, wystąpi realna groźba porażenia prądem elektrycznym. Jonizacja udarowa - zjawisko jonizacji cząsteczek zanieczyszczeń w dielektrykach pozostających w silnym niejednorodnym polu elektrycznym. W wyniku tej jonizacji powstawać mogą przebicia elektryczne - wyładowania elektryczne, które w pobliżu linii energetycznych mogą owocować impulsem wysokiego napięcia zwanego udarem.

    Transformator bezpieczeństwa często potocznie nazywany "behapowcem". Jest to transformator jednofazowy obniżający napięcie do poziomu napięcia bezpiecznego , najczęściej o napięciu wtórnym 24V (230/24V). Jest on wykorzystywany do zasilania obwodów elektrycznych w miejscach o dużym zagrożeniu porażeniem prądem elektrycznym oraz miejsc co do których wymagają tego przepisy. Stosowany np. do zasilania oświetlenia w kanałach warsztatowych. Układ Automatycznej Regulacji Stacji Transformatorowej – układ wieloparametrowej regulacji wybranych parametrów stacji transformatorowo–przesyłowych wysokiego napięcia. Regulacja odbywa się autonomicznie przez automatyczne sterowanie przełącznikami zaczepów. Sygnały sterowania napięcia oraz mocy biernej pochodzą zazwyczaj z ODM.

    Sieć średniego napięcia (SN) – sieć elektroenergetyczna, w której napięcie elektryczne wynosi od 1 kV do 60 kV. Średnie napięcie jest szeroko stosowane w sieciach elektroenergetycznych do przesyłania na średnie odległości i rozdziału energii elektrycznej. Jest używane jako napięcie pośrednie, pomiędzy napięciem wysokim używanym do przesyłu energii na duże odległości, a napięciem niskim doprowadzanym do odbiorcy końcowego.

    Napięcie probiercze (napięcie próbne) − napięcie stosowane w laboratoriach do badania poszczególnych urządzeń elektrycznych, układów izolacyjnych itp.

    Technology Resonance Differential – technologia testowania długich i bardzo długich linii kablowych wysokiego napięcia. Metoda badania umożliwia testowanie kabli wyjątkowo długich przez zastosowaniu stosunkowo małych i lekkich urządzeń dokonujących badanie przy niskiej częstotliwości napięcia testowego (np. od 0,1 Hz do 5 Hz). Prowadzi to do znacznego zmniejszenia mocy źródła układu probierczego. Napięcie wejściowe jest to napięcie znajdujące się po stronie wejścia urządzenia. Jeżeli napięcie to służy tylko dostarczaniu energii elektrycznej do urządzenia, to urządzenie takie nazywamy odbiornikiem elektrycznym a samo napięcie napięciem zasilającym. Napięcie wejściowe może być poddane przekształceniu w przekształtniku napięcia w celu dopasowania jego kształtu lub wartości dla potrzeb innego urządzenia. Napięcie może być też nośnikiem sygnału.

    Zmiana napięcia - wzrost lub obniżenie napięcia zwykle spowodowane zmianą całkowitego obciążenia systemu lub jego części. Zmiany mogą być proste (jeden stopień zmiany) lub złożone (np. napięcie maleje w dwu lub więcej stopniach). Zmiana napięcia może dotyczyć jednej lub większej liczby faz. Zmiany napięcia można podzielić również ze względu na szybkość zmian napięcia w czasie: Sieć wysokiego napięcia (WN) – elektroenergetyczna sieć przesyłowa, w której napięcie wynosi od 60 do 220 kV. Sieć ta służy do przesyłania energii elektrycznej na duże odległości.

    Napięcie bezpieczne – największa wartość napięcia roboczego lub dotykowego, którego długotrwałe utrzymywanie się nie stanowi żadnego zagrożenia dla życia lub zdrowia człowieka w danych warunkach otoczenia. Obecnie termin "napięcie bezpieczne" został zastąpiony terminem "napięcie dotykowe dopuszczalne (długotrwale)". Aparat zapłonowy - urządzenie, którego głównym zadaniem jest podłączanie ("rozdzielanie" stąd zamienna nazwa "rozdzielacz") prądu elektrycznego wysokiego napięcia, który jest wytwarzany w tzw. cewce wysokiego napięcia, do świec poszczególnych cylindrów w silnikach spalinowych.

    Dodano: 07.12.2010. 16:26  


    Najnowsze