• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Odkrycie pozostałości rzuca światło na aktywność osuwiskową

    07.11.2011. 16:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy z Danii i Wlk. Brytanii wydobyli na światło dzienne najlepiej zachowane na świecie pozostałości pradawnych, potężnych osuwisk w Hiszpanii. Odkrycie zaprezentowane w czasopiśmie Geology dostarcza wulkanologom informacji potrzebnych do ustalenia, kiedy miało miejsce osuwisko w następstwie dużej erupcji wulkanicznej na kanaryjskiej wyspie Teneryfa. Naukowcy z zadowoleniem przyjmują te wiadomości, gdyż niewiele wiadomo o przyczynach osuwisk.

    Morze pochłonęło 733.000 lat temu południowo-wschodnie stoki Teneryfy, po tym jak się zapadły w czasie erupcji wulkanu. Ale nie wszystko zostało stracone. Wulkanolodzy z Uniwersytetu w Leicester w Wlk. Brytanii i z Uniwersytetu w Roskilde w Danii odkryli na lądzie pozostałości tego osuwiska wśród kanionów i wąwozów pustynnego krajobrazu Teneryfy. Grubość koluwium wynosi 50 metrów. Naukowcy sugerują, że może się ono rozciągać na kolejne 50 km w morzu.

    "To jeden z najlepiej zachowanych na świecie, dostępnych przykładów tak niesamowitego zjawiska - zauważa dr Mike Branney z Wydziału Geologii Uniwersytetu w Leicester, współautor raportu z badań - ponieważ rumosz z tego typu osuwisk przeważnie rozkłada się daleko i głęboko w dnie oceanicznym, które jest niedostępne dla szczegółowych badań."

    Dr Branney zauważa, że rumowisko skalne Teneryfy zawiera bloki lawy, która szybko ostygła po wybuchu wulkanu. Dzięki odkrytym w nich materiałom radioaktywnym, Michael Storey z Uniwersytetu w Roskilde był w stanie precyzyjnie określić datę tej katastrofy naturalnej.

    "Często wskazywaną przyczyną jest zmiana klimatu poprzez wypychanie zbocza wulkanu na zewnątrz" - wyjaśnia współautor dr Storey, kierownik Laboratorium Datowania Czwartorzędowego Wydziału Zmian Środowiskowych, Społecznych i Przestrzennych Uniwersytetu w Roskilde. "W zrujnowanym krajobrazie, który pozostał, powstały jeziora z rzek zatamowanych przez rumosz, a zmiana kształtu wyspy zmodyfikowała trasę wybuchowych erupcji wulkanicznych na setki tysiące lat."

    Chociaż tego typu zjawiska nie występują często, to są powszechne - zdaniem naukowców. Istotne znaczenie ma poznanie tych zjawisk, ponieważ ich skutki oddziałują na obszary poza Wyspami Kanaryjskimi. Naukowcy wskazują, że tsunami wywołane takimi zdarzeniami może przemieszczać się i pustoszyć wybrzeża tysiące kilometrów dalej.

    "Poznanie gwałtowniejszych zdarzeń na Ziemi pomoże nam się przygotować, o ile zagrozi nam ich powtórka" - twierdzą naukowcy.

    Dave Petley, który prowadzi "Blog nt. osuwisk" (ang. Landslide Blog) Amerykańskiej Unii Geofizycznej, wskazuje że takie osuwiska występują około czterech razy w każdym stuleciu. Pozostałości zostają rozrzucone na dnie oceanicznym. Jeżeli chodzi o koluwium, to zawiera ono klasyczne pozostałości materiałów z osypisk i rozbite bloki w bardzo nieuporządkowanej macierzy.

    Dr Petley, który jest profesorem na Wydziale Geografii Uniwersytetu w Durham w Wlk. Brytanii, twierdzi, że jest to typowe dla niezwykle dynamicznego i poważnego zapadnięcia.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kötlutangi – najbardziej wysunięty na południe punkt Islandii znajdujący się w powiecie (sýslur) Vestur-Skaftafellssýsla. Powstał w wyniku erupcji wulkanu Katla w 1918 i od tego momentu jest rekordowym punktem kraju (wcześniej to miano należało do Dyrhólaey). W niedalekiej przyszłości Dyrhólaey może odzyskać tytuł najdalej wysuniętego na południe punktu Islandii, ponieważ powierzchnia Kötlutangi zmniejsza się średnio o 100 m na 10 lat. W 2004 według zdjęć satelitarnych Kötlutangi znajdowało się 500 metrów na południe dalej niż Dyrhólaey. Kötlutangi może pozostać najbardziej wysuniętym punktem jeżeli ponownie dojdzie do erupcji Katli. Jaskinia lawowa – naturalny tunel, utworzony przez lawę pod powierzchnią ziemi. Wypływa ona z wulkanu podczas jego erupcji. Tunele mogą odprowadzać lawę wulkaniczną ze źródła, bądź być pozostałością tego procesu w przeszłości. Ogród Botaniczny Uniwersytetu Leicester – ogród botaniczny założony w 1921 r. w pobliżu domów studenckich Uniwersytetu Leicester (University of Leicester) pomiędzy ulicami: Glebe Road, Stoughton Street i Leicester Road, poza granicami miasta Leicester. Powierzchnia ogrodu wynosi 6,5 ha (65 000 m²). Ogród wykorzystywany jest w celach badawczych przez Wydział Biologii Uniwersytetu. Ogród jest otwarty dla zwiedzających. W latach 2010-2011 na skutek ostrej zimy część roślin przemarzła i została stracona.

    Popiół wulkaniczny – stały produkt erupcji wulkanu, utworzony z rozpylonej lawy i skał wyrwanych z podłoża. Popiół wulkaniczny wyrzucany jest do atmosfery na bardzo dużą wysokość, do kilkudziesięciu kilometrów i przemieszcza się na duże odległości, nawet do kilku tysięcy kilometrów. W tym czasie może stanowić zagrożenie dla samolotów. Opadając na powierzchnię terenu tworzy pokrywę która może zasypać obiekty wielkości domów. Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego (WDiNP UW) – największy pod względem liczby studentów wydział Uniwersytetu Warszawskiego, kształcący około siedem tysięcy studentów w trybach dziennym, zaocznym i wieczorowym na sześciu kierunkach. Jest również organizatorem olimpiad wiedzy o Polsce i świecie współczesnym.

    Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Matematyczno-Przyrodniczych Uniwersytetu Warszawskiego (Kolegium MISMaP) - międzywydziałowa jednostka organizacyjna stworzona przez wydziały: Biologii, Chemii, Fizyki, Geografii i Studiów Regionalnych, Geologii, Psychologii oraz Matematyki, Informatyki i Mechaniki. Kolegium MISMaP organizuje bezpłatne studia dzienne, które umożliwiają interdyscyplinarne wykształcenie. Są one prowadzone w indywidualnym toku przez jednostki Uniwersytetu Warszawskiego. Efuzja, erupcja wylewna, wylew wulkaniczny - wylew lawy na powierzchnię Ziemi. Jest to typ erupcji wulkanicznej, typowy dla wulkanów tarczowych. Wypływ lawy ma spokojny charakter, nie towarzyszy mu wyrzucenie dużych ilości materiałów piroklastycznych, charakterystyczne dla gwałtownych erupcji eksplozywnych. Zachodzi w przypadku lawy zasadowej - bazaltowej o małej lepkości.

    Nea Kameni jest grecką małą i niezamieszkaną wyspą położoną w zatoce Santoryńskiej. Wyspa powstała w XVI wieku po erupcji wulkanicznej. Ostatnia erupcja (niewielka) miała miejsce w roku 1950. Nea Kameni kształtem przypomina okrąg. Szerokość wyspy wynosi 2 km, a łączna powierzchnia wynosi 3,4 km². Wyspa jest bardzo popularna wśród turystów, którzy dziesiątkami przybywają na wyspę aby obejrzeć krater wulkanu który wznosi się do 150 m.

    Dodano: 07.11.2011. 16:37  


    Najnowsze