• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Odsłonięto rekonstrukcję dinozaura zwanego Smokiem z Lisowic

    01.07.2011. 00:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Model naturalnej wielkości dinozaura - zwanego Smokiem z Lisowic - został pokazany na wystawie "Tropami śląskich dinozaurów" w Muzeum Paleontologicznym w Lisowicach k. Lublińca (woj. śląskie). Pierwszy drapieżny dinozaur znaleziony w Polsce ma 5 m długości i 2 m wysokości.



    "Rekonstrukcja tego najstarszego drapieżnego dinozaura z grupy tetanurów pozostanie w muzeum na stałe, choć może się zdarzyć, że będzie wypożyczana do innych muzeów w kraju" - powiedział w czwartek dr Tomasz Sulej z Instytutu Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk.

    W latach 2006-2007 dr Sulej wraz z prof. Jerzym Dzikiem z Instytutu Paleobiologii PAN oraz doktorantem Grzegorzem Niedźwiedzkim znaleźli kości dinozaura w miejscowej cegielni znanej jako Lipie Śląskie. Od tej pory - jak to ujął - niemal bez przerwy "coś znajdują na miejscu tego odkrycia". "Cały czas kopiemy, za miesiąc rozpoczynamy kolejne wykopaliska ze studentami" - dodał dr Sulej.

    Do tej pory znaleźli m.in. dicynodonta, wielkie płazy tarczogłowe, małże, rekiny z późnego triasu, czyli sprzed 205 mln lat temu. Wykopaliska w tym miejscu wciąż dostarczają wiadomości, jak mógł wyglądać świat przed ponad 200 mln lat. "Przed milionami lat było tutaj starorzecze. Lisowice to wyjątkowe miejsce, nigdzie w Polsce nie ma takiej fauny" - tłumaczył naukowiec.

    Naukowcy najczęściej znajdują kości w warstwie szarego wapnistego mułowca, który osadził się w starorzeczu.

    Lisowice położone są w niewielkiej odległości od Krasiejowa (Opolszczyzna) - drugiego w Polsce miejsca odwiedzanego przed naukowców szukających szczątków dinozaurów. Paleontolodzy z PAN poinformowali jednak, że w pobliżu Lisowic znaleźli kolejne miejsce, które dobrze rokuje na przyszłość. "To Woźniki, które leżą zaledwie 30 km na wschód od Lisowic. Tam też są dicynodonty, ale sprzed 225-230 mln lat" - wyjaśniał dr Sulej.

    Odkryty przed kilkoma laty śląski Smok z Lisowic nie otrzymał jeszcze swojej oficjalnej nazwy, ale - jak powiedział - dr Sulej wkrótce to nastąpi. Nie chciał jednak zdradzać naukowych ustaleń.

    Rekonstrukcję Smoka z Lisowic wykonała plastyczka Marta Szubert, która jest jedną z nielicznych osób w kraju wykonujących takie zlecenia. Jej modele zwierząt kopalnych zawsze są naturalnej wielkości.

    Dinozaur znalazł się na wystawie w lisowickim Muzeum Paleontologicznym, które utrzymywane jest przez Gminę Pawonków i mieszkańców - od lat zaangażowanych w odkrycia. Nie jest jedyną nową atrakcją. Zwiedzający mogą także oglądać - w ramach wystawy "Tropami śląskich dinozaurów" - inne znaleziska, w tym oryginalne odciski drapieżnika, które zostały umieszczone w oszklonej gablocie. Jeden trop ma ok. 50 cm długości. Odcisk znajduje się w bloku skalnym o wymiarach 80 na 150 cm. Kończyny dinozaura były zakończone wielkimi pazurami. 

    PAP - Nauka w Polsce

    ktp/ ls/ krf/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Tomasz Sulej (ur. 6 sierpnia 1974 w Warszawie) – polski paleontolog specjalizujący się w badaniu ewolucji bazalnych archozaurów i płazów z grupy temnospondyli oraz paleontologii triasu. W 1998 roku na Uniwersytecie Warszawskim uzyskał tytuł magistra ekologii – jego praca magisterska dotyczyła kopalnych płazów. W 2006 roku doktoryzował się w Instytucie Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk z osteologii i ewolucji metopozaurów (promotorem pracy magisterskiej i doktorskiej był prof. Jerzy Dzik). W 2005 roku opisał nowy gatunek rauizucha, który nazwał Teratosaurus silesiacus – później przemianowany na Polonosuchus silesiacus – a w 2010 roku aetozaura Stagonolepis olenkae. Uczestniczył także w wydobyciu i opisaniu szczątków olbrzymiego dicynodonta i dużego teropoda z górnotriasowych osadów w okolicach Lisowic. Muzeum Paleontologiczne w Lisowicach – muzeum położone we wsi Lisowice (powiat lubliniecki). Placówka powstała przy współudziale: Gminy Pawonków, Instytutu Paleobiologii PAN w Warszawie, Stowarzyszenia Rozwoju Sołectwa Lisowice oraz Sołectwa Lisowice. Lipie Śląskie – nieczynna dla ruchu pasażerskiego stacja kolejowa w Lipiu Śląskim, w gminie Pawonków, w powiecie lublinieckim, zaraz obok cegielni. Stacja składała się z jednego toru, jednej bocznicy i peronu. Obecnie używany jest i tor i bocznica (do cegielni), lecz peron wraz z posterunkiem niszczeją. Stacja znajduje się na szlaku OpoleLubliniec. Została przeniesiona w dniu 20 lipca 1987 roku do Lisowic.

    Magnirostris to niewielki ceratops, którego szczątki odkryto w datowanych na późny kampan osadach Bayan Mandahu na terenach Mongolii Wewnętrznej w Chinach (Azja). Znany wyłącznie z prawie kompletnej czaszki pozbawionej jednak kryzy odkrytej przez uczestników projektu chińsko-kanadyjskich dinozaurów. Najbardziej charakterystyczną cechą tego dinozaura jest mocno rozwinięta kość rostralna, tworząca duży dziób do którego odnosi się nazwa rodzajowa Magnirostris. Pochodzi ona od łacińskich słów magnus wielki i rostrum - dziób, tymczasem epitet gatunkowy (dodsoni) honoruje Petera Dodsona - amerykańskiego paleontologa, który opisał między innymi awaceratopsa. Na kościach nosowych występuje dobrze rozwinięty grzebień. Widać także zaczątki rogów nadoczodołowych, które mogą okazać się jednak uszkodzeniami skamieliny. Być może Magnirostris jest naprawdę młodszym synonimem bagaceratopsa Podobnie jak inne ceratopsy Magnirostris był roślinożercą, który do swojej diety mógł włączać paprocie, sagowce i igły drzew iglastych. Troodon – rodzaj ptakopodobnego dinozaura z rodziny troodontów (Troodontidae), żyjącego pod koniec okresu kredowego, około 70 mln lat temu. Jego nazwa oznacza „raniący ząb”. Odkryty w 1855 w Ameryce Północnej. Jego zęby posiadają charakterystyczne ząbkowania i pod niektórymi względami przypominają zęby dinozaurów roślinożernych, co sugeruje wszystkożerność troodona. Jest jednym z najinteligentniejszych znanych nieptasich dinozaurów. Jest on szeroko rozsławiony w wielu książkach popularnonaukowych jako „najinteligentniejszy dinozaur”. Znane są gniazda i embriony należące do tego zwierzęcia. Żył on w sąsiedztwie takich dinozaurów jak orodrom czy daspletozaur.

    Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie (niem. Museum für Naturkunde), muzeum w Berlinie, znane także jako Naturkundemuseum, rzadziej jako Humboldt-Museum, pierwsze państwowe muzeum na świecie. W swoich zbiorach posiada kolekcję ponad 30 milionów eksponatów zoologicznych, paleontologicznych, mineralogicznych i innych. Najbardziej znanymi eksponatami są: największy zrekonstruowany i złożony szkielet dinozaura na świecie oraz najlepiej zachowany, skamieniały okaz wczesnego ptaka z rodzaju Archaeopteryx. Sigilmassazaur (Sigilmassasaurus brevicollis) – rodzaj teropoda, którego nazwa oznacza "jaszczur z Sijilmassa". Występował on w późnej kredzie na terenach północnej Afryki. Obecnie wiadomo bardzo mało o tym dinozaurze, jednak z pewnością był dwunożnym mięsożercą, jak większość teropodów. Skamieliny tego dinozaura zostały znalezione w oazie Tafilalt obok antycznego miasta Sijilmassa (Maroko, Afryka). Właśnie od miejsca znalezienia skamielin pochodzi nazwa rodzajowa tego dinozaura. Epitet gatunkowy pochodzi zaś od łacińskich słów brevi – krótki i collum – szyja. Odnosi się ona do krótkich kręgów szyjnych tego dinozaura. Russel znalazł też skamieliny, które przypisał do innego nienazwanego gatunku sigilmassazaura. Sigilmassazaur został odkryty w osadach formacji Kem Kem (południowe Maroko). Występował w cenomanie ok. 100-94 mln lat temu.

    Succinodon putzeri był uznawany za gatunek dinozaura, którego nazwa oznacza ,,wąska szczęka". Został opisany przez Friedricha von Huene w 1941 na podstawie skamieliny, którą uznał za szczękę zauropoda z rodziny Titanosauridae. Odkryto ją w wczesnokredowych skałach miejscowości Bochotnica obok Warszawy (Polska). Przez ok. czterdzieści lat Succinodon był traktowany jako jedyna znana skamielina dinozaura z Polski. Jednak przeprowadzone w 1981 przez Krystynę Pożaryską i Halinę Pugaczewską wykazała, że rzekoma szczęka succinodona jest naprawdę kawałkiem sfozylizowanego drewna z przyczepionymi małżami. Muzeum New Walk (ang. New Walk Museum and Art Gallery) - muzeum przy ulicy New Walk w mieście Leicester w Wielkiej Brytanii. Budynek został zaprojektowany przez Josepha Hansoma. W muzeum znajdują się oryginalne dwa szkielety dinozaurów: Cetiozaura oraz Plezjozaura. Innymi stałymi eksponatami są m.in: mumie egipskie, ceramika egipska, egipskie znaleziska archeologiczne. W muzeum znajduje się stała wystawa minerałów wydobytych w hrabstwie Leicestershire. Dodatkową atrakcją jest galeria wypchanych zwierząt: ssaków, ptaków, gadów, płazów, owadów. W muzeum znajdują się również wystawy malarstwa, rzeźby.

    Dodano: 01.07.2011. 00:33  


    Najnowsze