• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pasy pomagają zebrom odganiać muchy

    28.02.2012. 17:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Czy wiesz skąd wzięło się pasiaste umaszczenie i jakie jest jego zadanie? Zagadka została rozwiązana: zespół badaczy z Węgier i Szwecji rzucił nowe światło na funkcję i przyczyny powstania tych pasów. Przedstawione w czasopiśmie Journal of Experimental Biology badanie było współfinansowane przez projekt TABANOID ("Pułapka jako nowy środek zwalczania bąkowatych w otwartym terenie"), który uzyskał ponad 825 tys. euro dofinansowania ze środków tematu "Badania naukowe na rzecz MŚP" siódmego programu ramowego (7PR).

    Bąkowate to kąsające, nieprzyjemnie owady, przenoszące choroby i utrudniające spożywanie pokarmu zwierzętom pasącym się. Dr Gábor Horváth z Wydziału Fizyki Biologicznej Instytutu Fizyki Uniwersytetu im. Loránda Eötvösa na Węgrzech i jego współpracownicy badali, czy insekty te są wabione przez czarno-białe pasy zebr.

    Dr Horváth tłumaczy, że owady są przyciągane do poziomo spolaryzowanego światła, gdyż w ten sposób spolaryzowane są promienie odbijające się od wody, dzięki którym owady znajdują miejsca do łączenia się w pary i składania jaj.

    Samice bąkowatych są także przyciągane do zwierząt przez liniowo spolaryzowane światło odbijające się od sierści. Według naukowców, jeśli chodzi o konie, bąkowate wolą sierść ciemną od białej. Embriony zebry mają na początku ciemną skórę, ale jeszcze przed urodzeniem wykształcają się białe pasy.

    Naukowcy wysuwają hipotezę, że pasiaste umaszczenie zebry mogło wyewoluować, aby zmienić wygląd ciemnej sierści i zmniejszyć jej atrakcyjność dla owadów.

    W badaniu naukowcy wykorzystali przykład z dotkniętej plagą bąkowatych stadniny koni w Budapeszcie. Modyfikowali szerokość, zagęszczenie i kąt pasów, a także kierunek polaryzacji odbijanego przez nie światła. Do chwytania insektów użyto oleistej substancji i kleju. Okazało się, że im węższy jest pas, tym mniej jest atrakcyjny dla bąkowatych.

    Badano także atrakcyjność modeli końskich z białym, ciemnym i pasiastym umaszczeniem, dowodząc, że konie pasiaste były mniej atrakcyjne niż pozostałe modele. Następnie naukowcy zmierzyli szerokość i polaryzację pasów prawdziwych zebr i odkryli, że są one zbliżone do wzorów u koni modelowych o najmniejszej atrakcyjności dla owadów.

    "Doszliśmy do wniosku, że zebry wykształciły umaszczenie, w którym pasy są wystarczająco wąskie, aby być w minimalnym stopniu atrakcyjne dla bąkowatych", piszą autorzy. "Presja selekcyjna faworyzująca umaszczenie pasiaste, chroniące przed owadami, jest prawdopodobnie wysoka w regionie [tj. w Afryce]".

    Projekt TABANOID, koordynowany przez firmę MFKK Invention and Research Center Services Ltd., zakończył się opracowaniem produktu, który znacząco zwiększy widoczność uczestniczących w nim MŚP na rynku wyrobów chroniących przed bąkowatymi w Europie. Będąc właścicielami praw własności intelektualnej do tego produktu, partnerzy projektu z konsorcjum TABANOID (LENIS, MEPARK, KORÖS-MAROS BIOFARM, JCB, EOHIPPUS i AGROPHARM) będą mogli wzmocnić swoją konkurencyjność, produkując, rozprowadzając i sprzedając przyjazne dla środowiska i skuteczne pułapki na bąkowate.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Maść izabelowata (zw. palomino) – maść konia charakteryzująca się sierścią koloru złotawo-kremowego, od ciemnej przez różne odcienie złota do bardzo jasnej, kremowej maści oraz konopiastą lub białą grzywą i ogonem. Z punktu widzenia genetyki, jest umaszczeniem kasztanowatym rozjaśnionym przez gen kremowy C. Heterozygotyczny układ tego genu przynosi rozjaśnienie pigmentu brązowego w sierści, ale nie w skórze ani w oczach. I choć niektóre izabelowate źrebięta rodzą się z niebieskimi oczami i jasną skórą, to z wiekiem ciemnieją. Maść tą można uzyskać z połączenia konia maści kasztanowatej i białej. Zebra – ssak z rodzaju Equus (rodzina koniowatych) charakteryzujący się obecnością białych pasów na czarnej sierści. Początkowo wierzono, że zebry mają białą sierść z ciemnymi pasami, ponieważ niektóre zebry mają białe podbrzusza. Badania embriologiczne dowiodły jednak, że kolor tła zwierzęcia to czarny, białe paski i brzuchy są dodatkami, powstałymi wskutek różnych czynników. Zebry żyją stadnie na trawiastych terenach Afryki, na południe od Sahary. Arlekin – typ umaszczenia u psa. Pies o umaszczeniu zwanym arlekin ma najczęściej czarne bądź szare łaty o nieregularnych kształtach, które występują na tle białej sierści. Dane umaszczenie jest jednym z wariantów np. dla doga niemieckiego.

    Umaszczenie – maść, ubarwienie sierści; uwarunkowany genetycznie kolor okrywy włosowej zwierzęcia; w wyniku domestykacji i powiązanych z tym procesem zmian środowiska, sztucznej selekcji, czy też utrwalaniem mutacji uzyskano różne umaszczenia. W przypadku niektórych zwierząt stało się ono podstawowym kryterium oceny zwierzęcia (zwierzęta futerkowe, owce). Flaga miasta Żyrardów jest płachtą o 4 barwach, ułożonych w poziome pasy. Barwy flagi, są barwami herbowymi: czerwony, żółty, biały i czarny. Stosunek długości flagi do jej wysokości wynosi 5:8 (możliwe są także proporcje 2:3 lub 3:5). Pasy ułożone są w następującej kolejności (od góry): żółty, czarny, biały, czerwony. Pasy skrajne są szersze, a proporcja ich szerokości do szerokości węższych, środkowych pasów wynosi 5 : 1.

    Biały tygrys – jeden z wielu wariantów ubarwienia tygrysa Panthera tigris (ssak z rodziny kotowatych). Jego cechami charakterystycznymi są: kremowe lub białe umaszczenie sierści, różowy nos, niebieskie oczy oraz czarne, szare lub brązowe pasy. Osobniki albinotyczne o śnieżnobiałym kolorze futra, posiadające prawie niewidoczne pasy lub ich brak, nazywane są Królowymi Śniegu (ang. Snow-White Tigers). Jest osobliwością, poszukiwaną przez ogrody zoologiczne. Kolorpoint – pojęcie oznaczające umaszczenie kota, przeważnie o zabarwieniu syjamskim. Po narodzeniu koty syjamskie są zupełnie białe, w miarę jak dorastają ich sierść robi się ciemniejsza (szczególnie w okolicach uszu, twarz, łapy, ogon, u samca również jądra; są to miejsca, gdzie ich temperatura ciała jest najniższa); po latach ich futro nadal ciemnieje.

    Mastif, mastyf (ang. mastiff) – nazwa stosowana dla kilku ras psa z grupy molosów w typie doga, charakteryzujących się masywną budową ciała (szeroka klatka piersiowa, mocne kończyny, duża głowa z krótkim, szerokim pyskiem). Według słownikowej definicji nazwy mastif psy te charakteryzują się płową sierścią, ale umaszczenie współczesnych mastifów bywa też inne. Sierść – okrywa włosowa większości ssaków, zarazem ich cecha charakterystyczna. U poszczególnych gatunków sierść wykształciła się w różny sposób, w zależności od środowiska przyrodniczego w jakim ewoluowały. Pełni funkcję ochronną przed mechanicznymi urazami skóry, termoregulacyjną – zapobiega utracie ciepła lub przegrzaniu (odbija część promieni słonecznych chroniąc przed hipertermią), co pozwala zwierzęciu utrzymywać stałą temperaturę ciała.

    Dog (z ang. dog – pies) – typ psów obronnych z grupy molosów, charakteryzujących się dużym wzrostem, krótką, gładką sierścią o różnym umaszczeniu oraz tępo zakończoną kufą zaopatrzoną w silne szczęki. Główną rolą tych psów była walka z dzikimi zwierzętami oraz ochrona karawan i stad bydła. Z czasem zaczęto ich używać jako psy myśliwskie i bojowe, a obecnie są hodowane jako psy reprezentacyjny lub obronne.

    Wojsiłkowate (Panorpidae) – rodzina drapieżnych owadów z rzędu wojsiłek (Mecoptera) obejmująca około 420 współcześnie żyjących gatunków o zasięgu holarktycznym. Są szeroko rozprzestrzenione w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Europie występuje 16, a w Polsce 6 gatunków – ich rozmieszczenie w kraju jest słabo poznane. Przykładowym przedstawicielem jest wojsiłka pospolita (Panorpa communis).

    Flaga Gminy Sułkowice, używana od grudnia 1992. Proporcje 2:3. Znajdują się na niej trzy ułożone horyzontalnie pasy: biały, czerwony i żółty. Pas biały ma szerokość równą wspólnej szerokości pasów pozostałych. Pośrodku flagi umieszczony jest herb Sułkowic. Anthocoris – rodzaj niewielkich, drapieżnych owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, z rodziny dziubałkowatych (Anthocoridae). Jest rodzajem typowym w obrębie swojej rodziny.

    Flaga Żor – składa się z czterech pasów, z czego dwa środkowe pasy są wielkości jednego z pozostałych. Pas, który znajduje się na samej górze flagi to niebieski. Następnie przez środek przebiegają dwa pasy węższe o połowę. Są to pasy biały i czerwony. Na dole znajduje się pas żółty wielkości pasa niebieskiego. Kolory niebieski i żółty pochodzą z flagi województwa śląskiego, a kolory biały i czerwony z polskiej flagi narodowej. Jaskółka skalna (Ptyonoprogne rupestris) – gatunek ptaka z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae). Gniazduje i występuje przez cały rok w południowej Europie, a zimuje także w Afryce. Jest podobna do brzegówki, ale ma mniej wcięty ogon, jest bardziej krępa i ma dwie białe plamy na sterówkach. Często lata lotem ślizgowym podobnie jak jerzyk.

    Zmięk żółty (Rhagonycha fulva) – gatunek owada z rzędu chrząszczy, rodziny omomiłkowatych. Drapieżnik, odżywia się drobnymi owadami.

    Dodano: 28.02.2012. 17:37  


    Najnowsze