• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pierwszy w Polsce Europejski Geopark

    22.09.2011. 11:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W Parku Mużakowskim (Lubuskie) odbyła się uroczystość związana z przyznaniem temu miejscu certyfikatu Europejskiego Geoparku. To pierwszy w Polsce obiekt posiadający certyfikat tej rangi.
    W środę z udziałem Głównego Geologa Kraju i władz regionu odbyła się specjalna konferencja prasowa z tej okazji. 


    "Skarbem" geoparku jest Łuk Mużakowa - uważany za jedyną na ziemi morenę czołową widoczną z kosmosu. To wyjątkowe miejsce dla geologów i przyrodników oraz atrakcja turystyczna regionu.

    Na jego obszarze występuje ponad 100 zbiorników wodnych, które powstały w wyrobiskach po odkrywkowej eksploatacji węgla brunatnego oraz żwirów. Zbiorniki te wzbogacają krajobraz dzięki zabarwieniu wód od turkusowo-niebieskiego, zielonego, granatowego do pomarańczowego, czerwonego i brunatnego.

    Dodatkowym walorem historycznym i kulturalnym jest jeden z piękniejszych parków przypałacowych w Europie w miejscowości Łęknica, który także znajduje się na tym obszarze.

    Obszar polskiej części Łuku Mużakowa uzyskał status "Geoparku Krajowego" w 2009 r. 17 września 2011 roku podczas X Sesji Międzynarodowej Konferencji Europejskiej Sieci Geoparków w norweskim mieście Langesund Główny Geolog Kraju odebrał certyfikat dla Łuku Mużakowa.

    "Geopark to miejsce, gdzie występują ciekawe formy geomorfologiczne, gdzie kiedyś prowadzono działalność górniczą, a teraz te elementy, które po niej pozostały, stanowią atrakcję turystyczną. Takie geoparki powstają w innych krajach, my będziemy kontynuować proces ich powoływania w Polsce" - powiedział Główny Geolog Kraju Henryk Jacek Jezierski.

    Dodał, że Łuk Mużakowa jest pierwszym geoparkiem o randze europejskiej, ale w Polsce działają jeszcze dwa tego typu obiekty krajowe. W 2010 roku prawo do posługiwania się mianem Geoparku Krajowego otrzymały: Góra Św. Anny oraz Karkonoski Park Narodowy wraz z otuliną.

    Na konferencji prasowej marszałek woj. lubuskiego Elżbieta Polak poinformowała, że komitet monitorujący program Europejskiej Współpracy Terytorialnej Polska-Saksonia przyznał dofinansowanie dla projektu pod nazwą "Ochrona i zachowanie geoparku i opracowanie wspólnej marki", przygotowanego przez Nadleśnictwo Lipinki Łużyckie wraz z niemiecką dyrekcją geoparku.

    Całkowita wartość tego przedsięwzięcia to prawie 950 tys. euro, a dofinansowanie z EWT wyniesie 656 tys. euro. "Dzięki tym pieniądzom będzie można jeszcze bardziej wyeksponować i wypromować to wyjątkowe miejsce" - powiedziała marszałek Polak.

    Geopark jest stosunkowo nowym "produktem" turystycznym na świecie. Pierwszym dokumentem promującym i wspierającym ideę tworzenia tej formy ochrony przyrody nieożywionej była Decyzja Rady wykonawczej UNESCO z czerwca 2001 r. Głównym zadaniem stawianym przed geoparkiem jest ochrona dziedzictwa geologicznego poprzez efektywne zabezpieczanie takich stanowisk.

    "W naszym kraju mamy bardzo interesującą budowę geologiczną. Nasze przesłanie jest takie: na geologii da się zarobić, sprzedając ją jako produkt turystyczny. Dziedzictwo geologiczne Polski zasługuje na przekucie jego unikatowych walorów w geoturystyczny sukces na skalę światową. Wymagać to będzie od geologów włączania się w programy badawcze oraz merytorycznego wsparcia inicjatyw społecznych o profilu geologicznym" - mówił Jezierski.

    Opisywany geopark rozciąga się ponad granicami krajów związkowych Brandenburgii i Saksonii po stronie niemieckiej oraz woj. lubuskiego po stornie polskiej. Na tym terenie znajduje się najlepiej zbadana na świecie morena czołowa. Łuk Mużakowa jest uważany za jedyną na Ziemi morenę czołową widoczną z kosmosu.

    Całkowita powierzchnia łuku jako formy morfologicznej wynosi 170 km kwadratowych, z czego w Polsce znajduje się 75 km kwadratowych. Dolina Nysy Łużyckiej przecina łuk stanowiąc jednocześnie granicę obu krajów.

    Morena ma kształt podkowy o dł. 40 km i szerokości 3-5 km, a deniwelacje na jej terenie sięgają 100 m. Morenę ukształtował ok. 340 tys. lat temu lodowiec skandynawski.

    Na tym terenie znajduje się także Park Mużakowski, który powstał w latach 1815-45. Zachodnia część parku z ośrodkiem rezydencjonalnym leży obecnie po stronie niemieckiej na terenie miasta Bad Muskau, wschodnia po stronie polskiej na terenie Łęknicy (Lubuskie).

    Powierzchnia całego założenia wynosi 728 ha, części zachodniej - 206 ha, części wschodniej - 522 ha. Jest to klasyczny park krajobrazowy, jedno z czołowych dzieł europejskiej sztuki ogrodowej XIX w. Inicjatorem budowy parku i jego twórcą był książę Hermann von Pueckler-Muskau, właściciel dóbr Muskau, literat, a zarazem propagator i teoretyk ogrodnictwa krajobrazowego.

    W 2004 Park Mużakowski został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Obecnie w obu częściach parku prowadzone są prace konserwatorskie, których celem jest odtworzenie pierwotnego układu kompozycyjnego. 

    PAP - Nauka w Polsce

    mmd/ abe/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Park Krajobrazowy Łuk Mużakowa (niem. Muskauer Faltenbogen) - geopark w województwie lubuskim, założony w celu ochrony szczególnego tworu geologicznego - moreny czołowej powstałej podczas zlodowacenia środkowopolskiego (Odry). Park Mużakowski (niem. Park von Muskau, Muskauer Park lub Fürst-Pückler-Park) – największy park stylu angielskiego w Polsce i w Niemczech, zajmujący 728 ha powierzchni po obu stronach rzeki Nysy Łużyckiej, która stanowi granicę polsko-niemiecką, w województwie lubuskim, w powiecie żarskim. Po stronie polskiej znajdują się 522 ha całego założenia parkowego, a po stronie niemieckiej 206 ha. Centralna część parku z zabudowaniami rezydencjalnymi znajduje się po zachodniej stronie rzeki przy niemieckiej miejscowości Bad Muskau, polska część leży przy miejscowości Łęknica. Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego – powstały w roku 1993 park krajobrazowy położony na pograniczu województw warmińsko-mazurskiego i pomorskiego. Obejmuje najcenniejszy pod względem przyrodniczym obszar Pojezierza Iławskiego, w tym jezioro Jeziorak (najdłuższe w Polsce – 27,5 km) oraz Jezioro Jasne (o wyjątkowo czystej toni – przezroczystość wody do 15 m). W granicach parku i jego otuliny znajdują się 43 zbiorniki jeziorne o łącznej powierzchni 6003 ha. Jeziorność parku wynosi zatem 27%. Park obejmuje tereny charakterystyczne dla młodego krajobrazu polodowcowego. Licznie reprezentowane są tu takie formy krajobrazu polodowcowego jak pagórki moreny czołowej, morenę denną, pola sandrowe czy wypełnione wodami jezior zagłębienia po martwym lodzie.

    Góra Cisowa (zwana także Suwalską Fudżijamą) - wzniesienie utworzone przez morenę czołową. Leży na terenie Suwalskiego Parku Krajobrazowego, koło wsi Gulbieniszki. Wznosi się na wysokość 256 m n.p.m. Wzniesienie ma charakterystyczny kształt przypominający stożek krateru wulkanu. Zamek w Bad Muskau − zamek znajdujący się w Parku Mużakowskim (Fürst-Pückler-Park Bad Muskau) w jego części należącej do Niemiec.

    Geopark – obszar chroniony o dokładnie wyznaczonych granicach, obejmujący stanowiska dziedzictwa geologicznego (często geostanowiska) o istotnym znaczeniu naukowym dla geologii, jak również obiekty unikatowe lub piękne, reprezentatywne dla danego regionu i jego historii geologicznej. Geopark to nie tylko walory geologiczne, obszar ten może być cenny także z archeologicznego, ekologicznego, historycznego czy kulturowego punktu widzenia. Park Krajobrazowy Dolina Neckaru-Odenwald (niem. Naturpark Neckartal-Odenwald) powstał w 1980 r. w północnej części Badenii-Wirtembergii jako trzeci na terenie landu i zajmuje obszar 1525,5 km². Część jego terytorium pokrywa się z geoparkiem krajobrazowym Bergstraße-Odenwald, włączonym w sieć geoparków UNESCO, z którym współpracuje w wielu dziedzinach. Opiekę nad parkiem sprawuje stowarzyszenie Naturpark Neckartal-Odenwald e.V. z siedzibą w Eberbach.

    Park "Zatonie" – zabytkowy park położony we wsi Zatonie. Został założony jako park przy zatońskim pałacu przez nadwornego berlińskiego ogrodnika Petera Lenné w 1842 roku z inicjatywy Doroty de Talleyrand-Périgord. Powierzchnia parku wynosi obecnie 29,04 ha, w przeszłości była jednak o wiele większa. Park ogrodzony jest kamiennym murem, z wejściem przez bramę wjazdową. Na jego terenie znajduje się ruina pałacu z XVII wieku, który został spalony w roku 1945. Przez środek parku przebiega aleja lipowa. W XIX wieku park urządzony był na sposób francusko-włoski, z fontannami, grotami, posągami zwierząt i nimf oraz strumykami. Obecnie park jest zaniedbany i przetrzebiony. W 1958 roku uznano go za rezerwat przyrody, jednak w 1992 roku ochronę zniesiono nadając mu status parku zabytkowego. Obszar młodoglacjalny (rzeźba, krajobraz młodoglacjalny) - określenie krajobrazu polodowcowego, w którym formy pozostawione przez lądolód są świeże i czytelne w terenie. Składają się na nie garby i pagórki moreny dennej. Na liniach postoju czoła lądolodu powstały potężne wały moren czołowych. W osadach morenowych znajdowane są olbrzymie głazy narzutowe przywleczone przez lądolód skandynawski.

    Anakena jest to jedyna piaszczysta plaża na Wyspie Wielkanocnej. Znajduje się ona pośrodku północnego wybrzeża wyspy nad Zatoką Anakena. Plaża wchodzi w skład Parku Narodowego i jako jego część jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W jej bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się: gaj palmowy, platforma Ahu Nau Nau z kilkoma moai, a po jej drugiej stronie jeszcze jedno przedstawienie moai.

    Park Krajobrazowy Promno – powstał w 1993 roku. Ponad 87 proc. parku znajduje się w gminie Pobiedziska. Celem jego utworzenia była ochrona krajobrazu polodowcowego morenowego i lasów o bardzo bogatym i zróżnicowanym podszyciu krzewów i bylin. Jest najmniejszym parkiem krajobrazowym w Wielkopolsce (2077 ha). W najciekawszych przyrodniczo miejscach utworzono rezerwaty przyrody: Jezioro Drążynek, Jezioro Dębiniec i Las Liściasty w Promnie.

    Geoturystyka (ang. geotourism) – forma turystyki bazującej m.in. na obiektach geologicznych, ściśle związana z geologią stosowaną, ochroną przyrody nieożywionej i edukacją geologiczną. Szansą dla rozpowszechnienia idei geoturystyki na szeroką skalę okazała się między innymi koncepcja tworzenia Geoparków UNESCO. Park Narodowy Wrangla-Świętego Eliasza (ang. Wrangell-St. Elias National Park) – park narodowy położony w południowo-wschodniej części stanu Alaska w Stanach Zjednoczonych. Park został utworzony w 1980, na obszarze o powierzchni 53 321 km². Jest to największy park narodowy w Stanach Zjednoczonych oraz trzeci co do wielkości na świecie. Park Wrangla-Świętego Eliasza, Kluane, Glacier Bay oraz Tatshenshini-Alsek tworzą transgraniczny zespół parków, który w 1979 został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Dodano: 22.09.2011. 11:04  


    Najnowsze