• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Podkarpackie/Bociany przygotowują się do odlotu

    23.08.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Na Podkarpaciu kończą się sejmiki bocianie. Ptaki przygotowują się do odlotu do Afryki. Południowo-wschodnią Polskę opuszczają zazwyczaj 25-26 sierpnia - informuje ornitolog Marian Stój. "Przed odlotem zbierają się na sejmikach. Na te same od lat łąki przybywają rodziny bocianów z najbliższej okolicy. Niektóre sejmiki liczą nawet po 150 sztuk, w tym roku tak liczne zgromadzenie odbyło się np. w Borowej k. Dębicy" - powiedział Stój.

    Podczas kilkudniowego sejmiku przyglądają się sobie. Potem formuje się stado. Po sejmikach w kraju pozostają osobniki słabe, niezdolne do podróży. Najczęściej trafiają one do rolników lub schronisk, gdzie przeżyją zimę.

    Do Afryki bociany nie ruszają bezpośrednio z sejmiku. "Jeszcze na chwilę starsze osobniki wracają do swoich gniazd, jakby chciały się pożegnać. Potem wracają na łąkę i niespodziewanie znikają" - dodał Stój.

    Lecąc do Afryki każdego dnia pokonują 100 - 200 kilometrów. Lecą tylko w dzień i zawsze nad lądem.

    "Polskie bociany lecą nad Bosforem, przelatują nad Bliskim Wschodem i Izraelem, dalej wzdłuż Nilu i kończą swoją wędrówkę na południu Afryki, gdzie docierają w listopadzie. Z kolei bociany europejskie żyjące na zachód od Łaby, do Afryki lecą nad Gibraltarem" - zaznaczył Stój.

    W Afryce żyją w gromadach. W podróż powrotną wyruszą na początku lutego. Powrót bocianów trwa znacznie krócej niż przelot do Afryki, bo niespełna sześć tygodni, wracając pokonując nawet 500 kilometrów w ciągu jednego dnia. "Powodem pośpiechu jest chęć jak najszybszego dotarcia do gniazda" - podkreślił ornitolog.

    Stój zwraca uwagę, że nie wszystkie bociany wrócą na wiosnę. "Większość młodych, niedojrzałych płciowo osobników pozostaje w Afryce Południowej ok. trzech lat. Nieliczne z nich jednak wracają do Polski, gdzie bytują w niewielkich grupach. Przylatują znacznie później, zazwyczaj w połowie maja" - zauważył.

    Do bocianich odlotów przygotowuje się także Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych w Przemyślu. Każdego roku trafiają tam bociany niezdolne do podróży do Afryki. Według lekarza weterynarii Radosława Fedaczyńskiego, "tegoroczną zimę w ośrodku spędzi 60 - 70 niepełnosprawnych bocianów".

    "Aktualnie kończymy wznosić odpowiednio przygotowaną wiatę dla naszych gości. Zaczynamy też gromadzić dla nich pożywienie" - powiedział Fedaczyński.

    Bocian biały jest ptakiem chronionym. Bytuje w środkowej i wschodniej Europie, na półwyspach Pirenejskim i Bałkańskim, a także w północnej Afryce oraz w Azji Mniejszej i Azji Środkowej. Osiąga jeden metr długości, a rozpiętość jego skrzydeł dochodzi do dwóch metrów.

    Najczęściej można go spotkać na terenach wilgotnych, w pobliżu osad ludzkich. Odżywia się drobnymi bezkręgowcami, rybami, płazami, małymi gadami oraz drobnymi gryzoniami. W trakcie lotu może wykonać nawet dwa uderzenia skrzydłami w ciągu jednej sekundy.

    W Polsce żyje ponad 50 tys. par. W ocenie Stója, na Podkarpaciu tegoroczne lęgi bocianów "należy uznać za udane, gniazda opuściło znacznie więcej młodych niż np. rok temu".

    Oprócz bocianów białych na Podkarpaciu żyją także bociany czarne. Te do miejsc zimowania udadzą się dopiero w drugiej połowie września.

    PAP - Nauka w Polsce

    kyc/ abe/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Wyraj, Raj, Irij – według wierzeń słowiańskich bajeczna kraina, do której na zimę odlatują ptaki i z której przychodzi wiosna, a także (w folklorze) z której przybywają bociany niosące dzieci. Sprzęgło sygnałowe to urządzenie elektromechaniczne służące do samoczynnego nastawiania sygnału "Stój" na semaforach kształtowych (lub "Semafor wskazuje sygnał Stój!" na tarczach ostrzegawczych) pod wpływem przejazdu pociągu. Pociąg powoduje zmiany w obwodzie elektrycznym sprzęgła, co powoduje iż pędnia ramienia semafora (na zdjęciu górna pędnia) dostaje luzu - zatem ramię samoczynnie opada do położenia zasadniczego ("Stój!"), niezależnie od położenia dźwigni sygnałowej w nastawni (która za pośrednictwem stalowych lin pędniowych połączona jest z dolną pędnią). Semafor przestawia się w położenie zasadnicze także w przypadku zaniku prądu w obwodzie sprzęgła. Frank CFA, XOF, XAF (fr. franc de la Coopération Financière en Afrique Centrale) - jednostka monetarna używana w niektórych krajach centralnej Afryki od 1974 r., obecnie w 14 państwach. Dzieli się na 100 centymów. Jest to najczęściej używana waluta Afryki. Instytucjami odpowiedzialnymi za emisję pieniądza i politykę pieniężną w zachodniej i środkowej Afryce są odpowiednio Centralny Bank Państw Afryki Zachodniej (BCEAO) i Bank Państw Afryki Środkowej (BEAC).

    Puchar Narodów Afryki 1996 był 20 edycją Pucharu Narodów Afryki. Turniej odbył się w Republice Południowej Afryki. 16 drużyn rywalizowało w 4 grupach. Mistrzem pierwszy raz została reprezentacja Republiki Południowej Afryki, pokonując w finale Tunezję 2:0. Kląskawka zwyczajna, kląskawka (Saxicola rubicola) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae), zamieszkujący Europę oprócz jej północno-wschodniej części oraz zachodnią Turcję i północno-zachodnie wybrzeże Afryki. Ptaki z zachodu Europy i Afryki są osiadłe, pozostałe wędrują na niewielkie odległości (przelot w VIII–X i III–V), zimując na południu Europy i we wschodniej Afryce. W Polsce bardzo nieliczny ptak lęgowy, lokalnie nieliczny, występuje tylko w południowej połowie kraju, stosunkowo najliczniej na Pogórzu Karpackim i Ziemi Przemyskiej. Stopniowo zwiększa liczebność, wykazując ekspansję z południa na północ.

    Nawałnik burzowy (Hydrobates pelagicus) – gatunek niewielkiego ptaka oceanicznego z rodziny nawałników (Hydrobatidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Hydrobates. Zamieszkuje wschodnią część północnego Atlantyku i zachodnią część Morza Śródziemnego. Zimą dolatuje do zachodnich i południowych wybrzeży Afryki, ale większość ptaków trzyma się przez cały rok okolic lęgowisk. Na teren Polski trafiają sporadycznie osobniki przygnane złą pogodą. Spotyka się je wtedy nawet w głębi lądu. Puchar Narodów Afryki 2013 – 29. edycja turnieju o mistrzostwa Afryki w piłce nożnej, która odbyła się w Republice Południowej Afryki. RPA zorganizuje Puchar Narodów po raz drugi, po PNA 1996, gdzie zwyciężyła drużyna gospodarzy. Pierwotnie gospodarzem turnieju miała być Libia, jednak został on jej odebrany ze względu na trwającą w kraju wojnę domową.

    Dinofelis barlowi – ("Straszny kot") występował w Afryce, na terenach Etiopii około 3,2 mln – 900 tys. lat temu. W Afryce południowej dinofelis był znajdowany razem ze szczątkami australopiteków, co świadczy, że prawdopodobnie polował na naszych przodków. Rodzaj Dinofelis wcześniej klasyfikowano jako Therailurus. Dinofelis barlowi był ostatnim gatunkiem z tego rodzaju. Podczas gdy na innych kontynentach jego kuzyni już wyginęli, na terenach Afryki dinofelis egzystował znacznie dłużej, przetrwał bowiem do połowy plejstocenu. Dinofelis posiadał spłaszczone kły, znacznie krótsze niż miały typowe szablastozębne, stąd jest sprawą dyskusyjną, do jakiej podrodziny powinien być zaliczany. Osiągał 70 cm wysokości. Głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna Jacq.) – gatunek rośliny z rodziny różowatych. Pochodzi z obszarów zachodniej Azji, Kaukazu, Europy i Afryki Północnej, rozprzestrzenił się także na innych obszarach Afryki, w Australii, Nowej Zelandii i Ameryce Północnej. W Polsce jest pospolity na całym niżu i w niższych położeniach górskich. Jest także uprawiany. Inne nazwy: głożyna, ciernie białe, jaworek, bodlak, bulimączka.

    Języki nigero-kongijskie tworzą jedną z największych grup językowych. Pod względem rozpowszechnienia, liczby mówiących i różnorodności zajmują pierwsze miejsce w Afryce. Języki tej rodziny używane są na obszarze niemal całej Afryki subsaharyjskiej, z wyjątkiem terenów środkowej i południowej Namibii i północno-zachodniej części RPA, gdzie w użyciu są języki khoisan oraz terenów Rogu Afryki, zajmowanego w większości przez języki etiopskie, kuszyckie i omotyckie.

    Mysz domowa (Mus musculus) – gatunek gryzonia z rodziny myszowatych. Jest gatunkiem synantropijnym, który prawdopodobnie pochodzi od myszy zamieszkującej stepy i tereny półpustynne od północnej Afryki, poprzez południowo-wschodnią część Europy aż po Wyspy Japońskie. Obecnie znajduje się ją wszędzie tam, gdzie żyje człowiek (nawet na stacjach antarktycznych). Mysz domowa, odznaczając się doskonałymi zdolnościami adaptacyjnymi, pojawiła się w domostwach ludzkich prawdopodobnie od początków ludzkiej gospodarki rolniczej. Jest wszystkożerna i łatwo może się przystosować do różnego rodzaju pokarmu (np. pokarm wyłącznie roślinny lub wyłącznie pochodzenia zwierzęcego). Nie gromadzi zapasów. Także trudne warunki środowiska nie są dla myszy przeszkodą. Wystarczy wspomnieć, że żyje w kopalniach, a także chłodniach, gdzie temperatura nie wzrasta powyżej 0 °C.

    Lew (Panthera leo) – duży, mięsożerny ssak lądowy z rodziny kotowatych, drugi po tygrysie – co do wielkości – wśród czterech ryczących wielkich kotów. Jedyny kot żyjący w zorganizowanych grupach socjalnych, zaliczany do tzw. wielkiej piątki Afryki – pięciu najbardziej niebezpiecznych zwierząt afrykańskich (słoń, nosorożec, bawół, lew i lampart). Samiec lwa, łatwo rozpoznawalny po grzywie, może ważyć 150–250 kg. Największy znany samiec ważył 375 kg, był to lew o imieniu Simba, żył on do 1970 roku w Colchester Zoo. Samice są znacznie mniejsze, ważą 110–160 kg (największe 185 kg) i nie mają grzywy. Samce zajmują się zdobywaniem i obroną terytorium oraz ochroną stada i zapładnianiem samic. Samice polują i opiekują się lwiątkami. Lwy zamieszkiwały niegdyś Afrykę, Azję i Europę, a jeśli uznać lwy amerykańskie za podgatunek Panthera leo – to również Amerykę Północną i Południową. Współcześnie występują tylko w Afryce, gdzie są narażone na wyginięcie i szczątkowo w Indiach, gdzie ich stan liczebny określony został jako krytyczny.

    Dodano: 23.08.2011. 00:19  


    Najnowsze