• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polarstern zakłada obserwatorium na Oceanie Arktycznym

    08.09.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcom, których prace są finansowane ze środków unijnych, udało się założyć nowe obserwatorium głębinowe do monitorowania wulkanu błotnego w regionie arktycznym. Jednostkę obserwacyjną założono podczas 24. ekspedycji arktycznej statku badawczego Polarstern, na przełomie lipca i sierpnia. Badania są częścią projektu ESONET (Europejska sieć obserwatoriów morskich), dofinansowanego na kwotę 7 mln EUR z Szóstego Programu Ramowego (6PR) UE.

    Obserwatorium będzie dostarczać informacji na temat dynamiki przyszłych erupcji gazów i pokazywać, w jaki sposób wpłyną one na głębokie warstwy wody Morza Norweskiego. Obiekt obejmuje 16 odrębnych stacji na głębokościach do 5.500 metrów. Naukowcy pod kierunkiem ekspertów z Bremy, Niemcy, są w stanie określić zmiany po 10 latach badań ekosystemu głębinowego Oceanu Arktycznego.

    "Założenie długoterminowego obserwatorium to ważny krok w projekcie ESONET" - mówi dr Dirk De Beer, koordynator projektu z Instytutu Mikrobiologii Morskiej im. Maxa Plancka w Niemczech.

    "Złożenie skomplikowanej konstrukcji obserwatorium zgodnie z planem było możliwe dzięki pomocy partnerów z Niemiec, Francji i Norwegii zaangażowanych w projekt. To kolejny dowód na to, że dobra współpraca instytutów uczestniczących w programie stanowi ważny element europejskich badań morskich."

    W badaniach na pokładzie lodołamacza Polarstern, który jest własnością Instytutu Alfreda Wegenera (AWI), w sumie wzięło udział 50 naukowców z 7 krajów.

    Naukowcy wyjaśnili, że ocenią również inny obszar zlokalizowany na zachód od Spitsbergenu, norweskiej wyspy, największej w archipelagu Svalbard na Oceanie Arktycznym. Ten teren obserwacji, zwany "Hausgarten", podlega AWI ds. Badań Polarno-Morskich - członka Stowarzyszenia Niemieckich Centrów Badawczych im. Helmholtza. Hausgarten jest kluczowym obszarem dla projektu ESONET.

    Zdaniem zespołu badawczego, cieśnina Fram między wschodnią Grenlandią a wyspą Spitsbergen jest jedynym głębinowym połączeniem między środkowym Oceanem Arktycznym a Północnym Atlantykiem.

    Naukowcy twierdzą, że zaobserwowali wzrost temperatury wody o jedną dziesiątą stopnia Celsjusza na głębokości 2.500 metrów. Odkryli również, że nasycenie tlenem zmniejszyło się w warstwie granicznej między dnem morskim a wodą oraz, że skład wspólnoty zwierząt zmienił się znacznie szybciej niż zakładano.

    "Tego czy rzeczywiście obserwujemy konsekwencje szybkiej zmiany w Oceanie Arktycznym na głębokości kilku tysięcy metrów, czy też jesteśmy świadkami naturalnych zmian zachodzących przez kilka dziesięcioleci dowiemy się po analizie zebranych przez nas danych i wyników dalszych badań" - wyjaśnia dr Michael Klages, naukowiec z AWI i kierownik naukowy wyprawy.

    Oprócz zainstalowania obserwatorium na Morzu Norweskim, naukowcy rozpoczęli w czasie wyprawy budowę długoterminowego obserwatorium LOOME (Długoterminowa obserwacja erupcji wulkanów błotnych). Celem LOOME jest pogłębienie wiedzy na temat wulkanu błotnego Haakon Mosby, znajdującego się w południowo-zachodniej części Morza Barentsa; zwłaszcza na temat tego, co dzieje się w środku wulkanu.

    Według zespołu, wulkan błotny Haakon Mosby znajduje się na głębokości 1.250 metrów i ma średnicę około 1,5 kilometra. Błoto, gazy i woda są wyrzucane ze środka aktywnego wulkanu błotnego na powierzchnię dna morskiego z głębokości około trzech kilometrów. Strumień słabnie wraz z oddalaniem się od głównego szybu do zewnętrznych krańców tej struktury - jak informują naukowcy. Wodziany gazu błotnego znaleziono na miejscu, skutecznie pomagają ustabilizować obszar.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Stowarzyszenie Niemieckich Centrów Badawczych im. Helmholtza:
    http://www.helmholtz.de/en/

    Instytut im. Alfreda Wegenera:
    http://www.awi.de/de/

    Instytut Mikrobiologii Morskiej im. Maxa Plancka:
    http://www.mpi-bremen.de/

    Źródło danych: Stowarzyszenie Niemieckich Centrów Badawczych im. Helmholtza
    Referencje dokumentu: Na podstawie informacji uzyskanych ze Stowarzyszenia Niemieckich Centrów Badawczych im. Helmholtza

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Morze Barentsa (norw. Barentshavet), do 1853 Morze Murmańskie – marginalne morze w Oceanie Arktycznym, między Europą Północną, archipelagami Svalbard i Ziemią Franciszka Józefa oraz Wyspą Niedźwiedzią i Nową Ziemią. Na zachodzie łączy się z Morzem Norweskim. Powierzchnia morza 1424 tys. km², średnia głębokość 229 m, głębokość maksymalna 600 m. Objętość 316 tys. km³. Morze znajduje się na szelfie kontynentalnym. Południowo-zachodnia część morza nie zamarza w zimie ze względu na wpływ ciepłego prądu Północnoatlantyckiego. Południowo-wschodnia część morza znana jest jako Morze Peczorskie. Morze Barentsa ma duże znaczenie dla transportu i rybołówstwa – istnieją tutaj ważne porty – Murmańsk (Rosja) i Vardø (Norwegia). Przed II wojną światową, dostęp do Morza Barentsa miała również Finlandia: Petsamo było jedynym wolnym od lodu portem. Poważnym problemem jest radioaktywne zanieczyszczenie morza ze względu na działalność rosyjskiej floty jądrowej i norweskiego zakładu do przetwarzania odpadów radioaktywnych. Ostatnio część morskiego szelfu Morza Barentsa w kierunku Spitsbergenu stała się przedmiotem sporów terytorialnych Rosji i Norwegii (jak również innych państw), głównie z powodu występujących tu znacznych zasobów gazu ziemnego. Hornsund – duży fiord znajdujący się w południowo-zachodniej części wyspy Spitsbergen, w norweskim archipelagu Svalbard leżącym na Oceanie Arktycznym. Fiord stanowi część Parku Narodowego Południowego Spitsbergenu. Wulkan Fussa (ros Вулкан Фусса) – aktywny stratowulkan, położony południowo-zachodniej części wyspy Paramuszyr, w archipelagu Wysp Kurylskich, należących do Rosji. Szacunkowy wiek wulkanu wynosi od 40 do 50 tys. lat, jedyna udokumentowana erupcja wulkaniczna, miała miejsce w 1854 roku, wszystkie pozostałe podawane w różnych publikacjach, erupcje tego wulkanu m.in: w 1737, 1742, 1793, 1857, 1859 i 1933 są fałszywe. Stratowulkan wznosi się na wysokość około 1772 metrów ponad poziom morza, krater wulkaniczny na szczycie mierzy ok. 700 m szerokości i blisko 300 metrów głębokości. Nazwa wulkanu pochodzi od nazwiska rosyjskiego matematyka szwajcarskiego pochodzenia Nikołaja Fussa.

    Obserwatorium Sphinx – obserwatorium astronomiczne położone w Szwajcarii, ponad przełęczą Jungfraujoch. Obserwatorium Sphinx jest częścią stacji badawczej Jungfraujoch – jednej z dwóch Wysokościowych Stacji Badawczych organizacji HFSJG (International Foundation High Altitude Research Stations Jungfraujoch and Gornergrat). Pi of the Sky – naukowy projekt badawczy powstały z inicjatywy prof. Bohdana Paczyńskiego służący do automatycznej obserwacji nieba w poszukiwaniu rozbłysków optycznych pochodzenia kosmicznego. Aparatura zainstalowana jest w obserwatorium Uniwersytetu Warszawskiego w Las Campanas Observatory na pustyni Atacama w Chile. W realizacji projektu uczestniczy zespół naukowców i inżynierów z Instytutu Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana, Instytutu Fizyki Doświadczalnej UW, Instytutu Systemów Elektronicznych Politechniki Warszawskiej, Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej, Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i Centrum Badań Kosmicznych PAN. Program Pi of the Sky działa od 2004 roku.

    Głębokość peryskopowa − maksymalna głębokość zanurzenia okrętu podwodnego, przy której możliwe jest obserwowanie powierzchni morza za pomocą peryskopu. Zwykle jest to kilka metrów pod powierzchnią. Okręt idący na głębokości peryskopowej trudniej jest wykryć niż wynurzony i, w razie spotkania z nieprzyjacielem, okręt ma możliwość zejścia na bezpieczniejszą głębokość w krótszym czasie. Jednocześnie, używając peryskopu, okręt podwodny może dość łatwo wykryć i obserwować inne jednostki. CORDIS (Community Research and Development Information Service), Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badań i Rozwoju jest bazą informacji na temat europejskiej działalności badawczo-rozwojowej. Stanowi oficjalne źródło informacji na potrzeby publikacji wszystkich zaproszeń do składania wniosków w ramach siódmego programu ramowego w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego (7PR). CORDIS jest jednym z serwisów wydawnictwa Unii EuropejskiejUrzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich.

    Monitor badań klinicznych (ang. Clinical Research Associate, CRA) – pracownik firmy sponsorującej badanie kliniczne lub jego przedstawiciel np. firma CRO (Contract Research Organization), którego głównym zadaniem jest monitorowanie badania. Monitor badań klinicznych jest odpowiedzialny za ocenę zgodności prowadzonego badania klinicznego z zasadami Dobrej Praktyki Klinicznej, zapewnienie przestrzegania protokołu badania, czuwanie nad bezpieczeństwem pacjentów uczestniczących w badaniu w tym prawidłowe raportowanie ciężkich zdarzeń niepożądanych, wyjazdy monitorujące do ośrodków badawczych, weryfikowanie danych wpisanych do Karty Obserwacji Klinicznej z historią choroby pacjenów, kontrolę gospodarki badanym produktem, raportowaniem po każdej wizycie monitorującej faktycznego stanu badania w poszczególnych ośrodkach badawczych, rejestrację badania w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Preparatów Biobójczych i Komisji Bioetycznej oraz rutynowymi kontaktami z zespołem badawczym każdego ośrodka uczestniczącego w badaniu. Jakość uzyskiwanych danych przez ośrodki badawcze jest na bieżąco kontrolowana przez Monitora Badań Klinicznych, jest to pierwsza osoba weryfikująca wiarygodność danych. Wyspa Somerset – kanadyjska wyspa na Oceanie Arktycznym, należąca do Archipelagu Arktycznego, administracyjnie należy do terytorium Nunavut. Jej powierzchnia wynosi 24 786 km², co czyni ją 12. kanadyjską wyspą pod względem wielkości i 10. w Archipelagu Arktycznym. Wyspa jest niezamieszkana.

    Japońsko-węgierskie pokrewieństwo językowe: Naukowcy na przestrzeni dziejów próbowali dowieść istnienia japońsko-węgierskiego pokrewieństwa językowego. Na ten temat powstało już wiele prac badawczych. Teoria ta ma do dziś wielu swoich zwolenników, lecz często jest odrzucana przez specjalistów.

    Kaiyo Maru 5 – japoński statek badawczy, który zatonął 24 września 1952 roku na Pacyfiku, 300 km od tak zwanego Morza Diabła. Statek prowadził badania erupcji podmorskiego wulkanu Myojin i w trakcie badań bezpośrednio nad kominem wulkanu został wciągnięty do oceanu. Katastrofa pochłonęła 31 ofiar z pokładu statku.

    Isfjorden – to drugi pod względem długości fiord znajdujący się w zachodniej części wyspy Spitsbergen, w archipelagu Svalbard leżącego na Oceanie Arktycznym. Butelka Nansena – przyrząd do badania wód morskich na dużych głębokościach. Ma postać metalowego walca przesuwanego na stalowej linie w głąb oceanu. Na dowolnej głębokości może być otwierana, aby pobrać próbkę wody do późniejszej analizy. Wykonuje też pomiar temperatury wody.

    Wyspa Ellefa Ringnesa (ang. Ellef Ringnes Island, fr. Île Ellef Ringnes) – wyspa na Oceanie Arktycznym, należąca do archipelagu Wysp Królowej Elżbiety, który to wchodzi w skład Archipelagu Arktycznego. Administracyjnie należy do Kanady i jest częścią kanadyjskiego terytorium Nunavut. Jej powierzchnia wynosi 11 295 km², co czyni ją 16. kanadyjską wyspą pod względem powierzchni i 14. w Archipelagu Arktycznym. Wyspa nie posiada stałych mieszkańców. Na zachodnim wybrzeżu wyspy ulokowana jest stacja meteorologiczna. Najwyższe wzniesienie wyspy sięga na wysokość 260 m. Małopolskie Obserwatorium Rynku Pracy i Edukacji (MORPiE) – projekt badawczy realizowany od 2006 r. przez Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie. Od 2008 r. wchodzi w skład sieci Małopolskich Obserwatoriów Rozwoju Regionalnego, których celem jest realizacja badań dotyczących zjawisk i procesów społeczno-gospodarczych, zachodzących w województwie małopolskim.

    UESAC (ang. Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets) – program badawczy planetoid prowadzony w latach 1992 i 1993. W wyniku badań wykonano ponad 15 000 obserwacji planetoid, na podstawie czego obliczono orbity 2500 obiektów. Do lutego 2013 odkryto i opisano 1120 planetoid począwszy od (6102) Visby a skończywszy na (129469) 1993 FU69. Obserwacje były wykonywane przez Europejskie Obserwatorium Południowe w Chile i przez Obserwatorium Anglo-Australijskie w Australii. Wyniki opracowywano w Obserwatorium Astronomicznym w Uppsali. Wyniki badań opublikowano w 1996 roku. Census of Marine Life (Spis morskich form życia), w skrócie CoML – jeden z największych międzynarodowych projektów badawczych różnorodności i sposobu rozmieszczenia organizmów morskich, łączący 2700 naukowców z ponad 80 krajów świata. Celem badań prowadzonych w ramach programu było dostarczenie podstaw do opracowania polityki ochrony szczególnie wrażliwych obszarów morskich, wyznaczenia obszarów morskich wymagających ochrony oraz stworzenia globalnej sieci obszarów chronionych przed agresywnymi połowami. Program jest wspierany przez wiele organizacji rządowych związanych z nauką, środowiskiem i rybołówstwem, oraz przez prywatne fundacje i korporacje. Partnerami projektu są Encyclopedia of Life i National Geographic Society.

    Projekt poznania ludzkiego cognomu (ang. Human Cognome Project) – zespół projektów badawczych mających na celu rozszyfrowanie działania ludzkiego mózgu. Nazwa cognom bierze się od łacińskiego cogito (myślę) i nawiązuje do nazwy genom. Cognom oznacza zespół cech określających sposób myślenia człowieka. Podstawowym założeniem projektu jest próba zrozumienia mózgu ludzkiego jako bardzo skomplikowanej maszyny. Naukowcy chcą odszyfrować sposób działania naszego umysłu podobnie, jak to się udało w Projekcie poznania ludzkiego genomu. Wyspa Victorii (ros. остров Виктория) – samotna wyspa położona na Oceanie Arktycznym na północy Morza Barentsa, pomiędzy dużymi archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Svalbardu; jest to najdalej na zachód położona wyspa rosyjskiej Arktyki.

    Dodano: 08.09.2009. 15:11  


    Najnowsze