• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Połaskocz małpę i przekonaj się, że zacznie się śmiać!

    08.06.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Czy potrafisz wymienić jedną wspólną cechę ludzkich i małpich niemowląt? Jeśli uważasz, że chodzi o śmiech, trafiłeś w dziesiątkę. Nowe badanie - pierwszy filogenetyczny test ewolucyjnej ciągłości ekspresji emocjonalnej u człowieka - dostarcza dowodów na to, że pohukiwania i krzyki wydobywające się z ust naczelnych to w istocie śmiech. Odkrycia zostały opublikowane w czasopiśmie Current Biology.

    Badacze z brytyjskiego Uniwersytetu Portsmouth, z University of Veterinary Medicine w Hanowerze w Niemczech oraz z amerykańskiego Georgia State University łaskotali 22 niemowlęta i młode gatunków naczelnych (7 orangutanów, 5 goryli, 4 szympansy, 5 szympansów karłowatych i 1 siamang) oraz 3 niemowlęta ludzkie, analizując właściwości akustyczne wydobywanych dźwięków.

    Dr Marina Davila Ross z Centre for the Study of Emotion [Centrum Badania Emocji] przy Uniwersytecie Portsmouth wyjaśniła, że u człowieka dźwięki śmiechu wytwarzane są podczas wydechu. Podobnie jest na przykład u szympansów, przy czym potrafią się one również śmiać przy występującym na przemian wdechu i wydechu.

    Dane akustyczne były analizowane za pomocą ilościowej techniki filogenetycznej, zajmującej się ewolucyjnym rozwojem organizmów. Wyniki badań wykazały istnienie silnych związków ewolucyjnych pomiędzy poszczególnymi dźwiękami śmiechu. Badacze mogli odtworzyć "topologię drzewiastą" powstałą w drodze powiązań genetycznych pomiędzy człowiekiem a tzw. wielkimi małpami.

    "Wyniki testów akustycznych i filogenetycznych dostarczają razem jednoznacznych dowodów istnienia wspólnych źródeł ewolucyjnych śmiechu wywoływanego łaskotaniem u ludzi i dźwięków wywoływanych łaskotaniem u wielkich małp" - czytamy w artykule. "Można na pewno stwierdzić, że uznanie śmiechu za zjawisko międzygatunkowe nie jest błędem, a określanie jako śmiechu dźwięków wytwarzanych przez wielkie małpy pod wpływem łaskotania nie ma znamion antropomorfizmu (przypisywania cech ludzkich)".

    Odkrycia wskazują również, że chociaż początki ewolucyjnego procesu, w efekcie którego wykształcił się ludzki śmiech, datuje się na co najmniej 10 do 16 milionów lat temu - czyli do czasu, gdy po ziemi chodził ostatni wspólny przodek człowieka i dzisiejszych wielkich małp - to jednak źródła tego procesu mogą być jeszcze wcześniejsze. Teorię tę umacniają obserwacje naukowców: dźwięki wytwarzane przez pojedynczego siamanga pod wpływem łaskotania wykazywały szereg podobieństw do śmiechu orangutana.

    "Wyniki analiz są zgodne z wysuniętymi przez Darwina i innych badaczy założeniami stopniowych zmian ewolucyjnych od przejawów niecharakterystycznych dla człowieka do ludzkich przejawów ekspresji emocjonalnej, tzn. wskazują, że istnieje znaczące zróżnicowanie akustyczne wśród wielkich małp pod względem śmiechu wywoływanego łaskotaniem, jak również że unikalne cechy ludzkiego śmiechu mogły ukształtować się w drodze selekcji i wyeksponowania już wcześniej obecnych cech" - stwierdzają w konkluzji badacze.

    Mówiąc w skrócie, chociaż badanie to pokazuje, że dźwięk ludzkiego śmiechu pod wpływem łaskotania jest głęboko zakorzeniony w naszej biologii i że pod względem akustycznym i percepcyjnym różni się od tego samego rodzaju dźwięków wytwarzanych przez wielkie małpy, to jednak, jak wyjaśniają badacze, "zmiany ewolucyjne występowały na bazie już wcześniej istniejących płaszczyzn zróżnicowania, a nie pojawiały się zupełnie od nowa".

    Zdaniem badaczy, wyniki być może będą miały również implikacje dla badań ewolucji języka, "ponieważ cechą charakterystyczną mowy człowieka są niezmiennie regularne wibracje strun głosowych oraz nieprzerwany, zawsze wychodzący strumień powietrza (wypychanie powietrza przez usta lub nos)".

    Badacze stwierdzili również, że przyszłe wysiłki skoncentrują się na szukaniu odpowiedzi na pytanie, w jakim celu wyłoniły się określone właściwości akustyczne oraz jakie funkcje mogły one wcześniej pełnić, śmiech bowiem wypełnił istotną niszę w sferze komunikacji społecznej człowieka.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji można uzyskać na stronie internetowej:

    Current Biology
    http://www.cell.com/current-biology/

    Źródło danych: Czasopismo Current Biology
    Referencje dokumentu: Davila Ross M., et al. (2009) Reconstructing the evolution of laughter in great apes and humans. Current Biology (w druku). Opublikowano w Internecie 4 czerwca; DOI: 10.1016/j.cub.2009.05.028.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Głośność – cecha wrażenia słuchowego, która umożliwia odróżnianie dźwięków cichszych i głośniejszych. Zwana również czasem amplitudą lub siłą ludzkiego głosu. Jest pojęciem psychoakustycznym i nie może być utożsamiana z parametrami fizycznymi, chociaż od nich zależy, np. od ciśnienia, struktury widmowej, czasu trwania. Wrażenie głośności określa się przez poziom głośności w fonach lub przez głośność w sonach. Aparat mowy to narządy biorące udział w tworzeniu dźwięków ludzkiej mowy. Narządy te stanowią część układu oddechowego i jako takie nie są specyficzne tylko dla człowieka. Budowa narządów, które uczestniczą w tworzeniu dźwięków, jest u innych naczelnych bardzo podobna i nie wyjaśnia sama w sobie zjawiska wykształcenia się mowy u człowieka. Głos ludzki – wibracje wytwarzane przez struny głosowe człowieka (dźwięki o określonej częstotliwości). Fałdy głosowe w połączeniu z m.in. zębami, językiem i ustami mogą wytworzyć szerokie spektrum dźwięków, umożliwiając całkowitą zmianę znaczenia wypowiedzi poprzez manipulację tonu lub akcentowanie pojedynczych części.

    Antropologia dźwięku jest jedną z dyscyplin podlegających rozległej nauce społecznej – antropologii. Antropologia zajmuje się człowiekiem jako jednostką w danej społeczności, natomiast antropologia dźwięku dotyka warstwy dźwiękowej oraz bada zależności i powiązania pomiędzy człowiekiem a tym co ten słyszy oraz sprawdza co się z nim dzieje gdy jego środowisko akustyczne ulega zmianie. Stawia także pytanie o to czy pejzaż dźwiękowy świata jest niezależną kompozycją, czy też ludzie mają nad nim może kontrolę i są jego twórcami. Fonetyka (dawniej głoskownia) – jeden z działów lingwistyki zajmujący się badaniem dźwięków mowy ludzkiej (zwanych głoskami) od strony ich artykulacji (tj. sposobu wytwarzania za pomocą narządów mowy; to tzw. fonetyka artykulacyjna), ich cech fizycznych (dokładniej: akustycznych - fonetyka akustyczna) ich odbierania (fonetyka audytywna), reakcji, jakie owe głoski wywołują w psychice człowieka (psychofonetyka).

    Muzeum Orderu Uśmiechu, jedynego na świecie odznaczenia przyznawanego dorosłym przez dzieci, znajduje się w Rabce-Zdroju na terenie Rodzinnego Parku Rozrywki "Rabkoland". Planeta śmiechu – album wydany w wersji kasetowej przez instrumentalistę Władysława Komendarka w 1989 roku. Wytwórnią była Ana Records.

    Mizofonia (z gr. misos - nienawiść, phone - dźwięk), inaczej SSSS (Selective Sound Sensitivity Syndrome) jest jednym z rodzajów nadwrażliwości na dźwięki. Chory na mizofonię doznaje silnie negatywnej emocjonalnej reakcji w odpowiedzi na określone odgłosy, szczególnie te wydawane przez innych ludzi, jak np.: głośny oddech, chrapanie, mlaskanie, pociąganie nosem, chrząkanie itp. Reakcję tę opisuje się często jako niemożliwą do opanowania mieszaninę złości i lęku, połączoną z psychicznymi i somatycznymi objawami reakcji walki i ucieczki. Osoba z mizofonią może nie tolerować różnej ilości dźwięków, przy czym najtrudniejsze do zniesienia są z reguły odgłosy wydawane przez najbliższych . Badanie słuchu – jest to ocena reakcji organizmu powstałej w wyniku stymulacji dźwiękowej. Badania słuchu dzielą się na badania subiektywne i badania obiektywne. Subiektywne badania słuchu, w przeciwieństwie do badań obiektywnych, wymagają aktywnej współpracy osoby badanej (od osoby badanej wymaga się świadomej informacji zwrotnej np. czy dźwięk jest słyszalny). Badania słuchu można podzielić również na badania progowe oraz nadprogowe. Celem badań progowych jest określenie najcichszego możliwego do usłyszenia dźwięku, w badaniach nadprogowych oceniana jest percepcja dźwięku powyżej progu słyszenia.

    Lokalizacja dźwięku – czynność, polegająca na określaniu położenia źródła dźwięku w przestrzeni oraz jego odległości od słuchacza. Fakt posiadania pary uszu umożliwia człowiekowi lokalizację źródła dźwięku. Lokalizacja jest dokonywana przez mózg na podstawie analizy głośności dźwięku docierającego do każdego ucha i porównanie obu sygnałów. Kierunek jest określany na podstawie różnic głośności. Miejsce (odległość do źródła dźwięku) może być rozpoznane tylko wówczas, gdy jest to dźwięk o znanej głośności, np. klakson samochodu, wołanie innego człowieka.

    Metafora dźwiękowa – rodzaj przenośni posługującej się równoważnikiem dźwiękowym pojęcia, zjawiska, cechy rzeczy, stanu psychicznego. Polega na kojarzeniu dźwięków z wyobrażeniem tego, co autor chce przedstawić, opisać, naświetlić albo zasugerować. Dźwięki metafory dźwiękowej mogą mieć charakter muzyczny (metafora dźwiękowa muzyczna), mogą także pochodzić ze źródeł naturalnych (metafora dźwiękowa realistyczna) lub kombinacyjny (metafora dźwiękowa mieszana). Metaforę dźwiękową stosuje się najczęściej w słuchowisku, ale można ją spotkać także w muzyce, oprawie dźwiękowej filmu, sztuce teatralnej.

    Transjent – w akustyce stany nieustalone, krótkotrwałe zmiany wewnętrznej struktury dźwięku, występujące w każdym zjawisku dźwiękowym podczas jego kolejnych faz. Transjenty wpływają na wyrazistość, określanie stopni dynamicznych i rozpoznawanie dźwięków, barwy oraz ogólnego charakteru brzmienia. Sampler - klawiszowy instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektronicznych, odgrywający wcześniej nagrane próbki dźwięków (ang. samples) instrumentów akustycznych, innych dźwięków muzycznych lub niemuzycznych dźwięków wykorzystywanych w muzyce. Używany w samplingu.

    Dodano: 08.06.2009. 15:11  


    Najnowsze