• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polskie jezioro badane w ramach międzynarodowego programu EULAKES

    11.10.2010. 00:53
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Cztery europejskie jeziora: węgierski Balaton, Garda we Włoszech, austriacko-węgierski Neusiedl i polskie Jezioro Charzykowskie są badane w ramach europejskiego programu EULAKES. Naukowcy sprawdzają, jakie czynniki mają wpływ m.in. na jakość wody i bioróżnorodność tych zbiorników.

    Badania w ramach EULAKES prowadzą specjaliści z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMiGW), czterech instytucji włoskich (m.in.: Lake Garda Community) oraz po dwóch austriackich i węgierskich. Projekt rozpoczął się w kwietniu 2010 r., a zakończy w maju 2013 r.

    Jak podaje IMiGW w komunikacie przekazanym PAP, szczegółowe badania pilotażowe Jeziora Charzykowskiego mają pomóc w ocenie zasięgu oddziaływania tzw. stresorów - czyli dopływów naturalnych, portów, zrzutów ścieków, szlaków komunikacyjnych - na strefę przybrzeżną jeziora (litoral). Mają również przyczynić się do oszacowania wpływu zmian ekosystemu jeziora na okoliczne środowisko przyrodnicze, zagospodarowanie terenu, rolnictwo i turystykę.

    Dzięki prowadzonym badaniom naukowcy mają też wskazać przemiany zachodzące w środowisku wodnym oraz odporność jeziora na antropopresję, czyli oddziaływanie człowieka na środowisko. Wyniki prac będą również przydatne przy opracowywaniu planów zagospodarowania przestrzennego i pomogą w tworzeniu zintegrowanego systemu monitorowania jezior we współpracy z władzami lokalnymi.

    Prace badawcze na Jeziorze Charzykowskim odbyły się w połowie września. Wzięła w nich udział włoska grupa badawcza z IASMA Research and Innovation Centre, która wraz z naukowcami IMiGW pobrała pierwsze próby z jeziora.

    Pobrane materiały to trzy rdzenie osadów dennych z głębokości 25 m ze środkowego basenu Jeziora Charzykowskiego. Próbki po wstępnej obróbce zostaną przewiezione do laboratoriów w Wielkiej Brytanii i we Włoszech, gdzie zostaną poddane szczegółowej analizie. Badacze szczególną uwagę poświęcą odtworzeniu zapisu o zakwitach sinic w przeszłości jeziora.

    Do Polski przyjechali również specjaliści z Włoch, którzy przeprowadzili szkolenia na temat tzw. metody SFI (ang. Shorezone Functionality Index). Jest ona narzędziem do oceny jakości ekologicznej stref brzegowych jezior zgodnie z wymogami Ramowej Dyrektywy Wodnej. Strefy brzegowe Jeziora Charzykowskiego zostaną zbadane właśnie tą metodą, a uzyskane wyniki posłużą do dalszych prac związanych z projektem.

    Program jest realizowany w ramach unijnego Programu dla Europy Środkowej - "Odpowiedzialne korzystanie ze środowiska" (Priorytet 3.2. "Redukcja ryzyka oraz skutków zagrożeń naturalnych i wywołanych działalnością człowieka"). Jest wdrażany i dotowany przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego.

    PAP - Nauka w Polsce

    ekr/ agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Jeziora powiatu szczycieńskiego: W zestawieniu ujęto większość jezior znajdujących się na terenie powiatu szczycieńskiego. Podziału dokonano według różnych kategorii. Należy zwrócić uwagę, że nie są to wszystkie jeziora powiatu szczycieńskiego – jezior małych (choć większych od 1 ha) jest jeszcze kilkadziesiąt. Jeziora te jednak często są nienazwane i z powodu swojego położenia (jeziora leśne) mają znikome znaczenie.
    W artykule umieszczono też ważniejsze cieki wodne powiatu. Manitoba (ang. Lake Manitoba, fr. Lac Manitoba) - jezioro w środkowej Kanadzie, które wraz z sąsiednimi jeziorami Winnipeg i Winnipegosis stanowi pozostałość czwartorzędowego jeziora Agassiz. To rozległe jezioro o powierzchni 4704 km² jest wyjątkowo płytkie, jego maksymalna głębokość to 7 m. Wykazuje jednocześnie tendencje do zanikania. Na północnym krańcu tego jeziora uchodzą wody jeziora Winnipegosis, natomiast wody samego jeziora Manitoba odpływają na wschodzie do jeziora Winnipeg. Jezioro Gałęziste - jedno z czterach typowych jezior (oprócz jezior Samle Wielkie, Samle Małe i Przetaczek) na terenie Wigierskiego Parku Narodowego. Powierzchnie jeziora wynosi 3,9 ha. Z jeziora wypływa niewielka rzeczka Samlanka, która wpływa do Jeziora Pierty.

    Jeziora Ounianga – grupa jezior w regionie Bourkou-Ennedi-Tibesti w północnym Czadie. Jeziora mają podłużny kształt i są rozciągnięte w kierunku północ-południe, co spowodowane jest działalnością pssatów. Jeziora są pozostałością dużo większego jeziora, które wypełniało Kotlinę Czadu w czasach, gdy na Saharze panował wilgotniejszy klimat (ok. 10.000 do 1.500 lat p.n.e.). Obecnie zespół jezior Ounianga obejmuje piętnaście jezior o łącznej powierzchni 20 km². Jeziora podzielone są na dwie mniejsze grupy, oddalone od siebie o ok. 40 km: Typ miktyczny jeziora – w typologii jezior – rodzaj jeziora ustalony na podstawie częstotliwości i zasięgu mieszania mas wód.

    Jezioro Manyara (ang. Lake Manyara) - płytkie, słodkowodne jezioro w północnej Tanzanii o średniej powierzchni ok. 230 km² (powierzchnia i poziom wód jeziora są zmienne). Północna część obszaru jeziora oraz tereny przyległe od 1960 roku objęte są ochroną w ramach Parku Narodowego Jeziora Manyara (Lake Manyara National Park) o powierzchni 329 km². Bołducka grupa jezior lub Błękitne jeziora (biał. Балдуцкая група азёр, Блакі́тныя азёры, Bałduckaja hrupa azior, Błakitnyja aziory) – grupa jezior na Białorusi leżących na granicy rejonów miadziolskiego, postawskiego i ostrowieckiego, w większości na obszarze Parku Krajobrazowego "Błękitne Jeziora". Jeziora mają niewielkie rozmiary (największe Bołduk – 0,78 km²), stanowią część dorzecza Straczy, dopływu Wilii. Jednocześnie głębokość jezior jest dość duża (Bołduk – 39,7 m, Hłubel – 26,8 m).

    Współczynnik Schindlera, wskaźnik Schindlera – parametr limnologiczny będący stosunkiem zsumowanej powierzchni zbiornika wodnego i jego zlewni do objętości tego zbiornika (czaszy jeziora). Współczynnik ten jest miarą wpływu otoczenia na zbiornik – im jest wyższy, tym wpływ większy. Jeziora o wartości współczynnika Schindlera nie wyższej niż 2 uznaje się za mało podatne na degradację wynikającą ze spływu ze zlewni. Wartość graniczna równa 2 jest również podstawą do klasyfikacji jezior podczas określania ich klasy jakości wody. Wydzielane są trzy kategorie podatności na degradację: Jezioro Molveno (wł. Lago di Molveno) - jezioro w północnych Włoszech, w prowincji Trydent. Jezioro jest zasilane przez szereg strumyków górskich spływających z pobliskich gór łańcucha Dolomitów Brenta. Wypływa zeń tylko jedna rzeka Rio Lambin, która w północnej części poprzez niewielkie jezioro Lago di Nembia łączy się z rzeką Sarca, będącą dopływem jeziora Garda, rozpoczynającego się około 50 km na południe od jeziora.

    Jezioro Białe (ros. Белое озеро) – jezioro w Rosji położone na południowy wschód od jeziora Onega, na wysokości 113 m n.p.m. Jest ono jednym z największych w Europie. Powierzchnia tego jeziora wynosi 1290 km². Maksymalna głębokość to 33 m. Odpływ z jeziora zasila Wołgę. Od 1964 roku jest częścią Zbiornika Szeksniańskiego na Wołżańsko-Bałtyckiej Drodze Wodnej.

    Jezioro Whillansa – jezioro podlodowcowe o powierzchni około 59 kilometrów kwadratowych położone na Antarktydzie Zachodniej, przykryte jest lodem o grubości 800 metrów. Temperatura wody jeziora wynosi około -0,5° C. Wiercenia przeprowadzone w 2013 roku pozwoliły dotrzeć do wód jeziora i przeprowadzić ich bezpośrednie badania, w tym odkryć organizmy żywe.

    Kanał Wystawowy – kanał w Warszawie, w dzielnicy Praga Południe, prowadzący wody z Jeziora Gocławskiego do Jeziora Kamionkowskiego. Dawniej nazwę tę stosowano również do górnego biegu kanału (powyżej Jeziora Gocławskiego), nazywanego dziś Kanałem Gocławskim. Dolny bieg (poniżej Jeziora Gocławskiego) na mapie topograficznej w skali 1:10 000 opisano jako Kanał Kamionkowski, jednak oficjalnym hydronimem jest Kanał Wystawowy. Living Lakes (ang. "żyjące jeziora") – międzynarodowa sieć jezior i innych zbiorników wodnych, które charakteryzują się wyjątkowymi walorami przyrodniczymi. Obecnie na liście Living Lakes znajdują się 24 jeziora, m.in. Bajkał, Morze Martwe, Pantanal, Balaton, Titicaca, Jezioro Wiktorii oraz Stawy Milickie. Living Lakes to także międzynarodowe porozumienie proekologicznych organizacji społecznych chroniących środowisko przyrodnicze akwenów należących do sieci.

    Jeziora Ameryki Północnej: Większość jezior Ameryki Północnej to jeziora pochodzenia polodowocowego, powstałe na obszarze zlodowacenia plejstoceńskiego. Największe ich zgrupowanie, Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie, to największy na Ziemi zbiornik słodkiej wody. Inne przykłady jezior polodowcowych to kanadyjskie Wielkie Jezioro Niewolnicze, Wielkie Jezioro Niedźwiedzie, jeziora Athabaska, Reniferowe czy Winnipeg. Mniejsze jeziora polodowcowe typu górskiego znaleźć można w Kordylierach. W Górach Kaskadowych występują niewielkie powulkanicze jeziora kraterowe. Na obszarze tarczy kanadyjskiej znaleźć można kilka przykładów jezior meteorytowych.

    Dodano: 11.10.2010. 00:53  


    Najnowsze