• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polskie komary uciążliwe, ale niegroźne

    22.08.2011. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Polskie komary, choć nie przenoszą chorób, to i tak skutecznie psują Polakom urlopy. W tym roku owady te są równie uciążliwe jak po zeszłorocznej powodzi, ze sklepów znikają środki odstraszające komary, a do lekarzy zgłaszają się rodzice z pokąsanymi dziećmi. Komary żyjące w Polsce są sterylne - nie mają współżyjących z nimi mikroorganizmów groźnych dla człowieka. Nie można tego jednak powiedzieć o wszystkich komarach. Gatunki żyjące w tropikach mogą przenosić malarię, żółtą febrę, dengę, filariozę, wirusowe zapalenie mózgu czy gorączkę doliny Rift.

    Choć polskie gatunki komarów nie zagrażają ludzkiemu życiu, to ślady po ugryzieniach komarów są nieprzyjemne i bolesne, zwłaszcza dla osób, które są na jad komarów uczulone.

    Badania TNS OBOP wykonywane w maju tego roku pokazały, że gryzące komary na urlopie są dla Polaków bardziej uciążliwe niż kiepskie warunki mieszkaniowe, niedobrane towarzystwo i niesmaczne jedzenie. Ponad 80 proc. Polaków uważa, że komary są najbardziej dokuczliwymi owadami, a dwóch na trzech badanych uważa, że mogą one zepsuć wypoczynek.

    Komary występują na całej kuli ziemskiej - od tropików aż poza koło arktyczne, w miastach, na stepach i wysoko w górach. Opisano około 3200 gatunków, z czego w Polsce żyje co najmniej 47. Do lat 60-tych XX wieku ogniska przenoszonej przez komary malarii występowały także w naszym kraju - jak przypomniała pytana przez PAP o komary dr Aleksandra Gliniewicz z Państwowego Zakładu Higieny.

    Komary, a właściwie komarze samice muszą pić krew - bez zawartego w niej białka nie złożą zdolnych do rozwoju jaj. Choć atakują żywicieli - ludzi i zwierzęta - głównie wieczorem i wczesnym rankiem, ale przy dużej wilgotności, osłonięciu od wiatru i małym nasłonecznieniu mogą być agresywne nawet około południa. Wabią je kwas mlekowy i amoniak zawarte w pocie oraz wydychany przez nas dwutlenek węgla. Gdy samica ssie krew, wydziela feromon, który zwabia kolejne samice.

    Skóra jest przebijana kłujką; ofiara nie zawsze to odczuwa, gdyż koniec kłujki może omijać zakończenia nerwów. Do ranki jest wprowadzana ślina, która zawiera substancje zapobiegające krzepnięciu krwi. W tym momencie ukłucie jest odczuwalne przez ofiarę, ale lepiej nie zganiać komara, gdyż może w rance pozostawić resztki kłujki. Jeżeli samica komara nassie się do syta, nie poszukuje już nowej ofiary - gdy ssanie krwi nie było wystarczające, poszukuje następnej możliwości.

    Wydzielina gruczołów ślinowych u wrażliwych osób wywołuje reakcję alergiczną - obrzęk i swędzenie, jednak znacznie gorsze są przenoszone przez te owady choroby w krajach o gorącym klimacie, między innymi malaria czy denga.

    Gdy samica już się nasyci, szuka zbiornika wodnego, w którym mogłoby się rozwijać potomstwo. Jeśli woda wyschnie, jaja mogą przetrwać w ziemi nawet kilka lat. Pojedyncza samica może złożyć do 1000 jaj. W ciągu jednego sezonu pojawia się kilka pokoleń komarów.

    Do odstraszania komarów stosuje się od wieków substancje naturalne - kamforę, pyretryny olejek anyżkowy, bergamotowy, cynamonowy, goździkowy, kokosowy, eukaliptusowy, geraniowy, lawendowy, cytrynowy, muszkatołowy, z kwiatów pomarańczy, mięty polej, sosnowy, tymiankowy, cytronellowy. Olejki są skuteczne, ale często nie działają dość długo, a ich wysokie stężenia mogą nie być dobrze tolerowane. W dużej mierze zostały zastąpione przez związki syntetyczne.

    Najlepszą ochroną przed pijącymi krew owadami jest jednoczesne stosowanie środków odstraszających - repelentów oraz innych zabezpieczeń osobistych, takich, jak odpowiednia odzież, nakrycie głowy i moskitiery.

    PAP - Nauka w Polsce

    pmw/ lt/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Owady krwiopijne, hematofagi, haematophaga - owady odżywiające się krwią, głównie kręgowców. Wśród owadów krwiopijnych są gatunki, które odżywiają się krwią we wszystkich stadiach rozwojowych (np. wszy, niektóre pluskwiaki różnoskrzydłe takie jak pluskwa domowa) lub tylko w stadium imago, np. pchły, meszki, samice komarów, kuczmanów, Tabanidae i innych muchówek. Krwią odżywiają się także inne owady, które same nie rozcinają skóry żywiciela, ale zlizują wypluwającą krew z ran, zrobionych np. przez bąki i ślepaki. Denga – potencjalnie śmiertelna wirusowa choroba odzwierzęca, przyjmująca postać gorączki krwotocznej, występująca u ludzi i niektórych małp. Patogenem odpowiedzialnym za wywołanie choroby są wirusy dengi z rodziny Flaviviridae, przenoszone przez komary z rodzaju Aedes, głównie Aedes albopictus i Aedes aegypti. Do głównych objawów poza wysoką gorączką należą silne bóle i sztywność stawów. Występuje endemicznie w strefie subtropikalnej i tropikalnej. Ze względu na brak szczepionki i skutecznych leków antywirusowych możliwe jest tylko leczenie objawowe. Komarowate, komary (Culicidae) – występująca na całym świecie rodzina owadów (nadrodzina Culicoidea) z rzędu muchówek. Znanych jest ponad 40 rodzajów i ok. 3,5 tys. gatunków komarów. Dawniej do komarowatych zaliczano także jako podrodziny: Chaoborinae (obecnie rodzina Chaoboridae) i Dixinae (obecnie rodzina Dixidae).

    Bioterroryzm to rodzaj terroryzmu definiowany, jako bezprawne, nielegalne użycie czynników biologicznych wobec ludzi z zamiarem wymuszenia jakiegoś działania lub zastraszenia rządu, ludności cywilnej, lub jakiejkolwiek jej części, dla osiągnięcia celów osobistych, politycznych, społecznych lub religijnych. Czynnikiem rażenia są mikroorganizmy, bakterie, riketsje, grzyby, toksyny, produkowane przez niektóre mikroorganizmy, a także trucizny roślinne. Często, wyżej wymienione środki, są dodatkowo modyfikowane, aby stanowiły jeszcze większe zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, zwierząt, a także roślin. Drobnoustroje chorobotwórcze mogą być przenoszone za pomocą pocisków rakietowych, bomb lotniczych, pojemników czy przesyłek listowych. Rozprzestrzenianiu się szkodliwych substancji sprzyjają także, wcześniej zarażeni, naturalni nosiciele –owady: pchły, kleszcze, pluskwy, wszy odzieżowe, muchy, komary. Mogą one przenosić drobnoustroje bezpośrednio na ludzi, wodę bądź żywność. . Bezobjawowi nosiciele danej choroby zakaźnej są w stanie łatwo przemieszczać się na duże odległości.
    Zarodziec (Plasmodium) - rodzaj jednokomórkowego pierwotniaka pasożytniczego. Przedstawiciele rodzaju Plasmodium wywołują malarię u gadów, ptaków i ssaków (w tym ludzi). Wszystkie gatunki są przenoszone przez komary.

    Aedes albopictus, azjatycki komar tygrysi – inwazyjny, szybko rozprzestrzeniający się gatunek owada z rodziny komarowatych (Culicidae), jeden z najbardziej rozpowszechnionych i najliczniej występujących komarów na całym obszarze Azji Południowo-Wschodniej, a jednocześnie najważniejszy z punktu widzenia mikrobiologii lekarskiej wektor, czyli gatunek roznoszący arbowirusy. Został zawleczony przez ludzi na inne kontynenty zagrażając ludziom takimi chorobami, jak chikungunya, denga, żółta febra, gorączka Zachodniego Nilu i japońskie zapalenie mózgu. W 1975 pojawił się na południu Europy i systematycznie przesuwa się na północ i zachód, zasiedlając kolejne kraje. Dotychczas nie stwierdzono jego występowania w Polsce. Bonda: Na zboczach wzgórz Ghatów Wschodnich w stanie Orisa żyją 62 plemiona, które uważa się za pramieszkańców Indii. Jednym z ciekawszych jest plemię Bondo, które bezsprzecznie w najmniejszym stopniu uległo wpływom świata zewnętrznego. Po raz pierwszy świat dowiedział się o Bondach w 1950 r. dzięki publikacjom Vertiera Elwina, który w latach 40. ubiegłego wieku prowadził badania etnograficzne w południowej Orisie. Bondowie zaliczają się do ludów Munda reprezentujących najstarszą warstwę etniczną Indii, jeszcze sprzed osadnictwa aryjskiego a nawet drawidyjskiego. Zastanawiając się nad pochodzeniem tego plemienia warto zwrócić uwagę na zaskakujące podobieństwo stroju kobiet Bondo do kobiet plemienia Turkana z Afryki Wschodniej. Wioski Bondów w łącznej liczbie 32 rozrzucone są na obszarze ok. 200 km² głównie na stokach Bondo Hills w dzikim i odległym południowo-zachodnim zakątku wyżyny Malkangiri w dystrykcie Koraput. Są to wzgórza pokryte gęstym wilgotnym lasem, gdzie komary występują w rzadko spotykanej obfitości, a malaria jest chorobą endemiczną. Uważa się, że populacja Bondów wynosi ok. sześć tysięcy.

    Hałas – dźwięki zazwyczaj o nadmiernym natężeniu (zbyt głośne) w danym miejscu i czasie, odbierane jako: "bezcelowe, następnie uciążliwe, przykre, dokuczliwe, wreszcie szkodliwe”. Reakcja na hałas w dużym stopniu zdeterminowana jest nastawieniem psychicznym. Na ochronę przed hałasem organizm zużywa ogromne ilości energii. Do hałasu nie można się przyzwyczaić i jeśli nawet nie odbieramy go świadomie, to "zawsze przeżywamy go najgłębiej", a zamiast przyzwyczajenia co najwyżej następuje "adaptacja patologiczna". Przyczyną hałasu mogą być dźwięki zarówno intensywne, jak również wszelkiego rodzaju niepożądane dźwięki wpływające na tło akustyczne, uciążliwe z powodu długotrwałości, jak na przykład stały odgłos pracujących maszyn lub muzyki. Wodzień (Chaoborus) – rodzaj owadów należący do rzędu muchówek i rodziny wodzieniowatych. Postacie dorosłe tych zwierząt – imago swoim wyglądem przypominają komary, jednakże w odróżnieniu od nich samice wodzienia nie kłują. Wodzienie przechodzą przeobrażenie zupełne.

    Culex - rodzaj owadów z rodziny komarowatych. Wiele gatunków jest wektorami przenoszącymi czynniki zakaźne chorób takich jak Gorączka Zachodniego Nilu czy ptasia malaria. Jednym z najpowszechniej w Polsce występujących gatunków komarów jest komar brzęczący (Culex pipiens).

    Nonanal (aldehyd pelargonowy), CH3(CH2)7CHOorganiczny związek chemiczny z grupy aldehydów występujący naturalnie w niektórych olejkach eterycznych, m.in. w olejku cynamonowym, olejku cytronelowym, olejku cytrynowym i olejku różanym, oraz wytwarzany przez ludzkie ciało. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis wykazały, że związek ten najsilniej wabi komary pospolite i działa synergicznie z dwutlenkiem węgla.

    Paradoks wszechmogących - paradoks, który powstaje przy próbie odpowiedzi na pytanie: "Czy może istnieć więcej niż jedna istota wszechmogąca?". Jeśli tak jest, to każda z nich miałaby możliwość ograniczenia woli innej, w wyniku czego ta nie byłaby już wszechmogącą. Wszechmogący nie mogliby ograniczyć woli wszystkich pozostałych, gdyż ten, który by to zrobił, zostałby jedynym wszechmogącym. Z drugiej strony jeśli którakolwiek z istot wszechmogących chciałaby się ustrzec przed takim działaniem ze strony pozostałych, to sprawiłaby, że wszystkie z nich nie byłyby już wszechmogące, gdyż nie mogłyby wpływać na nią. Pierwsza istota wszechmogąca, która uniemożliwi innym wpływanie na nią samą, stanie się jednocześnie jedyną wszechmogącą. Jeśli wszystkie istoty uzgodniły między sobą, że nie będą na siebie wpływać, to żadna z nich nie byłaby wszechmogąca, gdyż nie mogłaby naruszyć warunków uzgodnienia. Z tego wynika, że nie może istnieć więcej niż jedna istota wszechmogąca. Dirofilaria immitis - gatunek nicienia, pasożyt przenoszony przez komary. Występuje na całym świecie, najliczniej w strefie klimatu ciepłego i umiarkowanego. Nosicielami są ssaki drapieżne (Carnivora), w tym psy i koty. Mikroskopijnej wielkości postać larwalna przenoszona jest na skórę, z której powoli wnika do wnętrza organizmu, gdzie przemieszcza się do prawej komory serca lub pnia tętnicy płucnej. Tam może dojrzewać i osiągać wielkość osobnika dorosłego (do 30 cm). Wywołuje dirofilariozę.

    Gore (ang. rozlana krew, zakrzepła krew) – rodzaj dreszczowca, horroru filmowego, charakteryzujący się dużą ilością brutalności, scen z krwią i wnętrznościami oraz (często, choć nie zawsze) ponurym klimatem. Częstym elementem filmów gore mogą być dewiacje seksualne, tortury i eksperymenty. Pierwsze filmy z tego podgatunku zaczęły powstawać w pierwszej połowie lat 60. XX wieku, jednak już wcześniej pojawiały się obrazy z pojedynczymi, bardziej krwawymi scenami. Przez wielu za pierwszy film gore uważany jest Blood Feast z 1963. Migotanie światła (ang. flicker) – wrażenie niestabilności postrzegania wzrokowego spowodowane przez bodziec świetlny, którego luminancja lub rozkład spektralny zmienia się w czasie. Zmiany luminancji źródeł światła powodują wahania napięcia. Powyżej pewnej granicy migotanie staje się uciążliwe. Uciążliwość rośnie bardzo szybko wraz ze wzrostem amplitudy wahań. przy pewnych częstościach nawet bardzo małe amplitudy mogą być uciążliwe.

    Brachypelma auratum – ptasznik dorastający do 7 cm ciała (dorosłe samice), samce zaś mniejsze (w okolicy 5,5 cm). Tak jak większość Brachypelm rośnie bardzo wolno, (okres dojrzewania około 4-5 lat). Posiada jad stosunkowo słaby i niegroźny dla człowieka. Dorosła samica w sprzyjających warunkach może przeżyć nawet 20 lat, samiec zdecydowanie mniej – około rok od ostatniego linienia. Nie jest to gatunek agresywny, aczkolwiek agresywniejszy niż inni przedstawiciele tego gatunku np. Brachypelma smithi czy Brachypelma albopilosum, zaniepokojony wyczesuje włoski z odwłoka.

    Dodano: 22.08.2011. 00:25  


    Najnowsze