• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Postępujące natarcie zmian klimatu stawia bariery wobec relokacji ptaków

    12.06.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Niesłabnące zmiany klimatu zmuszają ludzi na całym świecie do wprowadzenia odpowiednich zmian w trybie życia. W jaki sposób życie na Ziemi, zwłaszcza ptaki, przystosowuje się do zmiany środowiska? Wyniki nowych badań prowadzonych w Wielkiej Brytanii pokazują, że naturalne bariery zmuszą wiele afrykańskich ptaków do walki o przystosowanie się do zmieniającego się klimatu. Kluczowe odkrycia zostały opisane w czasopiśmie Proceedings of the Royal Society B.

    Globalne ocieplenie będzie siać spustoszenie w siedliskach ptaków, które będą musiały się przenosić w dogodniejsze obszary. Jednakże - zdaniem naukowców z Imperial College w Londynie, Wlk. Brytania - naturalne ukształtowanie terenu ograniczy przestrzeń, którą będą mogły zasiedlić. Ponadto niektóre gatunki ptaków lądowych będą zmuszone do przeniesienia się do nowych siedlisk.

    Pewne gatunki subsaharyjskie zostaną zmuszone do zamieszkania na terenach, które staną się zbyt nieprzyjazne, by ptaki mogły przetrwać. Według naukowców niepokojącym odkryciem jest to, że rośnie prawdopodobieństwo, iż ptaki te nie będą w stanie przedrzeć się przez obszary znacznie różniące się od znanych im krajobrazów, ze względu na brak przystosowania do życia w różnych środowiskach.

    "Nieprzyjazne zmiany zachodzące w klimacie i siedliskach mogą skłonić ptaki do przemieszczania się i uciekając przed zmianami krajobrazu, poszukując nowych, gościnniejszych siedlisk, będą one poszerzać swoje obszary występowania" - wyjaśniła Lynsey McInnes z Instytutu Zmian Klimatu im. Granthama w Imperial College w Londynie.

    "Wyniki naszych badań sugerują, że te istotne migracje mogą wiązać się z trudnościami, jeżeli drogi ucieczki ptaków przecięte będą regionami, do których ptaki nie są przystosowane, jak łańcuchy górskie, jałowe równiny czy lasy tropikalne" - dodała. "Takie regiony stanowią bariery, których wiele ptaków nie jest w stanie pokonać, ponieważ brak w nich odpowiedniego typu pożywienia i schronienia."

    W ramach prowadzonych badań naukowcy przeanalizowali mapy cyfrowe obecnych obszarów występowania niemal 1.900 gatunków subsaharyjskich ptaków lądowych. Wyniki budzą niepokój. Na podstawie tych danych, wiele obszarów występowania poszczególnych gatunków kończy się gwałtowną granicą, a "bariery" oznaczają radykalne zmiany terenu, roślinności i topografii Afryki.

    Na przykład niektóre obszarów występowania gatunków, takich jak nektarzyk fioletowosterny czy wężojad kongijski, kończą się tam, gdzie tropikalne lasy deszczowe Afryki Środkowej graniczą z otaczającą sawanną - stwierdzili naukowcy. Obszary występowania innych gatunków takich jak pstropiór afrykański albo puchacz tanzański kończą się na stokach Wielkiego Rowu Wschodniego w Kenii i Tanzanii.

    "Odkryliśmy silne schematy nieprzenikliwości rozciągające się na dużą skalę wśród afrotropikalnych ptaków, pomimo specyficznych cech związanych z przetrwaniem, reprodukcją i imigracją, które w sposób nieunikniony definiują poszczególne zakresy występowania gatunków" - napisali autorzy. "Z ocenianych zmiennych, pomiary zmienności siedliska (heterogeniczność biomu i krajobrazu oraz zakres wzniesień) są najbardziej spójnymi prognostykami nieprzenikliwości."

    Dr David Orme z Wydziału Nauk Przyrodniczych Imperial College w Londynie powiedział: "Mamy nadzieję powiązać nasze dane wskazujące położenie tych "barier" z przewidywaniami dotyczącymi klimatu w Afryce, aby można było przewidzieć, które gatunki mogą mieć największe problemy z przeniesieniem się, uciekając przed zmieniającym się klimatem."

    Dodaje jeszcze, że jeżeli naukowcy mogliby zidentyfikować gatunki narażone na tego typu naturalne bariery, "działacze ruchu na rzecz ochrony przyrody byliby w stanie pomóc im, być może w ramach programów wspomagania migracji".

    Ze swej strony, profesor Sir Brian Hoskins, dyrektor Instytutu im. Granthama, zauważył: "Wyniki tych badań pokazują zakres problemów z jakimi borykają się zwierzęta na całym świecie z powodu zmiany klimatu w swoich naturalnych siedliskach."

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Proceedings of the Royal Society B
    http://rspb.royalsocietypublishing.org/

    Instytutu Zmian Klimatu im. Granthama w Imperial College w Londynie
    http://www3.imperial.ac.uk/climatechange

    Źródło danych: Proceedings of the Royal Society B; Instytutu Zmian Klimatu im. Granthama w Imperial College w Londynie
    Referencje dokumentu: McInnes, L., et al. (2009) Where do species' geographic ranges stop and why? Landscape impermeability and the Afrotropical avifauna. Proceedings of the Royal Society B. Publikacja internetowa z dnia 10 czerwca. DOI: 10.1098/rspb.2009.0098.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rozmieszczenie geograficzne ptaków – rozmieszczenie ptaków w różnych regionach geograficznych. Pod względem rozmieszczenia geograficznego zwierząt świat dzielony jest na kilka rejonów zwanych krainami zoogeograficznymi. Zostały one wyznaczone po stwierdzeniu bardzo dużych różnic w morfologii zwierząt oraz na podstawie występowania odrębnych linii ewolucyjnych w poszczególnych rejonach. Każdy z tych obszarów ma jakieś charakterystyczne rodziny lub gatunki. Ze względu na mobilność gatunków granice krain nie są ściśle ustalone, z wyjątkiem bardzo wyraźnych barier, a w strefach przejściowych współwystępują gatunki typowe dla obu sąsiednich regionów. Różne systemy wydzielania krain zoogeograficznych nieco różnią się w szczegółach. Ponieważ ptaki łatwiej pokonują bariery niż ssaki czy płazy, przy wydzielaniu krain ze względu na ich występowanie nie wyróżnia się niektórych krain (np. madagaskarskiej). Królewskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (ang. Royal Society for the Protection of Birds, RSPB) - brytyjska organizacja pozarządowa zajmująca się ochroną ptaków i ich siedlisk, zwłaszcza gatunków zagrożonych. Do RSPB należy ponad 1 mln członków, na jego rzecz pracuje ok. 1300 zatrudnionych i 13000 wolontariuszy, co czyni je największą organizacją tego typu w Europie i jedną z największych na świecie. Nowe gatunki ptaków opisane po 1990 roku: Wymieniono jedynie nowo opisane (od roku 1990) gatunki ptaków żyjące lub wymarłe w czasach współczesnych (nowożytnych). Ponadto, w szczególności w ostatnim okresie, pojawia się szereg nowych gatunków ptaków będących wynikiem wyodrębnienia z innych gatunków (np. poprzez podniesienie form, traktowanych do niedawna np. jako podgatunki, do rangi gatunków). W literaturze ornitologicznej te nowo wyodrębnione gatunki nazywa się bardzo często splitami. Proces w odwrotnym kierunku zachodzi w o wiele mniejszym nasileniu. Powyższe procesy kształtują liczbę uznawanych gatunków ptaków na świecie.

    Żurawiowe (Gruiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki prowadzące naziemny tryb życia, zamieszkujące stepy, pustynie i półpustynie, bagna oraz lasy tropikalne. Wiele występuje jako gatunki reliktowe. Stanowią grupę silnie zróżnicowaną, co powoduje, że niektóre rodziny bywają klasyfikowane w innych rzędach, a ich systematyka jest powodem kontrowersji. Nektarniki (Nectariniidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około stu dwudziestu gatunków ptaków, występujących w większości w Afryce, kilka gatunków można spotkać w południowej Azji. Jeden gatunek – nektarnik ciemnogardły – występuje także w Australii (jest to gatunek wyznaczający południowo-wschodnią granicę występowania rodziny).

    Szponiaste, jastrzębiowe, drapieżne, dzienne ptaki drapieżne (Acciptriformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki drapieżne prowadzące dzienny tryb życia, zamieszkujące cały świat. Wiele gatunków jest kosmopolitycznych. Szponiaste nie są spokrewnione z sowami, lecz tworzą wyraźnie odrębną grupę drapieżników i najbliżej spokrewnione są z blaszkodziobymi i grzebiącymi. Na świecie żyje ok. 290 gatunków ptaków szponiastych, z czego większość (ok. 220) występuje w tropikach. W Europie obserwuje się 38 gatunków lęgowych. Do ptaków szponiastych nie zalicza się sów, mimo że pazury sów (zwłaszcza dużych) są nazywane szponami. Imperial College London (właśc. The Imperial College of Science, Technology and Medicine) jest publicznym uniwersytetem położonym w Londynie. Specjalizuje się w badaniach oraz kształceniu w dziedzinie nauki, inżynierii oraz medycyny. Imperial College był częścią Uniwersytetu Londyńskiego do roku 2007, kiedy to uzyskał pełną niezależność, z okazji stulecia swego istnienia. Na Imperial College kształci się około 13 500 studentów, a kadra akademicka liczy ponad 3300 osób.

    Reanaliza meteorologiczna (reintegracja) to powtórne przeanalizowanie długich szeregów czasowych pomiarów meteorologicznych (np temperatury ziemi) w skali globu lub w skali regionalnej. Ma na celu odrzucenie błędnych wyników pomiarowych i integrację danych pomiarowych z różnych obserwacji. Reanaliza meteorologiczna umożliwia badanie zmian klimatu na podstawie pomiarów, a nie badanie zmian wynikających z innych czynników takich jak zmiany technik pomiarowych.

    Dodano: 12.06.2009. 15:11  


    Najnowsze