• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Powstanie konstrukcja stabilizująca Dąb Bartek

    02.03.2011. 12:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Podwieszenie drzewa na stalowym łuku przewiduje koncepcja kompleksowego zabezpieczenia Dębu Bartek - jednego z najsłynniejszych polskich pomników przyrody. Rosnącemu w Bartkowie koło Zagnańska (Świętokrzyskie) ponadsześćsetletniemu drzewu grozi przewrócenie.



    Jak mówił na wtorkowej konferencji prasowej wójt Zagnańska, Szczepan Skorupski, projekt wydaje się optymalnym rozwiązaniem dla ratowania dębu - najmniej ingeruje w podłoże i w strukturę korzenną drzewa.

    "Przy samej podstawie Bartka tkanka żywa ma grubość od czterech i pół do pięciu centymetrów, co może powodować, że przy większych wichurach, opadach śniegu, dąb może się przekręcić, złamać u podstawy i przewrócić" - tłumaczył Skorupski.

    Wójt podkreślił, że podobne rozwiązania były już z powodzeniem wykorzystywane na świecie. W jego opinii ten rok to "ostatnie pięć minut", aby uratować dąb. Skorupski podziękował organizacjom pozarządowym, które przyczyniają się do ochrony Bartka.

    Zgodnie z projektem, do łuku umiejscowionego nad koroną drzewa będzie można - za pomocą wsporników - podwiesić jego konary. Łuk będzie podparty zakotwiczonymi w gruncie odciągami linowymi. Odciągi będzie można regulować.

    Koncepcję opracował przewodniczący Europejskiej Rady ds. Drzew, prof. Marek Siewniak. Projekt zabezpieczenia pomnika przyrody przygotowuje gmina. Chce ona pozyskać ponad 2 mln zł na ten cel z Ministerstwa Ochrony Środowiska.

    W planach jest także budowa wokół drzewa-weterana kanalizacji deszczowej, która będzie odprowadzała wodę spływającą z pobliskiej drogi - na drzewo szczególnie źle wpływa sól, którą zimą posypuje się jezdnię. Gleba pod dębem będzie też napowietrzona i spulchniona.

    Pierwszy etap ratowania dębu to zabezpieczenie jego konarów dodatkowymi podporami. W drugim kwartale 2011 r. drzewo otrzyma dwie nowe konstrukcje, wymieniona zostanie także jedna z uszkodzonych podpór. Samorząd pozyskał na ten cel ponad 220 tys. zł z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska.

    Gmina Zagnańsk przygotowuje także projekt budowy centrum edukacyjnego z infrastrukturą turystyczną, które będzie znajdowało się w pobliżu Bartka.

    Według tradycji, Dąb Bartek ma ponad tysiąc lat. Naukowcy twierdzą jednak, że nie jest ani najstarszym, ani największym drzewem w Polsce. Według najnowszych badań jego wiek szacuje się na 645-670 lat. Rzeczywiste określenie wieku Bartka nie jest możliwe ze względu na próchnienie pnia drzewa.

    Bartek jest pomnikiem przyrody od 1952 r. Wysokie na 30 metrów drzewo posiada osiem konarów. Według legend, w cieniu dębu mieli odpoczywać królowie, m.in. Bolesław Chrobry, Władysław Jagiełło i Stanisław August Poniatowski. Jan III Sobieski miał ukryć w drzewie skarby. BAN

    PAP - Nauka w Polsce

    hes/ krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Dąb Władek z Zagrzęby – dąb szypułkowy rosnący w Karczmiskach w województwie lubelskim. Wiek drzewa ocenia się na ponad 670 lat. Posiada status pomnika przyrody. Jego obwód wynosi 825 cm, a wysokość to 32 m. Drzewo poważnie ucierpiało podczas burzy, która przeszła w nocy z 15 na 16 sierpnia 2010. Złamały się między innymi główne konary. 18 sierpnia 2010 poinformowano, iż z powodu poważnych uszkodzeń drzewo musi zostać wycięte.

    Pierśnica – miara stosowana w opisie drzew uzyskiwana w wyniku pomiaru drzewa na wysokości 1,3 metra nad poziomem gruntu (czyli na wysokości klatki piersiowej przeciętnego dorosłego człowieka – stąd nazwa). W naukach leśnych i dendrometrii pomiar dotyczy średnicy pnia i dostarcza jednego z głównych parametrów (obok wysokości pnia) służących do określania miąższości drzewa. W praktyce leśnej, pierśnica służy również do określania wyrażonego w m³ zapasu masy drzew na jednostce powierzchni. W ochronie przyrody w pierśnicy mierzy się zwykle obwód pnia (tzw. obwód pierśnicowy), który należy do podstawowych kryteriów kwalifikujących drzewa do ochrony w formie pomników przyrody.

    Kradzież leśna to przestępstwo polegające na wyrębie drzewa tj. oderwaniu rosnącego drzewa od podłoża, np. przy użyciu siekiery, piły lub innym sposobem. Przedmiotem czynu jest drzewo rosnące. Zabór drzew powalonych lub uprzednio ściętych jest kradzieżą zwykłą z art 278 § 1 kk. Lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,1 ha pokryty roślinnością leśną i przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody albo wchodzący w skład parku narodowego bądź wpisany do rejestru zabytków.

    Dąb "Dziadek" – dąb szypułkowy rosnący we Wrocławiu przy ul. Kopernika, na obrzeżach Parku Szczytnickiego. Obwód pnia dębu wynosi 629 cm, jest on jednym z najstarszych drzew na terenie miasta, jego wiek szacuje się na około 440 lat. Dnia 16 lutego 1953 dąb "Dziadek", decyzją Wojewódzkiej Rady Narodowej, został ustanowiony pomnikiem przyrody. Ze względu na poważne uszkodzenia pnia, drzewo zostało zabezpieczone poprzez wzmocnienie konarów stalowymi klamrami.

    Śniegołom – złamanie drzewa lub jego konarów na skutek nadmiernego obciążenia korony mokrym lub zlodowaciałym śniegiem.

    Imperator Południa – jeden z najpotężniejszych dębów Puszczy Białowieskiej zwany też Dębem prof. Janusza Falińskiego. Potężne drzewo (obwód pnia 610 cm (2008 r.), wys. 38 m) rosnące w lesie wilgotny na skraju niewielkiej niecki terenu, często w okresie wiosennym wypełnionej wodą. To co jest dla niego charakterystyczne – to olbrzymie napływy korzeniowe i ładny kolumnowy pień. Korona drzewa, jak na dąb białowieski, rozłożysta złożona z potężnych konarów. Wiek drzewa w przybliżeniu można oszacować na ok. 350-400 lat.

    Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP) – organ opiniodawczo-doradczy w zakresie ochrony przyrody, działający przy Ministrze Środowiska, ale doradzający na podstawie różnych ustaw także innym organom oraz mogący wyrażać opinie i stanowiska z własnej inicjatywy oraz na wniosek dowolnych podmiotów. Rada składa się z 40 członków powoływanych przez ministra na pięcioletnią kadencję, spośród działających na rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji ekologicznych. Państwowa Rada Ochrony Przyrody okresowo ocenia stan ochrony przyrody w Polsce, opiniuje projekty aktów prawnych, projekty nowych obszarów chronionych, przedstawia wnioski w sprawach dotyczących ochrony przyrody oraz popularyzuje ochronę przyrody. Zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody pełni także funkcję organu naukowego CITES. PROP jest także członkiem Światowej Unii Ochrony Przyrody IUCN (jako organizacja pozarządowa). Do 1949 r. była wraz z Biurem Delegata Ministra Oświaty jedyną w Polsce instytucją państwową zajmującą się ochroną przyrody.

    Dodano: 02.03.2011. 12:04  


    Najnowsze