• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Poziom mórz na świecie podnosi się

    15.02.2012. 17:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zespół naukowców z Francji i USA odkrył, że poziom oceanów na świecie podnosi się wraz z topnieniem lodu. Badania, których wyniki zaprezentowano w czasopiśmie Nature, jako pierwsze w swoim rodzaju wskazują, w jakim dokładnie zakresie topniejący lód na lądach przyczynia się do podnoszenia się poziomu mórz na świecie.

    Naukowcy pracujący pod kierunkiem Uniwersytetu Colorado w Boulder w USA wykorzystali pomiary satelitarne wykonane w ramach misji GRACE (Odbudowywanie grawitacji i eksperyment klimatyczny) - wspólnego przedsięwzięcia NASA (Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej) i Niemieckiego Centrum Przestrzeni Powietrznej i Kosmicznej - w pomiarach utraty lodu na planecie w latach 2003 - 2010. Zespół położył szczególny nacisk na lodowce i pokrywy lodowe poza Grenlandią i Antarktydą.

    Dane pokazują, że całkowita utrata lodu w przypadku Grenlandii i Antarktydy oraz innych lodowców i pokryw lodowych w siedmioletnim okresie wyniosła około 4,3 biliona ton. W efekcie poziom mórz na świecie podniósł się o 12 milimetrów. Eksperci mówią, że taką ilością lodu można by pokryć USA warstwą o grubości 0,5 metra.

    "Co roku Ziemia traci ogromne ilości lodu na rzecz oceanów, a te nowe wyniki pomogą nam odpowiedzieć na ważne pytania dotyczące podnoszenia się poziomu morza i reakcji zimnych regionów planety na globalną zmianę" - wyjaśnia profesor John Wahr z Uniwersytetu Colorado w Boulder, współautor raportu z badań. "Siła GRACE polega na ujęciu całej masy w systemie, mimo iż rozdzielczość, jaką zapewnia nie jest wystarczająca, aby umożliwić nam ustalenie wkładu poszczególnych lodowców."

    Według naukowców około 25% średniej rocznej utraty lodu (około 148 mld ton) dotyczy lodowców i pokryw lodowych spoza Grenlandii i Antarktydy. Dodają, że jeżeli chodzi o Grenlandię i Antarktydę oraz ich peryferyjne pokrywy lodowe i lodowce, to utrata lodu wynosi średnio 385 mld ton rocznie.

    W ramach wcześniejszych badań naukowcy wykorzystali pomiary naziemne niewielkiej liczby lodowców, aby wywieść na tej podstawie status quo lodowców nieobjętych monitoringiem. Jedynie kilkaset z niemal 200.000 lodowców jest objętych monitoringiem od ponad 10 lat.

    W toku ostatnich badań zespół GRACE odkrył, że szacowana utrata lodu z wysokich, azjatyckich pasm górskich, takich jak Pamir czy Himalaje, wyniosła zaledwie 4 mld ton rocznie.

    "Wyniki GRACE z badań tego regionu były prawdziwą niespodzianką" - zauważa profesor Wahr. "Jednym z możliwych wyjaśnień jest to, że wcześniejsze szacunki opierały się na pomiarach wykonywanych głównie na niższych, łatwiej dostępnych lodowcach w Azji i zostały ekstrapolowane, by wyciągnąć wnioski o zachowaniu lodowców położonych wyżej. Jednak w odróżnieniu do niżej położonych lodowców, większość z tych leżących wysoko znajduje się w niezwykle zimnych środowiskach i potrzebuje większego ocieplenia atmosferycznego zanim lokalne temperatury wzrosną wystarczająco, by spowodować znaczące topnienie. To utrudnia wykorzystywanie pomiarów naziemnych z niskiej wysokości do szacowania wyników dla całego układu."

    Wypowiadając się na temat odkryć, naukowiec z NASA, Tom Wagner, stwierdził: "W ramach tych badań stwierdzono, że małe lodowce i pokrywy lodowe w miejscach, takich jak Alaska, Ameryka Południowa i Himalaje, przyczyniają się rocznie do wzrostu poziomu morza o 0,02 cale. Choć te szacunki są niższe od wcześniejszych, to potwierdzają, że następuje utrata lodu na świecie, a jedynie kilka obszarów utrzymuje i tak wątpliwą równowagę. Wyniki wyostrzają nasz obraz topnienia lodu na lądzie, które stanowi największy i najgroźniejszy czynnik podnoszenia się poziomu mórz w przyszłości."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Lodowiec regenerowany - jest jednym z podtypów lodowców górskich, zboczowo-dolinnych. Powstaje ze spajania izolowanych brył lodu pochodzących z wyżej położonych lodowców. Niebieski lód lodowcowy – najstarszy lód lodowcowy, charakteryzujący się dużym ziarnem (średnicy do kilku centymetrów). Powstaje w głębokich warstwach lodowców. Pod naciskiem wyższych warstw lodowca firnowego wewnętrzna część śniegu ulega lokalnemu stopieniu i powolnej krystalizacji, powstają kryształy lodu niemal całkowicie pozbawione elementów rozpraszających światło, takich jak granice ziaren, pęcherzyki powietrza, mikropęknięcia. Powstawanie niebieskiego lodu lodowcowego to bardzo długi proces – przykładowo na Grenlandii trwa on 150-200 lat, co i tak jest okresem stosunkowo krótkim, biorąc pod uwagę złożoność tego zjawiska. Góry Gamburcewa - podlodowcowe pasmo górskie zlokalizowane we wschodniej części Antarktydy, w pobliżu płaskowyżu Dome A (Dome Argus). Jego długość wynosi ponad 1 tys. km, a wysokość ponad 3000 m n.p.m. Pasmo, które jest całkowicie pokryte poand 600 m warstwą lodu i śniegu, zostało odkryte w 1958 podczas III Radzieckiej Ekspedycji Antarktycznej i nazwane imieniem radzieckiego sejsmologa i geofizyka, Grigorija Gamburcewa. Naukowcy uważają Góry Gamburcewa za matecznik lodowców, które pokryły Antarktydę 34 miliony lat temu. Według tezy S. Coxa i S. Thompsona z University of Arizona część Gór Gamburcewa jest pokryta lodem już od 300 mln lat, czyli od paleozoiku.

    Strumień lodowy, Strumienie lodowe (ang. ice streams) - są to strefy skanalizowanego, szybkiego płynięcia lodu wewnątrz lądolodu, odpowiedzialnymi za wyprowadzanie z niego większości (ponad 90%) lodu i osadów. Typowe strumienie mają kilkaset kilometrów długości, kilkadziesiąt kilometrów szerokości i płyną z prędkością powyżej 400 m/rok. Cechą unikalną strumieni jest to, że są one ograniczone przez wolno płynący – stagnujący lód (ok. 50 m/rok). Ustrój lodowcowy – ustrój typowy dla rzek, których wahania stanów wód związane z topnieniem lodowców w porze letniej (Ren, Rodan) Charakteryzuje rzeki zasilane przez wody z topniejących lodowców górskich. Największe przepływy występują w okresie letnim.

    Ablacja lodowcowa, ablacja lodowca – proces ablacji (topnienia) w odniesieniu do lodowca lub lądolodu. Topnienie lodowca równoważone jest przez stały dopływ lodu z górnej części lodowca, wtedy czoło lodowca ma położenie generalnie stałe. Kiedy straty masy śniegu i lodu przewyższają dopływ mas lodu, następuje cofanie czoła lodowca (regresja lodowca), w przypadku zaś mniejszej ablacji dopływ lodu powoduje przesuwanie się czoła lodowca do przodu (transgresja lodowca). Regelacja - łac. przymarzanie lodu. Zjawisko polegające na stopieniu lodu pod wpływem zwiększonego ciśnienia i powtórnym zamarznięciu powstałej wody przy obniżeniu ciśnienia do pierwotnej wartości. Powodowane jest ono zmniejszaniem się temperatury topnienia lodu przy zwiększonym ciśnieniu.

    Wulkany Islandii: Ze względu na szczególne położenie geologiczne, na granicy płyt tektonicznych, Islandię cechuje wysoka aktywność wulkaniczna. Na wyspie oraz mniejszych sąsiednich wysepkach znajduje się około 130 wulkanów, z tego 18 czynnych było w czasach historycznych, tj. od czasów zasiedlenia Islandii w 874. Szacuje się, że w ciągu ostatnich 500 lat z islandzkich wulkanów wydostała się ilość lawy równa połowie ilości lawy ze wszystkich innych erupcji w tym okresie na całym świecie. Najwięcej zaś lawy wydostało się podczas trwającej 8 miesięcy erupcji wulkanu Laki w 1783-84 – był to największy odnotowany wypływ lawy w czasach historycznych. Część aktywnych stożków wulkanicznych znajduje się pod grubą pokrywą lodowców. Eksplozje takich wulkanów powodują topienie się lodu i tworzenie ogromnych fal powodziowych - zwanych jökullhlaupa. Na drodze do morza tworzą one olbrzymie piaszczysto-żwirowe równiny - sandry. Występujące na ich powierzchni głazy, niekiedy znacznych rozmiarów, są świadectwem siły tych powodzi. Lodowiec gruzowy – mieszanina gruzu i lodu o lobowatym lub jęzorowym kształcie, która w wyniku deformacji plastycznych jądra lodowego/lodu interstycjalnego pełznie powoli w dół.

    Lód lodowcowy – lód o budowie ziarnistej, będącej wynikiem kilku faz przemian pod wpływem nagromadzania się kolejnych warstw śniegu. Świeży śnieg charakteryzuje się niewielką gęstością, aby powstał z niego lód lodowcowy śnieg musi ulec podtopieniu i natychmiastowemu ponownemu zamrożeniu. Wielokrotne topnienie prowadzi do zmiany struktury śniegu z drobnokrystalicznej (płatki śniegu) na "lodową kaszę", zwaną szrenią lub firnem. Kolejne topnienia i zamarzania prowadzą do usunięcia większości powietrza spomiędzy ziaren lodu, w wyniku czego powstaje biały lód firnowy, o znacznie większej gęstości od gęstości śniegu. Pod wpływem ciężaru wytwarzanego przez śnieg, lód i lód firnowy najbardziej spodnia warstwa lodu przekształca się w zbudowany z dużych (kilkucentymetrowych) ziaren lodowych niebieski lód lodowcowy. Ocenia się, że z warstwy śniegu o miąższości 15 m powstaje warstwa lodu o miąższości 1 m.

    Halo (gr. hálos, „tarcza słoneczna”) – zjawisko optyczne zachodzące w atmosferze ziemskiej obserwowane wokół tarczy słonecznej lub księżycowej. Jest to świetlisty, biały lub zawierający kolory tęczy (wewnątrz czerwony, fioletowy na zewnątrz), pierścień widoczny wokół słońca lub księżyca. Zjawisko wywołane jest załamaniem na kryształach lodu i odbiciem wewnątrz kryształów lodu znajdujących się w chmurach pierzastych piętra wysokiego (cirrostratus) lub we mgle lodowej. Różne rodzaje kryształów lodowych, możliwych ustawień w powietrzu i dróg optycznych w kryształach sprawia, że występuje wiele efektów halo.

    Lodołamacz, inaczej łamacz lodu – to jednostka pływająca o specjalnej, wzmocnionej konstrukcji kadłuba umożliwiającej łamanie pokrywy lodowej (np. lodu morskiego). Lodołamacze używane są na zamarzających wodach żeglownych, aby umożliwić w ten sposób żeglugę w okresie zimowym. Klimat peryglacjalny – klimat występujący na przedpolu współczesnych lodowców i lądolodów oraz w przeszłości geologicznej. Obecnie klimat taki występuje na przykład na obrzeżach Grenlandii czy przedpolu lodowców Spitsbergenu.

    EPICA (European Project for Ice Coring in Antarctica) – międzynarodowy europejski projekt przeprowadzający głębokie odwierty rdzeni lodowych na Antarktydzie. Jednym z głównych zadań projektu jest pełne udokumentowanie danych na temat klimatu i atmosfery z przeszłości. EPICA uzyskuje te informacje z lodu antarktycznego poprzez wiercenie i analizę dwóch rdzeni lodowych, porównując je z odpowiednikami z Grenlandii. Do tej pory przedsięwzięcie dostarczyło wiedzy o klimacie z ok. 800 000 lat. Planuje się pobranie rdzenia lodowego, który dostarczyłby danych z 1,5 mln lat. Glacjologia – nauka z rodziny hydrologii, zajmująca się badaniem lodowców, lądolodów oraz własnościami lodu, ich występowaniem, procesami ich powstawania oraz badaniem ich wpływu na środowisko.

    Dodano: 15.02.2012. 17:49  


    Najnowsze