• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Pradawny robak odkryty w kości wieloryba

    17.05.2010. 20:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zespół naukowców pod przewodnictwem niemieckim odkrył w szczątkach wieloryba ślady liczącego sobie 30 milionów lat robaka. Żywiący się kośćmi robak o nazwie Osedax został po raz pierwszy opisany przez naukowców zaledwie sześć lat temu. Nowe odkrycie oznacza, że paleontologowie są teraz w stanie określić nieprzeciętny wiek geologiczny robaka. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences.

    Zespół kierowany przez paleontologa dr Steffena Kiela z Instytutu Nauk o Ziemi Uniwersytetu Christiana Albrechta w Kilonii, Niemcy, dokonał odkrycia w skamielinie żebra wieloryba liczącej 30 milionów lat. We fragmentach kości widać okrągłe, wywiercone otwory o średnicy około 0,5 milimetra. Stwierdzono, że nieżywy wieloryb opadł miliony lat temu na dno morskie, a jego szczątki Osedax wykorzystał jako swoje pożywienie, co jest praktyką kontynuowaną po dziś dzień.

    Żyjące okazy robaka zostały po raz pierwszy odkryte w 2002 r. przez biologa, Roberta Vrijenhoeka, który poszukiwał małży głębinowych w kanionie Monterey, Kalifornia, USA. Natknął się na rozkładającą się padlinę wieloryba na głębokości około 3.000 metrów i zauważył mnóstwo czerwonych robaków pokrywających ciało.

    Po konsultacjach z dr Gregiem Rousem, naukowcem z Muzeum Południowej Australii w Australii i dr Shaną Goffredi, wówczas członkiem zespołu dr Vrijenhoeka stwierdzono, że odkryto dwa nowe gatunki robaków. W artykule opublikowanym w 2004 r. naukowcy nazwali robaki Osedax rubiplumus i Osedax frankpressi. Te dwa gatunki pełnią nieco odmienne role - pierwszy kolonizuje padlinę wieloryba na początkowych etapach procesu, a drugi przystępuje do kolonizacji później i żyje dłużej. Po dokonaniu pierwszego odkrycia ujawniono kilka kolejnych gatunków robaka Osedax, w tym nowe gatunki występujące w pobliżu Japonii i Szwecji.

    W przypadku kilońskiego odkrycia również wezwano dr Rouse'a (jako jednego z pierwszych odkrywców robaka Osedax), aby znalazł dowody na to, że otwory i jamy wywiercone zostały przez żyjące robaki. Niemniej zanim można było cokolwiek ustalić, starożytne kości poddano tomografii komputerowej, aby uzyskać precyzyjne obrazy wywierconych w skamielinie otworów. Wiek skamieliny wieloryba ustalono za pomocą tak zwanych współwystępujących skamielin katalogowych. Ta sama metoda posłużyła do określenia gatunku wieloryba, który był, jak ustalono, przodkiem współczesnych wielorybów fiszbinowych.

    "Wiek naszej skamieliny pokrywa się z okresem, w którym wieloryby zaczęły zamieszkiwać w otwartym oceanie" - wyjaśnia dr Kiel. Wprawdzie dr Kiel wraz z zespołem zaznacza, że należy bezwzględnie zbadać starsze skamieliny, to odkrycie sugeruje powiązanie ewolucyjne między robakiem Osedax a jego głównym źródłem pożywienia.

    "Pożywienie jest niezwykłą rzadkością na rozległym, głębokim dnie morskim, a jednoczesne pojawienie się wielorybów i robaków Osedax pokazuje, że nawet twarde kości wieloryba zostały szybko wykorzystane jako źródło pokarmu" - dodaje.

    Określenie wieku robaka Osedax niekoniecznie oznacza dobre wieści dla paleontologów kręgowców, ponieważ oznacza, że robak żywił się cennym znaleziskiem przez miliony lat. W artykule czytamy: "Osedax niszczył kości przez większą część ewolucyjnej historii wielorybów, a możliwe znaczenie tego "efektu Osedax" w powiązaniu z ilością i jakością ich skamielin dopiero teraz jest dostrzegane."

    Kości wieloryba zostały odkryte przez dr Jima Goederta w batialnych osadach z wczesnego oligocenu odsłoniętych w stanie Waszyngton, USA. Dr Goedert, dobry kolega dr Kiela, zbiera skamieliny od ponad 30 lat wzdłuż amerykańskiego wybrzeża Pacyfiku, bogatego pod względem geologicznym regionu, gdzie osady ze skamielinami są stale wynoszone w procesach tektonicznych.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Wieloryb biskajski, wal biskajski (Eubalaena glacialis) – gatunek ssaka morskiego z rodziny wielorybów gładkoskórych, blisko spokrewniony z Eubalaena japonica (z północnego Pacyfiku) i Eubalaena australis (z półkuli południowej) traktowanymi wcześniej jako populacje wieloryba biskajskiego. Kiedyś był jednym z najpowszechniej występujących wielorybów. Obecnie jest jednym z najrzadszych gatunków, gdyż stanowią łatwy łup, od dawna jest masowo poławiany przez człowieka. Mammalodon colliveri – rodzaj wymarłego walenia z rodziny Mammalodontidae, zaliczanego przez naukowców do fiszbinowców, żyjącego w późnym oligocenie, 24 milionów lat temu, którego szczątki odkryto w roku 1932 na terenie Australii. Skamieniałości wskazują na daleko posuniętą ewolucję płetw piersiowych, niepodobnych już do kończyn lądowych przodków wieloryba. Najważniejszą jego cechą była jednak obecność zębów, co odróżnia zwierzę od współczesnych fiszbinowców (nazwa „mammalodon” znaczy dosłownie „ssaczy ząb”) Fakt ten wskazuje na jego pośredni charakter pomiędzy prawaleniami a fiszbinowcami. HIP 5158 c – jeden z dwóch obiektów orbitujących wokół gwiazdy HIP 5158 w gwiazdozbiorze Wieloryba. Został odkryty w 2010 roku metodą, która polega na mierzeniu zmienności prędkości radialnych. Potwierdzenie jego istnienia nastąpiło rok później.

    Wielorybnictwo to polowanie na wieloryby i inne duże walenie w celu pozyskania dostarczanych przez nie surowców: spermacetu, fiszbinu, ambry i innych. Wielorybnictwo intensywnie rozwijało się do początków XX wieku; w miarę jak liczba waleni spadała, a surowce przez nie dostarczane zaczęto zastępować innymi (gaz, elektryczność, plastik itp.) zaczęło gwałtownie tracić na znaczeniu. Mięso wieloryba nigdy nie było cenione dla jego smaku, stanowiło jednak ważne źródło białka, którym nie gardziła ludność obszarów nie obfitujących w białko zwierzęce. Do dziś walenie są źródłem pożywienia Inuitów; do niedawna można było z łatwością kupić konserwy z delfinów, jednakże szeroko zakrojona akcja na rzecz ochrony tych zwierząt zepchnęła przemysłowe przetwórstwo mięsa waleni na margines gospodarki. SDSS J010657.39-100003.3 (J0106-1000) - układ podwójny składający się z dwóch znajdujących się bardzo blisko siebie białych karłów. Oddalony o około 7.800 lat świetlnych układ położony jest w gwiazdozbiorze Wieloryba. Jest to najbardziej ciasny ze wszystkich znanych układów podwójnych składających się z białych karłów.

    tau Cetydy (CET) – rój meteorów aktywny od 18 czerwca do 4 lipca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wieloryba. Maksimum roju przypada na 27 czerwca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 4 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 66 km/s. HIP 5158 b – jedna z dwóch planet pozasłonecznych orbitujących wokół gwiazdy HIP 5158 w gwiazdozbiorze Wieloryba. Została odkryta w 2009 roku metodą polegającą na mierzeniu zmienności prędkości radialnych.

    HIP 11952 (HD 16031) - gwiazda położona w gwiazdozbiorze Wieloryba, odległa o około 360 lat świetlnych od Ziemi i posiadająca dwie znane planety. Jest to gwiazda typu widmowego F2V, o masie wynoszącej 0,83 ±0,05 M☉ i temperaturze powierzchni 6040 ±210 K. NGC 594 (również PGC 5769, MCG -3-5-5 lub IRAS01305-1647) – galaktyka spiralna (Sbc), znajdująca się w gwiazdozbiorze Wieloryba. Odkrył ją Frank Leavenworth.

    Park Narodowy Port Campbell (Port Campbell National Park) - park narodowy położony w Australii, w stanie Wiktoria. Zajmuje pas nadbrzeżnego płaskowyżu, opadającego wysokim, ponad 100 - metrowym klifem ku spienionym przez przybój wodom Oceanu Indyjskiego. Silne falowanie zmienia krajobraz, tworząc malownicze formy skalne w postaci iglic, kopuł, łuków, grot i kipiących zatoczek (m.in. słynny Most Londyński zawalił się w 1990 roku, Nozdrze Wieloryba, Dwunastu Apostołów – po obsunięciu się jednej ze skał w 2005 roku pozostała już tylko ósemka Apostołów). Roślinność tworzą formacje trawiaste i zarośla eukaliptusowe. W faunie dominuje ptactwo morskie, na otwartym morzu obserwować można wieloryby.

    Wieloryb biskajski południowy, wal biskajski południowy (Eubalaena australis) – gatunek ssaka morskiego z rodziny wielorybów gładkoskórych występujący między 30 a 50 stopniem szerokości geograficznej południowej. Mierzy do 18 m długości i waży do 90 ton. Jest podobny do innych wielorybów tego rodzaju. Jego głowa stanowi jedną trzecią długości całego ciała. Zwierzęta te były masowo zabijane przez wielorybników. Obecnie ich populacja wynosi około 7 tysięcy sztuk i stale rośnie.

    Dodano: 17.05.2010. 20:12  


    Najnowsze