• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Projekt unijny zaprzęga ekologiczne technologie do odkażania gleby

    16.06.2014. 15:58
    opublikowane przez: Redakcja

    Zanieczyszczenie gleby pociąga za sobą poważne następstwa dla środowiska i gospodarki oraz stwarza zagrożenia dla zdrowia człowieka i ekosystemów. Zamykanie obiektów kopalnianych i przemysłowych w wielu miejscach w Europie spowodowało odsłonięcie dużych połaci skażonego terenu o niepewnym przeznaczeniu. Odkażanie i regeneracja takiej gleby to długi, złożony i kosztowny proces, który znacznie obciąża czy to przedsiębiorstwa, czy to podmioty administracji publicznej.

    Na przykład teren w prowincji Asturia, Hiszpania, jest skażony arsenem (występującym zwykle z metalami ciężkimi), który trudno jest usunąć. Zadanie postawione przed projektem LIFE I+DARTS, współfinansowanym przez LIFE+, polega na rozwiązaniu tego problemu poprzez opracowanie protokołu, który umożliwi regenerację gleb skażonych arsenem i metalami ciężkimi na terenach zajmowanych wcześniej przez kopalnie lub zakłady przemysłowe.

    Aby się z niego wywiązać, zespół korzysta z innowacyjnych i zrównoważonych technologii rekultywacyjnych do odkażania gleby.

    Projekt, nad którym prace potrwają do sierpnia 2016 r., już przynosi ważne wyniki. Zespół LIFE I+DARTS ustalił, że rośliny, takie jak brzoza, wierzba, oman i rośliny strączkowe, takie jak nostrzyk biały, potrafią akumulować metale ciężkie i arsen.

    Eksperci zaangażowani w projekt odkryli również, że obecność niektórych endofitów, odpornych na wysokie stężenia arsenu i występowanie grzybów, sprzyja procesom odkażania. Poczynione postępy otwierają drogę do stosowania tych biologicznych technik na glebach, które ponad dekadę temu zostały zakwalifikowane do skażonych.

    Trzy podstawowe strategie rekultywacji gleby to wykopywanie i unieszkodliwianie poprzez złożenie na składowisku, hermetyzacja oraz usuwanie substancji zanieczyszczających glebę za pomocą technologii fizyko-chemicznych lub biologicznych. W ramach projektu LIFE I+DARTS rozważana jest wyłącznie ta ostatnia, gdyż inne są zbyt kosztownymi i mniej zrównoważonymi opcjami.

    W toku realizacji czteroletniego projektu zespół podjął pięć podstawowych działań: charakterystyka biogeochemiczna terenu i ocena zagrożenia dla zdrowia człowieka; rekultywacja gleby na skalę pilotażową oraz porównanie ekologicznych i fizyko-chemicznych technologii rekultywacji; opracowanie protokołu jako narzędzia do zarządzania glebami skażonymi arsenem i wreszcie rozpowszechnianie informacji na temat projektu i jego wyników.

    Koordynator projektu, profesor José Luis Rodríguez Gallego, kieruje pracami zespołu od 2012 r. Testy wyników są przeprowadzane na trzech skażonych terenach w prowincji Asturia: El Terronal (Mieres), teren byłej fabryki Nitrastur (Langreo) i była kopalnia rtęci w Olicio (Cangas de Onís). W podglebiu na tych terenach są pozostałości arsenu, na dwóch z nich rtęci a na jednym z nich problemem jest nieprawidłowe stężenie ołowiu.

    Profesor Rodríguez Gallego zauważa: &#132Tak naprawdę mamy do czynienia z niezwykle heterogenicznymi stanowiskami i to stwarza trudności. Na niewielkich odległościach skład gleby znacznie się od siebie różni i to komplikuje nasze działania, ale zaskoczyła nas także ogromna zdolność środowiska naturalnego do regeneracji&#148.

    W projekt LIFE I+DARTS, realizowany pod kierunkiem Uniwersytetu w Oviedo, zaangażowali się także Księstwo Asturii, spółka Sogener oraz współpracownicy z ośrodków badawczych w Hiszpanii, Polsce i Szwecji. Przewiduje się, że protokół LIFE I+DARTS będzie mógł znaleźć w przyszłości zastosowanie w innych regionach Hiszpanii i Europy.
    Za: CORDIS


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Gleby niestrefowe (gleby astrefowe, gleby azonalne) to gleby nie mające dobrze wykształconego profilu, a także gleby w których dominującym czynnikiem glebotwórczym jest działalność człowieka: Żyzność gleby – naturalna zdolność gleby do zaspokajania potrzeb roślin. Stanowi ona zespół morfologicznych, fizycznych, chemicznych, fizykochemicznych, biochemicznych i biologicznych właściwości gleby, zapewniających roślinom odpowiednie warunki wzrostu. Jest wypadkową naturalnej zasobności i właściwości gleby. Industrisole – sztuczne gleby antropogeniczne występujące na terenach górniczych, powstające np. w wyniku rekultywacji wyrobisk i hałd oraz gleby naturalne, silnie zdegradowane wskutek silnego oddziaływania zanieczyszczeń przemysłowych.

    Gleby strefowe: Gleby strefowe to gleby, których występowanie uzależnione jest od warunków klimatycznych występujących na danym obszarze np: od opadów i temperatury. Gleby Ziemi dzieli się na 2 rodzaje: gleby strefowe i gleby niestrefowe. Gleby antropogeniczne, antrosole – gleby, które powstają w wyniku działalności człowieka bezpośredniej (np. nawapnianie gleby, regulacja stosunków wodnych) lub pośredniej (modyfikacja roślinności, wycinanie lasów). Dzielą się na dwie zasadnicze grupy - gleby kulturoziemne, ukształtowane przez działalność rolniczą, oraz industrioziemne i urbanoziemne gleby, powstałe w wyniku przeobrażenia gleb pierwotnych przez przemysł lub gospodarkę komunalną.

    Wapnowanie gleby – stosowanie nawozów wapniowych w celu odkwaszenia gleby oraz poprawienia jej właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych. Typ gleby, typ glebowy — podstawowa jednostka klasyfikacyjna gleb obejmująca gleby o takim samym układzie poziomów glebowych i zbliżonych właściwościach fizycznych, chemicznych i biologicznych.

    Gleby szkieletowe - gleby zawierające znaczny - 60% i wyżej - procent części szkieletowych (żwiru - 2-75 mm i kamieni - ponad 75 mm średnicy). Do gleb szkieletowych należy większość gleb górskich, a także rędziny. Gleby takie są trudniejsze w uprawie od gleb bezszkieletowych, zawierających wyłącznie części ziemiste. Regradacja to przywracanie zdegradowanym glebom ich poprzedniej sprawności poprzez usuwanie negatywnych skutków degradacji gleby. Regradacja to odnowienie wyskiej produkcyjności gleby poprzez zwiększenie jej żyzności dzięki odbudowaniu warstwy próchnicznej - dotyczny nie tylko gleb zdegradowanych, także słabszych z natury gleb piaszczystych lub bagiennych.

    Degradacja gleby – ogół procesów i zjawisk, które poprzez pogorszenie właściwości fizycznych (zniszczenie struktury), biologicznych (zmniejszenie ilości i jakości próchnicy) lub chemicznych (np. zakwaszenie przez wymywania kationów zasadowych wapnia, magnezu, potasu) gleby istotnych dla roślin, wpływają ujemnie na jej żyzność, a więc i zasobność.

    Trudność uprawy roli - cecha gleby ustalana na podstawie nachylenia terenu, ciężkości gleby w uprawie oraz zakamienienia warstwy ornej. Graniczne nachylenie stoku, na którym możliwe jest stosowanie uprawy mechanicznej, wynosi 12 stopni.

    Chemizacja rolnictwa - metoda intensyfikacji produkcji rolnej, głównie roślinnej, przez zwiększenie zużycia agrochemikaliów. Stosowane środki, obok skutków oczekiwanych w postaci efektów produkcyjnych, powodują również skutki o charakterze negatywnym. Ich uboczne działanie polega m.in. na zaleganiu w glebie przez określony czas oraz oddziaływaniu na procesy biochemiczne mikroorganizmów glebowych, co prowadzi do załamania równowagi biologicznej środowiska glebowego, pogorszenia warunków fizycznych i chemicznych gleby. Wskutek nadmiernego stosowania agrochemikaliów i nieuwzględniania przyrodniczych zasad płodozmianu, w wielu krajach doprowadzono m.in. do zmęczenia gleb, które stało się problemem gospodarczym, zagrażającym w istotny sposób perspektywicznym planom zaopatrzenia ludności tych krajów w żywność. Ekologiczne skutki chemizacji gleby wykraczają daleko poza to środowisko. Przemieszczanie się środków chemicznych z gleby do innych ekosystemów powoduje: eutrofizację wód, zanieczyszczenie powietrza i przenoszenie skażeń na duże odległości, kumulację substancji chemicznych w roślinach, czego efektem jest skażenie wszystkich ogniw łańcucha pokarmowego. Gleby litogeniczne - dział gleb obejmujący gleby o budowie i właściwościach uzależnionych głównie od właściwości skał macierzystych. W glebach litogenicznych skład mineralny i granulometryczny oraz skład chemiczny skały macierzystej wpływają dominująco na przebieg procesów glebotwórczych. Do tego działu należą również gleby położone na skłonach i wyniosłościach, gdzie - poprzez erozję powierzchniową - następuje zmniejszenie miąższości gleby, a skała macierzysta znajduje się w bezpośrednim kontakcie z poziomem powierzchniowym. Gleby litogeniczne charakteryzują się zasadniczo budową profilu A-C, mogą jednak w pewnych przypadkach mieć słabo wykształcony poziom brunatnienia (cambic) lub bielicowania (albic), stanowiący razem z występującymi w nich okruchami skalnymi przejście do poziomu skały macierzystej.

    Kompleks pszenny dobry (2) — Kompleks przydatności rolniczej gleb do którego zaliczają się gleby nieco mniej żyzne i urodzajne niż gleby, które zawiera kompleks pszenny bardzo dobry. Mniejsza urodzajność tych gleb wynika z mniej korzystnego składu granulometrycznego, co przekłada się na gorszą uprawę roli oraz zmiany poziomu wód gruntowych, co powoduje okresową gorszą przewiewność i niedobory wilgoci. Gleby tego kompleksu nie są glebami wadliwymi, ponieważ niekorzystne cechy występują w nieznacznym stopniu. Na glebach kompleksu drugiego (2) można uprawiać wszystkie rośliny, ale plony podobne do tych uzyskiwanych na glebach kompleksu pszennego bardzo dobrego uzyskuje się przy korzystnym przebiegu pogody i przy właściwej agrotechnice. W klasyfikacji bonitacyjnej gleby tego kompleksu zaliczane są do klasy III a i III b. Gleby kompleksu pszennego dobrego różnią się od gleb kompleksu pszennego bardzo dobrego następującymi cechami:

    Dodano: 16.06.2014. 15:58  


    Najnowsze