• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • PROZA uchroni sady przed skutkami przymrozków

    19.01.2012. 07:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Właściciele sadów będą automatycznie ostrzegani o zbliżających się przymrozkach, a kapitanowie promów szybciej dowiedzą się o nadciągającym sztormie. Wszystko dzięki precyzyjnym, kierowanym do lokalnych odbiorców prognozom pogody, nad którymi pracują polscy specjaliści w ramach projektu PROZA.

    Celem projektu PROZA (Platforma Wspomagania Decyzji Operacyjnych Zależnych od Stanu Atmosfery), kierowanego przez Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego Uniwersytetu Warszawskiego, jest wspomaganie różnych dziedzin gospodarki, które są zależne od pogody. Sadownicy, leśnicy, energetycy czy specjaliści od transportu morskiego będą mogli otrzymywać szczegółowe prognozy pogody, zinterpretowane tak, żeby pomóc im w podejmowaniu decyzji.

     

    Jak wyjaśnia w rozmowie z PAP dr Bogumił Jakubiak z ICM UW, w projekcie PROZA opracowywane są algorytmy przekształcania bezpośrednich wyników prognoz pogody w systemy ostrzegania użytkownika przed zagrożeniem. I tak na 2-3 doby wcześniej lokalni sadownicy będą automatycznie ostrzegani przed spodziewanym na terenie ich sadu przymrozkiem, specjaliści od energetyki dowiedzą się, jak duże będzie zapotrzebowanie na ogrzewanie na danym obszarze, leśnicy będą ostrzeżeni o wyjątkowo niskiej wilgotności w danym lesie, a kapitanowie statków - o zbliżającym się szkwale.

    ICM UW w ramach projektu udoskonala dwa modele numerycznego prognozowania pogody: pierwszy z nich, model UM, generuje bardzo trafne prognozy, ale tylko z 48-godzinnym wyprzedzeniem. Prognoza ta jest liczona na 4 km siatce przestrzennej, co - zdaniem Jakubiaka - jest dobrą rozdzielczością dla zastosowań modelu. Drugi model, COAMPS, choć nieco mniej dokładny, określa prognozy z wyprzedzeniem do 84 godzin.

    Dzięki modelom przygotowywanym w ramach projektu PROZA, użytkownicy będą mogli przygotować się na niekorzystną pogodę, która zagraża ich interesom. Na razie program jest testowany w kilku wybranych sadach, ale po zakończeniu projektu z jego wyników skorzystać będą mogli również inni chętni.

    Dr Bogumił Jakubiak podkreśla, że na razie najlepszy efekt osiągnięto we współpracy z sadownikami, dla których ważna jest zwłaszcza możliwość przewidywania przymrozków.

    "Kiedy wiosną zmrożone zostaną pąki, nie rozwiną się już z nich owoce. Przymrozki co roku generują w sadownictwie straty rzędu od 200 tys. do 50 mln zł. W rekordowym ze względu na straty roku 2007 r. sadownicy na przymrozkach stracili 1 mld zł. Sadownicy bronią się przed tymi stratami, bo skutkom przymrozków można zapobiec" - mówi Jakubiak. Skuteczne okazuje się np. ustawianie wiatraków, które mieszają powietrze, zadymianie czy zraszanie upraw w czasie przymrozku. Rozmówca PAP wyjaśnia, że w Polsce wielu sadowników podejmuje takie działania, ale brakuje skutecznego systemu, który z wyprzedzeniem ostrzegałby ich o tym, że nadchodzą przymrozki. Dopiero projekt PROZA ma szanse to zmienić.

    W ramach badań prowadzona jest również współpraca z przemysłem energetycznym. Jak tłumaczy dr Jakubiak, w energetyce trafne prognozowanie zużycia energii w zależności od zmiennych warunków pogodowych może przynieść duże zyski. Naukowcy chcą pomóc przemysłowi energetycznemu nie tylko opracowując dokładniejsze prognozy, ale również pomagając w interpretacji takich prognoz. W ramach PROZY opracowywane są algorytmy, które powiążą zapotrzebowanie na energię elektryczną z przewidywaną temperaturą powietrza.

    Projekt kierowany przez ICM może się również okazać przydatny leśnikom. Dzięki modelom matematycznym będzie można przewidywać zagrożenie pożarowe, możliwe epidemie chorób drzew powiązane z wilgotnością, czy nawet zobaczyć, w którym miejscu pojawi się silny, łamiący drzewa wiatr.

    Gospodarka morska z kolei z projektu PROZA może skorzystać dzięki udoskonalonym modelom falowania. Za ich sprawą można określić, jak wysokie fale wywoła danego dnia wiatr. Jak mówi kierownik projektu, z prognoz falowania i wiatru korzystają już teraz kapitanowie promów kursujących po Bałtyku - dzięki tym prognozom udaje im się wcześniej reagować na zbliżające się szkwały.

    Oprócz ICM UW w projekcie PROZA uczestniczą również: Instytut Badawczy Leśnictwa w Sękocinie Starym, Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach, a także Instytut Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego. Projekt jest realizowany w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka współfinansowanego Przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Trwać będzie do końca 2012 r.

    PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Projekt Proteus – projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007–2013. Proteus to ultranowoczesny, zintegrowany system przeznaczony do działań antyterrorystycznych i antykryzysowych realizowany przez konsorcjum wiodących ośrodków naukowo-badawczych w Polsce. Działania służb mają wspomagać m.in. trzy wielofunkcyjne roboty, samolot bezzałogowy oraz mobilne centrum dowodzenia. System ma być w całości zintegrowany, co jest innowacją w skali światowej i stanowi poważne wyzwanie dla inżynierów pracujących przy projekcie. Realizacja projektu rozpoczęła się w 2009 roku, a jego zakończenie planowane jest na rok 2013. Prognoza pogody - przewidywanie czasowych i przestrzennych zmian stanu atmosfery. Prognozy pogody można sklasyfikować w zależności od czasu prognozy, obszaru, i sposobu prognozy. Komitet sterujący – jest organem wspierającym kierownictwo przedsiębiorstwa w jego działaniu. Dotyczy to głównie podejmowania strategicznych decyzji w zakresie przyszłej realizacji projektów inwestycyjnych podmiotu. Podejmuje on decyzje o tym, który z przedstawionych w danym momencie projektów ma być wcielony w życie, a który nie. Jest odpowiedzialny za długoterminowe zarządzanie projektem i jego monitoring. Oznacza to kontrolę realizacji projektu na poziomie strategicznym, weryfikacji zgodności projektu z przyjętymi wcześniej celami i utrzymaniem założonych ram: zakresu, kosztów i terminów czasowych. W przypadku jakichkolwiek zmian w projekcie, muszą one być najpierw przedstawione komitetowi, a potem przez niego zatwierdzone. Tylko wtedy można je uwzględnić w projekcie. Komitet sterujący ocenia i akceptuje, na zasadzie konsensusu, zaproponowane przez zespół projektowy działania dla realizacji projektu. Zajmuje się także ich koordynacją i spójnością z innymi realizowanymi projektami. Komitet sterujący powołuje grupy robocze i wybiera ekspertów, z którymi przedsiębiorstwo będzie współpracować przy projekcie. Przed komitetem odpowiada kierownik projektu (bądź dyrektor – w zależności od wielkości i działalności jednostki gospodarczej).

    Bogumił Jakubiak (ur. 5 lutego 1946 r.) – polski meteorolog, pracujący w dziedzinie mezoskalowych prognoz pogody. W roku 1994 zaadaptował operacyjny system prognoz numerycznych. Przepowiednie pogodowe: Konieczność prognozowania pogody dotyczyła zwłaszcza społeczeństw rolniczych, dla których niespodziewane zmiany warunków atmosferycznych mogły oznaczać utratę plonów, a w konsekwencji przynieść głód i choroby. Prognozy powstawały na podstawie długotrwałych obserwacji reakcji organizmu ludzkiego, zachowania się domowych i dzikich zwierząt oraz zjawisk zachodzących w otaczającym środowisku naturalnym. Z czasem, gdy doszukano się związków między poczynionymi spostrzeżeniami a zmianami pogody, utrwaliła się w świadomości pokoleń wiedza, która często pozwalała przewidywać zjawiska atmosferyczne. Prognostyki te przekazywane były zazwyczaj ustnie, dlatego też otrzymywały niekiedy formę łatwych do zapamiętania rymowanek, którtch jednak nie należy utożsamiać z przysłowiami, łączącymi wnioski trafne z bezwartościowymi. Ludowe przepowiednie pogodowe miały zwykle charakter prognoz krótkoterminowych i lokalnych, ale starano się również przewidywać pogodę na większym obszarze i w wymiarze długoterminowym, tj. prognozować nadchodzące lato lub zimę.

    Humidex – wskaźnik wprowadzony do nauki przez kanadyjskich meteorologów. Opisuje on odczuwanie upałów przez przeciętnego człowieka poprzez wpływ kombinacji dwóch podstawowych czynników jakimi są temperatura i wilgotność. Jest on bardziej precyzyjny niż sama temperatura, ponieważ kiedy rośnie wilgotność powietrza, rośnie również wrażliwość ludzkiego organizmu na temperaturę. Przy większej wilgotności człowiek gorzej znosi upały. Kiedy temperatura wynosi 30 °C a wyliczony wskaźnik humidex wynosi 40, to oznacza, że wilgotne powietrze jest odczuwalne w przybliżeniu jak przy suchym powietrzu przy temperaturze 40 °C. Wskaźnik humidex jest podawany latem podczas prognoz pogody, szczególnie w Kanadzie skąd się wywodzi, by ostrzegać ludność przed upałami. Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts, ECMWF) – międzynarodowa organizacja zajmująca się prognozą pogody. W 2006 roku prognoza pogody z ECMWF miała najlepszą sprawdzalność w stosunku do innych modeli numerycznych na świecie i wyprzedzała sprawdzalność prognozy z modelu amerykańskiego - GFS o około jeden dzień. ECMWF prognozuje pogodę od sierpnia 1979 roku.

    Olimpiada Języka Hiszpańskiego – ogólnopolska olimpiada przedmiotowa przeznaczona dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Olimpiada odbywa się w ramach projektu pt. „Opracowanie i wdrożenie kompleksowego systemu pracy z uczniem zdolnym”. Zadaniem projektu jest wypracowanie nowatorskich rozwiązań dotyczących organizacji olimpiad oraz przeprowadzenia pilotażowych olimpiad w latach szkolnych 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013. Projekt koordynuje Ośrodek Rozwoju Edukacji, a jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Pre-umowa – termin występujący w regionalnych programach operacyjnych w ramach polityki spójności UE w latach 2007–2013. Jest to forma umowy stosowana w projektach unijnych znajdujących się w indykatywnych wykazach indywidualnych projektów kluczowych dla poszczególnych regionów. Pre-umowa jest zobowiązaniem beneficjenta do prawidłowego i terminowego przygotowania indywidualnego projektu kluczowego do realizacji w ramach regionalnego programu operacyjnego. Określa niezbędne warunki do spełnienia przez beneficjenta przed złożeniem przez niego wniosku o dofinansowanie dla indywidualnego projektu kluczowego.

    Projekt architektoniczno-budowlany – prawnie określony zakres projektu architektonicznego obiektu budowlanego, który należy załączyć do projektu budowlanego. W ramach projektu budowlanego może wystąpić kilka projektów architektoniczno-budowlanych obiektów wchodzących w skład tego projektu. Zakres i formę projektu budowlanego (określenie inwestycji budowlanej w formie dokumentów, rysunków, planów) podaje odpowiednie rozporządzenie prawa budowlanego.

    National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) (pol. Amerykańska Narodowa Służba Oceaniczna i Meteorologiczna lub Narodowa Administracja ds. Oceanów i Atmosfery) – amerykańska agencja rządowa zajmująca się prognozą pogody, ostrzeżeniami sztormowymi, ostrzeżeniami przed innymi ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi (m.in. rekonesansem cyklonów tropikalnych). Pomimo, że jest nakierowana na działalność operacyjną (modele numeryczne, prognoza pogody, prognoza falowania, zbieranie danych), to część działalności zajmują badania naukowe. NOAA ma spektakularne sukcesy w opracowaniu reanalizy danych meteorologicznych używanych w badaniach klimatu. Ma bogatą historię w rozwoju globalnych i regionalnych numerycznych prognoz pogody i rozwoju satelitarnych technik w meteorologii, hydrologii i oceanografii.

    Kierownik projektu (PM – Project Manager) – specjalista w dziedzinie zarządzania projektami. Jest odpowiedzialny za planowanie, realizację i zamykanie projektu. Podstawowym zadaniem kierownika projektu jest zapewnienie osiągnięcia założonych celów projektu, wytworzenie produktu spełniającego określone wymagania jakościowe. PM jest odpowiedzialny za efekt końcowy realizowanego projektu i musi być aktywny podczas wszystkich etapów projektu. Kierownik projektu może kierować m.in. projektami w budownictwie, projektami informatycznymi, projektami telekomunikacyjnymi, projektami finansowymi. Global Forecast System (GFS) - Globalny System Prognozowania (GFS, Global Forecast System) to globalny system prognozowania pogody krótko i średnioterminowej. Najważniejszym składnikiem systemu jest numeryczny model prognozy pogody obsługiwany przez Amerykańską Narodową Służbę Oceaniczną i Meteorologiczną (NOAA).

    Meteorolog (synoptyk) - osoba prowadząca badania naukowe i opracowująca modele teoretyczne odnoszące się do składu, struktury i dynamiki atmosfery w powiązaniu z oddziaływaniem podłoża. Meteorolog przygotowuje także prognozy pogody.

    Dodano: 19.01.2012. 07:04  


    Najnowsze