• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Raport wskazuje na brak zrównoważenia w połowach głębinowych

    12.09.2011. 17:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Międzynarodowy zespół badawczy twierdzi, że głębiny morskie, największy ekosystem na Ziemi, znajdują się w trudnej sytuacji oraz podkreśla konieczność wstrzymania połowów komercyjnych w tych wodach i skoncentrowania się w zamian na wodach żyznych. Zaprezentowana w czasopiśmie Marine Policy wyczerpująca analiza wskazuje na brak zrównoważenia w połowach głębinowych.

    Raport pt. "Zrównoważenie połowów głębinowych" (Sustainability of deep-sea fisheries) został opublikowany przed decyzją Organizacji Narodów Zjednoczonych, co do dalszych połowów głębinowych na międzynarodowych wodach, które ONZ nazywa "otwartym morzem".

    Naukowcy twierdzą, że zimne głębiny morskie nie są dobrą niszą dla organizmów morskich. Światło słoneczne, które uruchamia proces fotosyntezy nie dociera do takich głębin, a problem nasila fakt niedostatku pożywienia i powolne tempo procesów życiowych w porównaniu do tego, co się dzieje na powierzchni wody.

    Według ekspertów niektóre ryby na takich głębokościach mogą żyć ponad 100 lat, a niektóre korale przez 4.000 lat, gdyż populacje organizmów, które zaadoptowały się do życia w tych wodach nie odnawiają się według ludzkich skal czasowych. Problem nasilany jest jeszcze bardziej przez wydajne technologie połowowe, które przytłaczają te organizmy.

    "Głębiny morskie to najgorsze miejsce na świecie na łowienie ryb" - wyjaśnia naczelny autor dr Elliott Norse, kierownik Instytutu Ochrony Morza w Bellevue, Washington, w USA. "Ryby głębinowe są szczególnie narażone, ponieważ nie są w stanie szybko odbudować populacji w następstwie przełowienia."

    Zespół złożony z ekologów morskich, biologów połowowych, ekonomistów, ekspertów ds. polityki międzynarodowej i matematyków twierdzi, że mniej niż 1% owoców morza na naszej planecie pochodzi z głębin morskich. Pomimo tych danych nadal kontynuowane są połowy z użyciem włoków dennych, które wyrządzają poważne szkody rybom i organizmom dennym.

    Od niemal 40 lat połowy flot komercyjnych są prowadzone na coraz większych głębinach z powodu nadmiernie wyeksploatowanych obszarów przybrzeżnych.

    "Z uwagi na powolniejszy rozwój i dłuższy okres życia tych ryb, są one w stanie wytrzymać jedynie bardzo niskie kwoty połowowe" - mówi dr Selina Heppell, ekolog połowów morskich z Uniwersytetu Stanowego w Oregonie w USA, współautorka raportu. "Na otwartym morzu nie ma możliwości kontrolowania, ani nawet monitorowania wielkości realizowanych połowów. Skutki dla lokalnych populacji mogą być katastrofalne."

    Wśród ryb, które odczuwają wpływ połowów głębinowych znajdują się rekiny, gardłosze atlantyckie, grenadiery i molwy niebieskie. Gardłosz atlantycki na przykład potrzebuje około 30 lat na osiągnięcie dojrzałości płciowej i może żyć 125 lat.

    "Pięćdziesiąt lat temu nie jadało się gardłosza atlantyckiego" - podkreśla dr Daniel Pauly, biolog połowowy z University of British Columbia (UBC) w Kanadzie. "Tak naprawdę dawniej nazywano go mulistym łbem, co miało wskazywać, że nikt nie myślał o jedzeniu go. Niemniej z powodu przełowienia gatunków przybrzeżnych to się zmieniło, podobnie jak i nazwa."

    Dr Malcolm Clark z Krajowego Instytutu Badań nad Wodą i Atmosferą w Nowej Zelandii wskazuje: "Połowy gardłosza atlantyckiego rozpoczęły się w Nowej Zelandii i gwałtownie nasilały się w latach 80. i 90. XX w. Jednak większość łowisk została nadmiernie wyeksploatowana i poziomy połowów uległy drastycznemu obniżeniu albo też całkowicie zamknięto łowiska. Ten sam schemat powtórzył się w Australii, Namibii, południowo-zachodniej części Oceanu Indyjskiego, Chile i Irlandii. To pokazuje, jak wrażliwe mogą być głębinowe gatunki ryb na przeławianie i potencjalne załamanie zasobów."

    Dr Norse zauważył: "Połowy głębinowe mogą być zrównoważone jedynie wtedy, kiedy populacja ryb szybko się rozwija, a połowy odbywają się na małą skalę z użyciem sprzętu, który nie niszczy siedliska ryb. Przy słabym tempie rozwoju ryb istnieje bodziec ekonomiczny, aby je wszystkie wytrzebić i ponownie zainwestować pieniądze gdzie indziej , uzyskując wyższy zwrot z inwestycji. Tępienie życia w głębinach morskich w kolejnych miejscach nie jest dobre ani dla oceanów, ani dla naszych gospodarek. Połowy podporządkowane wahaniom koniunktury bardziej przypominają górnictwo niż rybołówstwo."

    Wkład w badania wnieśli również eksperci z Hiszpanii, Kanady, Niemiec, Portugalii, Szwajcarii i Wlk. Brytanii.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Śmiertelność połowowa to odsetek ryb z danego stada zabitych wskutek połowów. Jest to jeden z głównych wskaźników używanych w planowaniu połowów w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa Unii Europejskiej. Stopniowe obniżanie śmiertelności połowowej przełowionych populacji ryb ma gwarantować odbudowę tych stad w wodach Unii. Gardłopłetwe (Stenopterygii) – nadrząd ryb promieniopłetwych z infragromady doskonałokostnych (Teleostei) obejmujący jeden rząd: wężorokształtne (Stomiiformes). Gardpłetwe żyją w morskich głębinach, gdzie panują wieczne ciemności i ogromne ciśnienie. Są doskonale przystosowane do tego nieprzyjaznego środowiska. Większość gatunków poluje z wykorzystaniem świetlnego wabika, który przyciąga ofiary. Wiele węzorowcowych posiada duży otwór gębowy, uzbrojony w długie, ostre zęby. Część przedstawicieli nadrzędu odbywa regularne wędrówki pionowe: noce spędza w głębinach, w dzień natomiast bytuje w płytszych wodach. Jednym z przystosowań gardłopłetwych do życia w takim a nie innym środowisku jest obojnactwo, bowiem w ciemnych głębinach trudno jest znaleźć partnera. Cyematidae – rodzina morskich ryb gardzielcokształtnych (Saccopharyngiformes) obejmująca dwa gatunki ryb głębinowych. Występują w wodach Atlantyku, Oceanu Indyjskiego i Pacyfiku.

    Przeźreniowate, topornikowate (Sternoptychidae) – rodzina niewielkich, morskich ryb głębinowych z rzędu wężorokształtnych (Stomiiformes). Census of Marine Life (Spis morskich form życia), w skrócie CoML – jeden z największych międzynarodowych projektów badawczych różnorodności i sposobu rozmieszczenia organizmów morskich, łączący 2700 naukowców z ponad 80 krajów świata. Celem badań prowadzonych w ramach programu było dostarczenie podstaw do opracowania polityki ochrony szczególnie wrażliwych obszarów morskich, wyznaczenia obszarów morskich wymagających ochrony oraz stworzenia globalnej sieci obszarów chronionych przed agresywnymi połowami. Program jest wspierany przez wiele organizacji rządowych związanych z nauką, środowiskiem i rybołówstwem, oraz przez prywatne fundacje i korporacje. Partnerami projektu są Encyclopedia of Life i National Geographic Society.

    Przyłów (ang. by-catch) – wszystkie zwierzęta niestanowiące celu, a złapane podczas odłowów lub połowów konkretnych gatunków użytkowych. Termin ten stosowany jest zwykle w rybołówstwie w odniesieniu do zwierząt złapanych w sieci lub na haki. Główną przyczyną dużego przyłowu jest stosowanie nieselektywnych metod łowienia. Świetlikowate, świetliki (Myctophidae) – rodzina morskich, plantonożernych ryb świetlikokształtnych (Myctophiformes), najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana rodzina ryb występujących w otwartych wodach oceanicznych, a jednocześnie najliczniejsza wśród ryb głębinowych.

    Stygobionty, freatobionty (gr. Stýks=podziemna rzeka + gr. bíos=życie) – organizmy przystosowane do życia w wodach podziemnych (stygal). Ze względu na specyficzne warunki życia (m.in. brak światła) u stygobiontów obserwuje się specyficzne przystosowania (utrudniające życie w innych typach wód), np.: zanik organów wzroku, zanik pigmentu w skórze i powierzchniowych powłokach ciała (ciało na ogół jest białe lub przezroczyste). U zwierząt tych występuje fotofobizm (unikanie światła, zob. fotofoby), zanik periodyczności sezonowej (co można powiązać ze stałą temperaturą wody oraz brakiem wpływu pór roku), spowolnienie procesów metabolicznych, silny rozwój narządów dotyku i narządów ułatwiających orientację przestrzenną w ciemności (np. linia naboczna). Ze względu na pochodzenie stygalu, część stygobiontów pochodzi od form morskich, część od form słodkowodnych (na skutek nasunięcia się lądolodu niektóre hydrobionty mogły przetrwać, przystosowując się do życia w wodach podziemnych). W Polsce stygobionty występują jedynie w górach. Ze względu na okresy, w których stygobionty przystosowały się do środowiska wód podziemnych, wyróżnia się: Ssaki morskie – ssaki, które większość swojego życia spędzają w słonych wodach mórz lub oceanów. Grupa ta obejmuje ponad sto gatunków ssaków wywodzących się od przodków prowadzących lądowy tryb życia. Są wtórnie przystosowane do życia w wodzie. Charakteryzują się dużymi rozmiarami ciała, opływowym kształtem, termoizolacyjnymi właściwościami skóry i – u większości gatunków – przekształceniem kończyn w płetwy. U waleni kończyny tylne zanikły a ogon przekształcił się w poziomo ustawioną płetwę ogonową. U niektórych wytworzyła się płetwa grzbietowa. Większość ssaków morskich utraciła typowe dla ssaków lądowych owłosienie, z wyjątkiem włosów czuciowych.

    Buławik szorstki (Coryphaenoides acrolepis) – gatunek ryby dorszokształtnej z rodziny buławikowatych (Macrouridae), żyjącej w wodach północnego Oceanu Spokojnego na głębokości 300–3700 m. Długość ciała dochodzi do 87 cm, masa do 10 kg, oczy są duże, podobnie jak u wielu innych ryb głębinowych. Głowa również jest bardzo duża. Ciało zwężające się ku tyłowi, zakończone długim, biczowatym ogonem.

    Dead Clade Walking – termin określający klad, który przetrwał masowe wymieranie, jednak wyginął niedługo później lub nigdy nie osiągnął wcześniejszego poziomu zróżnicowania i odgrywał jedynie marginalną rolę w ekosystemie. Według Davida Jablonskiego do możliwych przyczyn występowania dead clades walking należą zmiany środowiskowe, takie jak trwałe trendy klimatyczne, mogą one doprowadzić do wyginięcia wielu grup – także tych, które przetrwały wielkie wymieranie stosunkowo nietknięte, jednak ich wpływ jest największy na klady, na które w niedalekiej przeszłości zadziałał taksonomiczny lub przestrzenny efekt wąskiego gardła. Zdaniem Jablonskiego nie tłumaczą one jednak wszystkich przykładów dead clades walking – jako inną przyczynę wymienił interakcje biotyczne, takie jak konkurencja lub drapieżnictwo ze strony przedstawicieli innych grup. Niektóre klady są w stanie egzystować na niskim poziomie różnorodności przez długi czas, w szczególności w refugiach. Te, które przetrwały do współczesności, bywają określane jako żywe skamieniałości.

    Meteonawigacja, nawigacja meteorologiczna – nauka zajmująca się planowaniem podróży morskich i oceanicznych oraz połowów z uwzględnieniem spodziewanych warunków meteorologicznych. Płetwonogie (Pinnipedia) – grupa dużych, mięsożernych ssaków drapieżnych (Carnivora) o opływowym kształcie ciała i nogach przekształconych w płetwy. Są to w większości ssaki morskie szeroko rozprzestrzenione w przybrzeżnych wodach wszystkich oceanów, od okolic podbiegunowych po wody ciepłe. Nie ma ich jedynie w strefie ciepłych wód Oceanu Indyjskiego. Prowadzą wodno-lądowy tryb życia. Większość czasu spędzają w wodzie.

    Dodano: 12.09.2011. 17:26  


    Najnowsze