• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rosnące temperatury dają przewagę pasożytom nad rybami

    07.12.2011. 17:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zmiany klimatu odbijają się niekorzystnie na organizmach na całym świecie, nie wyłączając ryb. Wyniki nowych badań przeprowadzonych w Wlk. Brytanii pokazują, że robaki pasożytnicze zarażające ryby powodują straty w reprodukcji ryb, gdyż w wyższych temperaturach rozwijają się cztery razy szybciej. Odkrycia zaprezentowane w czasopiśmie Global Change Biology zwracają uwagę na sposób, w jaki globalne ocieplenie może zaburzyć równowagę między pasożytem a żywicielem, a przez to zagrozić populacjom ryb.

    Naukowcy z Wydziału Biologii Uniwersytetu w Leicester odkryli również, że zarażone ryby inaczej się zachowują, prawdopodobnie w wyniku manipulowania zachowaniem żywiciela przez pasożyty i zmuszania go do przemieszczania się w poszukiwaniu wyższych temperatur. Wyniki badań ujawniają również spowolnienie tempa rozwoju żywiciela, podczas gdy pasożyty rozwijają się szybciej w wyższych temperaturach.

    "Zaobserwowaliśmy, że ryby zainfekowane przez największe robaki preferowały cieplejszą wodę, co sugeruje że pasożyty manipulują również zachowaniem ryby-żywiciela w sposób przynoszący im korzyści poprzez zoptymalizowanie ich tempa rozwoju" - wyjaśnia dr Iain Barber z Wydziału Biologii Uniwersytetu w Leicester, który przeprowadził badania wraz z doktorantką Vicki Macnab.

    Wypowiadając się na temat wyników badań Macnab stwierdziła: "Wyniki badań wskazują na silne oddziaływanie podwyższonych temperatur w otoczeniu na tempo rozwoju pasożytów w rybach-żywicielach. Rozmiar osiągany przez pasożyty w rybach-żywicielach określa, na ile poważny ma to wpływ na reprodukcję ryb, a zatem uzyskane przez nas wyniki sugerują, że pasożyty wywrą większy wpływ na reprodukcję ryb w przypadku wzrostu temperatur."

    "Ponadto nasz raport dokumentuje zmiany behawioralne zainfekowanych ryb, które wskazują na to, że pasożyty manipulują zachowaniem żywiciela, aby skłonić go do poszukiwania wyższych temperatur i wywołać mechanizm pozytywnego sprzężenia zwrotnego, co nasila skutki globalnego ocieplenia. Badania pokazują, że globalne ocieplenie może zmienić równowagę między pasożytami a ich żywicielami, wiążąc się z potencjalnie poważnymi konsekwencjami dla populacji ryb."

    Zdaniem tandemu robaki pasożytnicze zarażające cierniki rozwijały się cztery razy szybciej w temperaturze 20°C w porównaniu z 15°C w osobnikach zarażonych w laboratorium. Rozwój ryby w wyższej temperaturze zabrał więcej czasu. Naukowcy są przekonani, że pasożyty ryb są w stanie lepiej sobie radzić w wyższych temperaturach niż zarażane przez nie ryby.

    "Wyniki mają istotne znaczenie, ponieważ rozmiar osiągany przez pasożyty w rybach-żywicielach określa również ich zdolność do zarażania ptaków żywiących się rybami, takich jak zimorodek lub czapla - kolejnych żywicieli w cyklu życia pasożytów - a także liczbę jaj, jakie wytworzą" - wskazuje dr Barber. "Większe larwy pasożytnicze w rybach stają się większymi dojrzałymi robakami w ptakach, wytwarzając więcej jaj. Po upływie 8 tygodni badań wszystkie robaki zarażające ryby, utrzymywane w temperaturze 20°C, były gotowe do zainfekowania ptaków żywiących się rybami, podczas gdy żaden z utrzymywanych w niższej temperaturze nie osiągnął rozmiaru wskazującego na gotowość do przeniesienia."

    W toku dalszych badań naukowcy zaobserwowali, że ryby zarażone największymi robakami preferowały cieplejszą wodę. To odkrycie potwierdza teorię, wedle której pasożyty wpływają również na zachowanie ryby-żywiciela w taki sposób, aby czerpać korzyści i zapewnić jak największą stymulację tempa własnego rozwoju.

    Wyniki tych badań zapewniają nam wstępny wgląd w to, jak rosnące temperatury środowiska mogą naruszyć delikatną równowagę istniejącą między żywicielami a pasożytami.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Tracheliostoza - choroba pasożytnicza ryb wywoływana przez widłonogi z rodzaju Tracheliastes. Najczęściej spotykanym pasożytem jest Tracheliastes maculatus, rzadziej występują Tracheliastes polycolpus. Pasożyty usadawiają się na łuskach ryb, przyczepiając się do nich za pomocą ramion. W miejscu przyczepu tworzy się ognisko zapalne. Mogą się również pojawiać ubytki łuski. Przy masowym opadnięciu ryby przez pasożyty rozwija się ogólne zapalenie skóry. Objawem tego jest przekrwienie głównie w kątach międzyłuskowych. Ten stan zapalny skóry może przejść w postać przewlekłą. Chore ryby tracą na wadze i w związku z tym ich wartość handlowa spada. Chilodonelloza - jest to choroba skrzeli i skóry ryb wywoływana przez orzęski Chilodonella cyprini oraz Chilodonella hexasticha będące pasożytami skrzeli i skóry wielu ryb. W złych warunkach środowiskowych chowu stawowego, na karpiach mogą osiedlać się wolno żyjące orzęski takie jak Chilodonella cucullanus i Ch. uncinata.
    Orzęski z rodzaju Chilodonella kształtem przypominają liść lub ziarno kawy z wypukłą stroną grzbietową, a brzuszną wyraźnie wklęsłą. Stronę brzuszną pasożyta pokrywają podłużne szeregi rzęsek ułożone równolegle wokół powierzchni nieurzęsionej, tzw. kinety. Ich liczba jest charakterystyczna dla gatunku i u Ch. cypryni wynosi 7-15 po stronie prawej i 8-14 po stronie lewe zaś u Ch. hexasticha liczba rzęsek po prawej i lewej stronie ciała jest jednakowa i wynosi 6-10. Długość orzęska wynosi 40-80 µm, szerokość 20-70 µm.
    W zimie lub niesprzyjających warunkach fizykochemicznych wody pasożyt może tracić rzęski i oraz uzbrojenie gardzieli i otaczać się błoną tworząc cysty spoczynkowe, które lokują się na lub poza ciałem żywiciela. Tworzenie cyst trwa 3-4 godziny. Cysty przebywające w środowisku wodnym mogą długo zachowywać żywotność i zdolności inwazyjne. Pasożyty rozmnażają się przez podział odbywający się na ciele ryby, co powoduje iż ich liczba na ciele żywiciela może się zwiększać. U orzęsków tych pojawia się także rozmnażanie płciowe polegające na koniugacji i autogamii. W koniugacji między dwoma osobnikami dochodzi do wymiany jądra wegetatywnego, a także części cytoplazmy.
    W momencie przeniesienia pasożyta do wody o temperaturze 23-25 °C większość pasożytów w ciągu 2-3 dni traci zdolności inwazyjne. Po tym czasie część z nich ginie, część tworzy cysty, pozostałe adoptują się do nowych warunków życia, po pewnym czasie mogą wywoływać chorobę u ryb nawet w wodzie o temperaturze 22-27 °C. W wodzie o temperaturze 28 °C pozbawionej ryb pasożyt zamiera w ciągu 3-5 dni. Niektórzy autorzy wskazują także na to, iż silne oświetlenie może hamować rozwój tego orzęska.
    Orzęski te występują u wielu gatunków ryb zarówno w naturalnych zbiornikach jak i stawach hodowlanych czy akwariach. Źródła podają m.in. następujących żywicieli:
    Pasożyty wewnątrzkomórkowe są to pasożytnicze mikroorganizmy posiadające zdolność do wzrostu i reprodukcji (bądź namnażania) w komórkach żywiciela.

    Pasożytnictwo, parazytyzm – forma antagonistycznego współżycia dwóch organizmów, z których jeden czerpie korzyści ze współżycia, a drugi ponosi szkody. Termin ten stosowany jest w biologii – w odniesieniu do dwóch organizmów różnych gatunków – oraz w socjologii, gdzie pasożytnictwem nazywany jest próżniaczy tryb życia osoby zdolnej do pracy. Zbliżonymi do pasożytnictwa formami – spotykanymi w biologii rozwoju – są szczególne taktyki rozrodcze prowadzone przez parazytoidy, pasożyty lęgowe oraz niektóre gatunki tzw. pasożytów płciowych (np. matronicowate). Ssawki, haustoria – odgałęzienia pasożytniczego grzyba lub drobne korzenie boczne roślin pasożytniczych, wrastające w ciało organizmu żywicielskiego i pobierające z niego substancje pokarmowe. Ssawki pasożytów łodygowych przenikają przez warstwę korową i miękiszową łodygi żywiciela, a po dotarciu to tkanki przewodzącej następuje wykształcenie elementów przewodzących i połączanie systemów przewodzących żywiciela i pasożyta. Pasożyty korzeniowe łączą się ssawkami z systemem przewodzącym rośliny żywicielskiej po wrośnięciu w jej korzenie. Rozwój ssawek związany jest z odbieraniem sygnałów chemicznych od rośliny żywicielskiej oraz zmiany potencjału redoks. Stwierdzono, że rozwój haustoriów roślin pasożytniczych może być hamowany przez abskularne grzyby mikoryzowe.

    Pijawka rybia (Piscicola geometra) – gatunek pijawki z rodziny Piscicolidae. Ma typowe dla przedstawicieli rodziny wąskie, cylindryczne ciało i wydatne przyssawki. Jest jednym z wielu występujących na świecie i ok. 10 w Polsce gatunków pijawek z rodzaju Piscicola, bardzo trudnych do odróżnienia od siebie. Wszystkie są zewnętrznymi pasożytami ryb, poszczególne gatunki specjalizują się w poszczególnych gatunkach ryb. Piscicola geometra występuje w zbiornikach słodkowodnych i w ciekach, przytwierdzona do roślin wodnych, skąd atakuje ryby, głównie karpiowate. Odżywia się krwią swoich żywicieli, a ponadto przenosi na nich pasożyty krwi. Rośliny bezzieleniowe – są to rośliny pasożytnicze będące pasożytami całkowitymi, które nie prowadzą fotosyntezy lecz wszystkie potrzebne do życia substancje organiczne czerpią z organizmu żywiciela. W odróżnieniu od półpasożytów, rośliny te w ogóle nie posiadają zielonego chlorofilu, który umożliwiałby fotosyntezę. Ze względu na organizm żywiciela, wśród roślin bezzieleniowych wyróżnia się:

    Arguloza, zwana inaczej splewkowicą - choroba pasożytnicza ryb wywoływana przez widłonogi z rodzaju Argulus. Najczęściej spotykanym w Europie pasożytem z tego rodzaju jest splewka karpiowa Argulus foliaceus, rzadziej występują Argulus japonicus i Argulus coregoni. Choruje wiele gatunków ryb słodkowodnych, choroba może także wystąpić u ryb akwariowych. Pasożyty usadawiają się na skórze ryb, przysysając się do nich przyssawkami. Odżywiają się krwią i limfą. Ryjkiem zaopatrzonym w sztylecik przebijają skórę ryby. Z gruczołów znajdujących się w ryjku wpuszczają substancję toksyczna działająca trująco na ryby. Wymiar ochronny – określona przepisami długość złowionej ryby, poniżej której musi być z powrotem wypuszczona do wody. Długość ryby liczona jest od początku pyska do końca płetwy ogonowej. Obowiązujący w Polsce wymiar ochronny określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie. (Dz.U. 2001 nr 138 poz. 1559 z późniejszymi zmianami). Na wodach użytkowanych przez Polski Związek Wędkarski wymiar ochronny określony jest przez Regulamin Amatorskiego Połowu Ryb – wymiar ten nie może być mniejszy niż określony w przepisach prawa.

    Dodano: 07.12.2011. 17:26  


    Najnowsze