• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rudziki widzą pole magnetyczne Ziemi

    03.11.2009. 15:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Rudziki wykorzystują część swojego ośrodka wzroku do orientacji na zasadzie kompasu magnetycznego w czasie swoich migracji - według wyników badań prowadzonych przez naukowców z Niemiec i Nowej Zelandii. Wyniki badań opublikowane po raz pierwszy w czasopiśmie Nature dowodzą, że region mózgu zwany "klaster N" odpowiada za wrażliwość magnetyczną ptaków. Odkrycia mogą pomóc w ochronie ptaków wędrownych i innych gatunków zwierząt oraz pogłębić naszą wiedzę na temat wpływu pól magnetycznych na organizmy w ogóle, w tym na człowieka.

    Naukowcy z Uniwersytetu w Oldenburgu, Niemcy, i Uniwersytetu Auckland w Nowej Zelandii odkryli, że klaster N odgrywa kluczową rolę w magnetycznej orientacji ptaków, kiedy operacyjnie dezaktywowali go u badanych osobników. Kiedy sprawdzili ponownie możliwości orientacyjne ptaków stwierdzili, że informacje na temat pola magnetycznego nie mogą już być przetwarzane. Zamiast tego rudziki musiały odnajdywać drogę na podstawie Słońca lub gwiazd.

    "Te dane pokazują, że klaster N jest u tego gatunku niezbędny do orientacji magnetycznej i wskazują, że to właśnie on może być zaangażowany w przetwarzanie danych magnetycznych" - czytamy w raporcie z badań.

    Druga hipoteza zakłada, że orientacja magnetyczna może być uzależniona od magnetoreceptorów (kryształy żelaza) w górnej części dziobu, które przekazują informację do mózgu za pośrednictwem nerwu trójdzielnego. Przerwanie trójdzielnego połączenia magnetoreceptorów z mózgiem pozostało jednak bez wpływu na zdolność magnetycznej orientacji rudzików.

    "Co więcej dane wyraźnie sugerują, że u podstaw zmysłu magnetycznego tego wędrownego ptaka śpiewającego leży mechanizm wzrokowy - czytamy w artykule - a domniemane receptory oparte na kryształach żelaza w górnej części dzioba połączone z mózgiem za pośrednictwem nerwu trójdzielnego nie są ani konieczne ani wystarczające do orientacji magnetycznej rudzików."

    Mówiąc o kamieniu milowym w biologii sensorycznej, naukowcy podkreślają, że odkrycie może pomóc w ochronie ptaków wędrownych. Lepsze poznanie ich mechanizmów orientacji mogłoby na przykład umożliwić skuteczne przeniesienie zagrożonych wymarciem populacji na nowe tereny lęgowe - rzecz, która w przeszłości okazywała się niemożliwa.

    Jednocześnie naukowcy są przekonani, że ich odkrycia mogłyby ostatecznie przyczynić się do dokładniejszego poznania wpływu pól magnetycznych na molekuły, białka i komórki innych organizmów, w tym oddziaływania na ludzi promieniowania elektromagnetycznego z telefonów komórkowych lub powstającego podczas stosowania technik obrazowania w kontekście diagnostycznym.

    Rudzika można spotkać w całej Europie, a jego obszar występowania rozciąga się od dalekich krańców zachodniej Syberii po południową część Afryki Północnej. W niektórych regionach rudziki zamieszkują na stałe, pozostając w tym samym miejscu także na czas zimowych miesięcy. Inne migrują do Europy Południowej, aby uniknąć niższych temperatur.

    rdo: CORDIS

    informacji: Nature http://www.nature.com/nature/ Uniwersytet w Oldenburgu http://www.neurosensorik.uni-oldenburg.de/ Teksty pokrewne: 31031, 31420 Kategoria: Różne
    Źródło danych: Nature; Uniwersytet w Oldenburgu
    Referencje dokumentu: Zapka, M et al. (2009) Visual but not trigeminal mediation of magnetic compass information in a migratory bird. Nature, publikacja z dnia 29 października 2009 r. DOI:10.1038/nature08528.
    Indeks tematyczny: Nauki biologiczne; Badania Naukowe RCN: 31425   W góre . O tym serwisie . Serwisy CORDIS . Helpdesk . © . Ważne informacje prawne Administratorem witryny CORDIS jest Urząd Publikacji

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Osnowa magnetyczna – usystematyzowany zbiór punktów w terenie, dla których w wyniku opracowania pomiarów magnetycznych określono składowe wektora natężenia pola magnetycznego odniesione do przyjętej epoki oraz ich dokładność. Osnowa magnetyczna służy do wyznaczania, zarówno w czasie jak i przestrzeni, rozkładu pola magnetycznego Ziemi, a zwłaszcza deklinacji magnetycznej. Nature Genetics – recenzowane czasopismo naukowe wydawane przez Nature Publishing Group, założone w 1992 roku. Siostrzanym periodykiem jest Nature Reviews Genetics, publikujący prace o charakterze przeglądowym. Przenikalność magnetyczna – wielkość określająca zdolność danego materiału (ośrodka) do zmiany indukcji magnetycznej pod wpływem natężenia pola magnetycznego.

    Orientacja przestrzenna – czynność psychiczna, ściśle powiązana z spostrzeganiem, która przejawia się jako proces uświadomienia położenia ciała. Dużą rolę w kształtowaniu orientacji przestrzennej mają receptory grawitacyjne oraz narząd wzroku. Podczas lotu samolotem bez widoczności ziemi (w nocy, w chmurze) receptory grawitacyjne mogą dawać mylne informacje o położeniu ciała, prowadząc do utraty orientacji w przestrzeni. Pilot może wówczas wykonywać lot nawet w odwrotnej pozycji, głową w dół, będąc przekonanym o prawidłowym położeniu swego ciała. Światowy Dzień Ptaków Wędrownych (ang. World Migratory Bird Day, WMBD) – święto obchodzone corocznie od 2006 na arenie międzynarodowej w 2. weekend maja, ustanowione przez Program Środowiskowy Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP) w ramach porozumienia o ochronie afrykańsko-euroazjatyckich wędrownych ptaków wodnych (ang. African-Eurasian Waterbird Agreement, AEWA) i konwencji o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt (ang. Convention on Migratory Species, CMS).

    Jęczmień (Hordeum L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych. W zależności od podziału wyróżnia się od 20 do 25 gatunków tego rodzaju traw jednorocznych lub trwałych. Pochodzi ze stref umiarkowanych półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Hordeum vulgare L.. 17 października 2012 r. tygodnik Nature poinformował, że brytyjscy naukowcy rozszyfrowali genom jęczmienia. Nature versus nurture (z języka angielskiego, także nature vs. nurture, nature or nurture, termin tłumaczony na polski różnie: "natura czy wychowanie", "natura czy kultura"; termin angielski jest często stosowany w języku polskim bez tłumaczenia) – spór naukowy dotyczący tego, czy w procesie kształtowania się osobowości bardziej istotny jest wpływ środowiska (wychowanie, kultura, itp.) czy biologia (hormony, geny, itp.).

    Balaenoptera omurai – mało poznany gatunek walenia z rodziny fałdowców. Po raz pierwszy opisany przez trzech japońskich biologów Shiro Wada, Masayuki Oishi i Tadasu K. Yamada w 2003 roku (w wydaniu Nature z 20 listopada). Zarodek kryształu – próbka monokryształu o określonej orientacji krystalograficznej, wykorzystywana w hodowli monokryształów w celu nadania kryształowi pożądanej orientacji.

    Pamięć bębnowa – historyczny typ pamięci operacyjnej i masowej, wykorzystujący do przechowywania danych cienką warstwę magnetyczną naniesioną na powierzchnię wirującego walca. Działa podobnie jak magnetofon, zapisując dane na powierzchni wirującego bębna magnetycznego zamiast na taśmie magnetycznej. Wyparta została przez pamięć dyskową,

    Ferrofluid (rzadko ciecz magnetyczna, ferrociecz) to substancja o właściwościach możliwie zbliżonych do cieczy, która w odróżnieniu od typowych cieczy jest w warunkach pokojowych dobrym paramagnetykiem i ulega silnej polaryzacji magnetycznej w obecności zewnętrznych pól magnetycznych.

    Dodano: 03.11.2009. 15:12  


    Najnowsze