• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Satelita GPS wspomaga naukowców w śledzeniu zagrożonych słoni azjatyckich

    30.05.2012. 16:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Deweloperzy i kłusownicy nie znają żadnych granic, kiedy chodzi o słonia azjatyckiego. Ten ogromny ssak traci grunt w walce o swoje przetrwanie. Nie dość, że jest ceniony ze względu na ciosy, to traci także swój naturalny habitat z powodu pojawiania się coraz większej liczby nowych osiedli, dróg i pól uprawnych.

    Sytuację pogarsza jeszcze bardziej fakt, że od 1986 r. słoń ten został sklasyfikowany jako zagrożony przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN). Zespół brytyjskich i malezyjskich naukowców śledzi obecnie niektóre z pozostających jeszcze słoni, które przemierzają azjatyckie państwo, aby ocenić skuteczność praktyk rządu Malezji w zakresie ochrony słoni i zarządzania nimi.

    Naukowcy z Malezyjskiego Campusu Uniwersytetu w Nottingham (UNMC) oraz Ministerstwa Fauny, Flory i Parków Narodowych Malezji wykorzystują w swoich badaniach najnowszy system GPS (ang. global positioning system) i komunikację satelitarną.

    Sto lat temu Półwysep Malajski zamieszkiwało tysiące dzikich słoni. Ich obecna liczba wynosi poniżej 1.500. A począwszy od XX w. Półwysep Malajski utracił około połowę pokrywy leśnej.

    Malezyjskie Ministerstwo Zasobów Naturalnych nawiązało relacje z UNMC i 10 innymi uczelniami wyższymi w kraju, aby rozpocząć i zrealizować pięcioletni projekt MEME (Zarządzanie słoniami malezyjskimi i ich ekologia).

    Dr Ahimsa Campos-Arceiz z Wydziału Geografii UNMC, który kieruje projektem, powiedział: "Jeżeli stracimy słonie, to utracimy unikalny komponent tropikalnych ekosystemów. Słonie, przemieszczając się, udeptują grunt i oddziałują na lasy, w taki sposób, w jaki nie robi tego żadne inne zwierzę. Żerując, zmieniają strukturę roślinności i pozostawiają części roślin, które mogą być wykorzystane przez innych roślinożerców. Żerując na owocach, rozsiewają nasiona. Wreszcie, słonie tworzą heterogeniczność siedliska i sprzyjają regeneracji lasów. Wszystko to zostanie utracone, a ekosystem ulegnie znacznemu uproszczeniu, co oznacza mniejszą odporność i znaczną utratę różnorodności".

    Zespół ma nadzieję zdobyć informacje na temat przemieszczania się słoni w naturalnych siedliskach i ich reakcji na translokację - metodę wykorzystywaną do przenoszenia słoni z obszarów konfliktu człowiek-słoń.

    Naukowcy donoszą, iż oceniają również nieinwazyjne techniki pobierania kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA) i hormonów z odchodów ssaków. Tego typu informacje można by wykorzystać do opracowania skutecznych strategii łagodzenia konfliktu między człowiekiem a słoniem i rzucić więcej światła na ekologiczną funkcję tych zwierząt w tropikalnych lasach deszczowych.

    Uzyskane dane posłużą za podstawę do opracowania przez naukowców strategii ochrony. Łącznie 50 słoni wyposażono w satelitarne urządzenia śledzące GPS. Plan polega na monitorowaniu przez naukowców reakcji słoni na zmiany w ich habitacie oraz na translokację. Obroże GPS pomagają zespołowi śledzić zwierzęta w terenie za pomocą sygnału radiowego wysokiej częstotliwości lub z każdego miejsca, w którym jest połączeniem z Internetem.

    Wsparcie dla tego projektu pochodzi również z Danii, Singapuru i USA.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Crocidura harenna – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych (Soricidae). Występuje endemicznie w południowej Etiopii. Zamieszkuje las Harenna w górach Bale na wysokości 2400-2630 m n.p.m. Gatunek ten jest ograniczony do wąskiego pasa znanego jako pas Schefflera-Hagenia. Pas ten składa się z mieszanych, wiecznie zielonych lasów tropikalnych. Całkowity teren zamieszkały przez tego ssaka ogranicza się do 200 m szerokości i 20 km długości. Opisany w 1990 roku przez Hutterera i Yaldena. Ssak ten podobny jest do C. phaeura, kariotyp wynosi 2n = 36, FN = 50. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii CR (krytycznie zagrożony). Resztki siedlisk zamieszkanych przez ten gatunek zagrożonych jest przekształcaniem terenu do celów rolniczych, nadmiernym wypasam zwierząt gospodarskich, zbieraniem drewna opałowego oraz pożary. Właściwy stan ochrony - pojęcie używane w ochronie przyrody w Unii Europejskiej, w tym szczególnie w ochronie obszarów Natura 2000 Stan siedliska przyrodniczego, przy którym naturalny zasięg siedliska przyrodniczego i obszary zajęte przez to siedlisko w obrębie jego zasięgu nie zmieniają się lub zwiększają się, struktura i funkcje, które są konieczne do długotrwałego utrzymania się siedliska, istnieją i prawdopodobnie nadal będą istniały oraz typowe dla tego siedliska gatunki znajdują się we właściwym stanie ochrony. Census of Marine Life (Spis morskich form życia), w skrócie CoML – jeden z największych międzynarodowych projektów badawczych różnorodności i sposobu rozmieszczenia organizmów morskich, łączący 2700 naukowców z ponad 80 krajów świata. Celem badań prowadzonych w ramach programu było dostarczenie podstaw do opracowania polityki ochrony szczególnie wrażliwych obszarów morskich, wyznaczenia obszarów morskich wymagających ochrony oraz stworzenia globalnej sieci obszarów chronionych przed agresywnymi połowami. Program jest wspierany przez wiele organizacji rządowych związanych z nauką, środowiskiem i rybołówstwem, oraz przez prywatne fundacje i korporacje. Partnerami projektu są Encyclopedia of Life i National Geographic Society.

    Humanitarna ochrona zwierząt – termin wypracowany przez doktrynę prawa na oznaczenie ogółu przepisów mających na celu ochronę każdego zwierzęcia przez cierpieniem zadawanym ze strony człowieka. Jest częścią prawa ochrony zwierząt obok gatunkowej i użytkowej ochrony zwierząt. Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP) – organ opiniodawczo-doradczy w zakresie ochrony przyrody, działający przy Ministrze Środowiska, ale doradzający na podstawie różnych ustaw także innym organom oraz mogący wyrażać opinie i stanowiska z własnej inicjatywy oraz na wniosek dowolnych podmiotów. Rada składa się z 40 członków powoływanych przez ministra na pięcioletnią kadencję, spośród działających na rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji ekologicznych. Państwowa Rada Ochrony Przyrody okresowo ocenia stan ochrony przyrody w Polsce, opiniuje projekty aktów prawnych, projekty nowych obszarów chronionych, przedstawia wnioski w sprawach dotyczących ochrony przyrody oraz popularyzuje ochronę przyrody. Zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody pełni także funkcję organu naukowego CITES. PROP jest także członkiem Światowej Unii Ochrony Przyrody IUCN (jako organizacja pozarządowa). Do 1949 r. była wraz z Biurem Delegata Ministra Oświaty jedyną w Polsce instytucją państwową zajmującą się ochroną przyrody.

    Suncus fellowesgordoni – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie na centralnej wyżynie w Sri Lance Niewiele wiadomo na temat ekologii tego ssaka. Jest zwierzęciem o nocnym trybie życia. Zamieszkuje górskie lasy i łąki. Niewiele również wiadomo o stanie populacji, ostatnie dane zebrane w 2003 roku. Zazwyczaj gatunek ten umieszczany jest w S. etruscus. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EN (zagrożony). Głównymi zagrożeniami tego gatunku są pożary oraz przystosowywanie ich siedlisk na potrzeby plantacji herbaty i kardamonu. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Edycja Czerwonej Księgi z roku 2011 zawierała spis 59 508 gatunków (ponad 45 tysięcy gatunków zwierząt, ponad 14 tysięcy gatunków roślin oraz 18 gatunków grzybów), z których 19 265 jest zagrożonych wyginięciem. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka.

    Alokacja zasobów w gospodarce rozumiana jest przez wykaz lub wyczerpujący opis tego, co kto robi oraz kto co dostaje. Zakres możliwości alokacyjnych jest zależny od stanu techniki i wielkości zasobów w gospodarce. Ostateczna wartość alokacji zależna jest od gustów klienta, które decydują, jak ludzie oceniają to, co otrzymują. Badia (Pardofelis badia) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych. Do niedawna zaliczany do rodzaju Catopuma. Przeniesiony do rodzaju Pardofelis w 2006 roku na podstawie badań genetycznych. Występuje jako endemit na wyspie Borneo. Ostatniego osobnika złapano w 1992 roku. Zwierzę słabo poznane. Osobnik ten nie przeżył do przybycia naukowców, a sam gatunek został opisany (w 1874 roku) na podstawie jednej skóry. Pod koniec czerwca 2003 r. na Borneo naukowcom udało się sfotografować badię. Do jego odkrycia doszło przez przypadek, podczas tropienia tygrysów na Półwyspie Malajskim. Naukowcy z malezyjskiego uniwersytetu Sarawak zrobili zdjęcia drapieżnikom za pomocą pułapki fotograficznej, czyli aparatu umieszczonego na ścieżkach ich codziennych wędrówek.

    Notomys mordax – gatunek wymarłego gryzonia z rodziny myszowatych (Muridae). Ssak ten został opisany na podstawie jednej czaszki (BMNH 46.4.4.65) przez Thomasa w 1922 roku. Czaszkę znaleziono w 1840 roku w Darling Downs w Queensland. Nie ma żadnych informacji na temat ekologii tego ssaka. Niektórzy naukowcy kwestionują odrębność tego gatunku i przypisują go do N. mitchelli. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EX (wymarły). Nie są znane przyczyny wymarcia tego ssaka, prawdopodobnie jest to związane ze sprowadzeniem do Australii kotów i lisów.

    Crocidura glassi – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie w Etiopii w Wielkich Rowach Afrykańskich. Zamieszkuje górskie łąki, zarośla i wrzosowiska. Ekologia słabo poznana. Takson opisany naukowo w 1966 roku przez Heim de Balsaca. Ssak ten często jest mylony z C. fumosa lub C. thalia. Kariotyp wynosi 2n = 36, FN = 52. Relacje genetyczne zostały opisane w 2001 roku. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii VU (zagrożony). Głównymi zagrożeniami dla tego gatunku są pożary oraz nadmierny wypas bydła.

    Program Restytucji Populacji Sokoła Wędrownego w Polsce – program opracowany przez sokolników, myśliwych i przyrodników zainteresowanych odbudową populacji tego gatunku, z inicjatywy ówczesnego wojewódzkiego konserwatora przyrody we Włocławku Czesława Sielickiego. Porozumienie o powołaniu Programu podpisali w roku 1993 przedstawiciele Wojewody Włocławskiego, Wojewody Krakowskiego, Zarządu Głównego PZŁ i Fundacji Aktywnej Ochrony Ptaków Ginących. Program, po zaopiniowaniu przez Państwową Radę Ochrony Przyrody, został zatwierdzony przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (obecnie Minister Środowiska). Ssaki krytycznie zagrożone – gatunki zwierząt zaliczanych do gromady ssaków uznane przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów za krytycznie zagrożone wyginięciem.

    Crocidura elongata – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie w Indonezji, na wyspie Celebes w jej południowej i środkowej części. Zamieszkuje górskie i nizinne lasy deszczowe, najczęściej powyżej wysokości 1000 m n.p.m.. Toleruje pewien stopień zakłocenia siedlisk, więc można spotkać go w zdegradowanych i wtórnych lasach na niższych wysokościach. Uważa się że aktywny jest głównie nocą. Nic nie wiadomo na temat ekologii tego ssaka. Manuel Ruedi i Peter Vogel w 1995 r. opisali dwa różne kariotypy: 2n = 30, FN = 56 dla samców z nizinnych lasów i 2n = 34, FN = 60 dla mniejszych samic z górskich biotopów. Ruedi zasugerował że jeden ze wzorów może reprezentować nowy gatunek. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka), jednak niszczenie lasów, rozwój górnictwa i przekształcanie naturalnych siedlisk na tereny rolnicze, mogą być zagrożeniem dla lokalnych populacji tego gatunku. Notomys amplus – wymarły gatunek gryzonia z rodziny myszowatych (Muridae). Znany jedynie z dwóch okazów znalezionych w Charlotte Waters na Terytorium Północnym w Australii. Znajdywano również szczątki kostne w wypluwkach sów w Parku Narodowym Uluru-Kata Tjuta i Flinders Ranges w Australii Południowej. Informacje zebrane od Aborygenów pozwalają przypuszczać, że gatunek ten zamieszkiwał również centralną i zachodnią Australię. Został opisany przez Brezenera w 1936 roku na podstawie czaszki i skóry samicy NMV C512. Ekologia tego ssaka jest mało poznana. Prawdopodobnie zamieszkiwał otwarte równiny, pustynne łąki i niskie zarośla. Największy przedstawiciel rodzaju Notomys osiągał masę ciała około 100 g. Sierść koloru brązowego, spód ciała jaśniejszy. Ogon równy długości ciała. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EX (wymarły). Przypuszcza się, że przyczyną wymarcia mogło być sprowadzenie kotów i lisów, wyparcie z naturalnych siedlisk przez egzotyczne zwierzęta roślinożerne oraz pożary.

    Crocidura grandis – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie na Filipinach. Holotyp znaleziony w 1906 roku na szczycie Malindang na wyspie Mindanao na wysokości 1859 m n.p.m. Do 2000 roku nie przeprowadzono żadnych badań tego ssaka, jednak w ostatnich dwóch latach znaleziono kilka okazów które mogą należeć do tego gatunku. Poszukiwania przeprowadzone na najwyższych szczytach Mindanao, Apo i Katanglad nie przyniosły żadnych rezultatów. Mały ssak o długości ciała 157 mm, ogona 58 mm, masa ciała nieznana. Najprawdopodobniej ssak ten ogranicza się do pierwotnego lasu. Ekologia i wielkość populacji słabo poznane. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii DD (niedostateczne dane). W regionie gdzie występuje ten gatunek prowadzone są na szeroką skalę wylesiania. Występuje co prawda w Parku Narodowym Mount Malindang, lecz park ten nie jest dobrze zarządzany. Skutki wylesiania dla populacji tego ssaka nie są znane. Język malajski, język malezyjski (bahasa melayu, bahasa Malaysia) – język należący do rodziny języków austronezyjskich. W szerszym znaczeniu - makrojęzyk obejmujący kilkanaście spokrewnionych języków w różnych zakątkach Malezji, Indonezji i Tajlandii. Malajski jest językiem rodzimym Malajów zamieszkujących Półwysep Malajski i pewne regiony Sumatry. Jest językiem urzędowym Malezji i Brunei, jednym z czterech języków urzędowych Singapuru oraz językiem roboczym Filipin i Timoru Wschodniego. Forma malajskiego zaadaptowana przez Malezję nazywa się oficjalnie od roku 2007 bahasa malaysia. W Singapurze i Brunei znany jest pod nazwą bahasa melayu. Język malajski został ponadto zaadaptowany do roli języka urzędowego przez Indonezję w momencie uzyskania niepodległości i otrzymał nazwę bahasa indonesia.

    Dodano: 30.05.2012. 16:37  


    Najnowsze