• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Śmiercionośne zakwity meduz teraz łatwiejsze do przewidzenia

    23.05.2014. 10:27
    opublikowane przez: Redakcja

    Poparzenie przez meduzę Irukandji, należącą do kostkowców, może doprowadzić do śmierci. W najlepszym przypadku poparzenie wywołuje bolesne skurcze i konieczność hospitalizacji z powodu tak zwanego syndromu Irukandji. Niestety meduza jest mała i przezroczysta, a kiedy pojawia się w pobliżu wybrzeża to od razu w setkach tysięcy osobników. Do tej pory pierwszym sygnałem bytności Irukandji w pobliskich wodach były krzyki poparzonych ludzi.

    Raport opublikowany niedawno w czasopiśmie &#187Journal of the Royal Society Interface&#171, opisuje prace nad prognozowaniem zakwitów. Naczelna autorka, Lisa-Ann Gershwin, zauważa: &#132Przemieszczają się w bardzo, bardzo dużej liczbie. Nie raz bywa, że dochodzi do dziesiątek poparzeń na plaży każdego dnia. Ciała meduz i ich parzydełka są niewidoczne w wodzie - jak diament wrzucony do szklanki wody - po prostu ich nie widać&#148.

    Mimo iż zakwity mogą zdarzyć się w każdym miejscu, od Walii po Melbourne, naukowcy skupili się w swoich pracach na Wielkiej Rafie Koralowej. Porównali bazę danych poparzeń z lat 1985-2012 z prognozami pogody średniego zasięgu i odkryli, że kiedy wiejące nad oceanem pasaty ustają, pojawiają się meduzy.

    Badacze są przekonani, że modelowanie sprawdzi się dla całego obszaru występowania meduz. &#132Potrzebne będą prawdopodobnie pewne ulepszenia tu i tam, ale ogólna zasada się sprawdzi&#148 - wyjaśnia dr Gershwin. Dzięki przewidywaniu pojawienia się tych niebezpiecznych zakwitów, władze obszarów przybrzeżnych będą w stanie podjąć działania mające na celu ochronę ludzi przed poparzeniem.

    Ale czy kostkowce stwarzają realny problem w Europie? Wyniki innych badań sugerują, że transport morski doprowadził do sztucznego rozmieszczenia meduz w obcych dla nich siedliskach, które następnie kolonizują. Młode meduzy (polipy) przyczepiają się do kadłubów statków i przemieszczają się wraz z nimi. Statki zabierają także wodę balastową w porcie, z którego wyruszają i zrzucają ją (wraz z meduzami i innymi organizmami) po dotarciu do nowego miejsca. Rok rocznie na całym świecie przewozi się miliardy litrów wody balastowej.

    Meduza to agresywny kolonizator. Jednym z przykładów jest żebropław M. leidyi - gatunek amerykański, który opanował Morze Czarne i Morze Kaspijskie. Projekt MEMO (Mnemiopsis leidyi: Ecology, Modelling and Observation) poświęcony jest badaniu ich biologii i fizjologii, aby monitorować oddziaływanie meduz na zasoby komercyjnych gatunków ryb oraz skorupiaków, mięczaków i innych bezkręgowców wodnych. Projekt, nad którym prace rozpoczęły się w styczniu 2011 r., jest dofinansowywany z programu Interreg IVa MEMO-2 Seas. Łącznie na okres trzech lat przyznano 3,5 mln EUR do podziału między 20 naukowców z Belgii, Francji, Holandii i Zjednoczonego Królestwa.

    Zmieniające się temperatury mórz i oceanów oraz nasilenie krzyżowego przenoszenia gatunków w związku z żeglugą pozostawiają swój ślad. Niezależnie od tego, czy chodzi o zapewnienie bezpieczeństwa kąpiącym się czy próbę powstrzymania rozprzestrzeniania się inwazyjnych gatunków meduz w ważnych pod względem handlowym wodach, prowadzone badania są niezwykle potrzebne.
    Za: CORDIS


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Żebropławy (Ctenophora), bezparzydełkowce (Acnidaria) – typ dwuwarstwowych zwierząt bezkręgowych obejmujący co najmniej 100 gatunków. Dawniej, ze względu na podobieństwo do meduz, wraz z parzydełkowcami były zaliczane do jamochłonów – żebropławy jednak nie mają komórek parzydełkowych. Prowadzą pelagiczny tryb życia, głównie w morzach i oceanach. Niektóre pełzają po dnie. W Bałtyku żyje 1 gatunek – świecący żebropław groszkówka (Pleurobrachia pileus). Mnemiopsis leidyi – gatunek żebropława, będący jedynym znanym gatunkiem monotypowego rodzaju Mnemiopsis, występujący pierwotnie w przybrzeżnych wodach zachodniego Atlantyku. Od lat osiemdziesiątych rozprzestrzenia się w innych akwenach świata. Obojnak, zdolny do samozapłodnienia. Posiada lucyferazę, jest zdolny do bioluminescencji. Wykazuje duże zdolności do regeneracji utraconych części ciała. Drapieżnik o dużej plastyczności fenotypowej, jego inwazje doprowadziły do katastrof ekologicznych w ekosystemach Morza Czarnego i Morza Kaspijskiego. Zawleczony do Bałtyku, występuje w wodach Zatoki Gdańskiej. Komórka parzydełkowa, knidocyt – wyspecjalizowana komórka charakterystyczna dla zwierząt z typu parzydełkowców (Cnidaria) zawierająca organ zaczepno-obronny zwany parzydełkiem, knidocystą, knidą lub parzawką. Służy do zdobywania pokarmu i do obrony. Poza Cnidaria, knidocyty spotykane są u ślimaków nagoskrzelnych (Nudibranchia), które przejmują parzydełka od zjadanych meduz.

    Mnemiopsis leidyi – monotypowy gatunek żebropława, występujący pierwotnie w przybrzeżnych wodach zachodniego Atlantyku. Od lat osiemdziesiątych rozprzestrzenia się w innych akwenach świata. Obojnak, zdolny do samozapłodnienia. Posiada lucyferazę, jest zdolny do bioluminescencji. Wykazuje duże zdolności do regeneracji utraconych części ciała. Drapieżnik o dużej plastyczności fenotypowej, jego inwazje doprowadziły do katastrof ekologicznych w ekosystemach Morza Czarnego i Morza Kaspijskiego. Zawleczony do Bałtyku, występuje w wodach Zatoki Gdańskiej. Parzydełkowce (Cnidaria, od gr. knide – pokrzywa) – typ dwuwarstwowych, wodnych, osiadłych lub pływających zwierząt tkankowych o promienistej symetrii ciała (Radiata), charakteryzujących się obecnością knidoblastów, z których powstają komórki parzydełkowe nazywane knidami, stąd naukowa nazwa typu Cnidaria. Tradycyjnie zaliczane były do jamochłonów, a wcześniej do roślin. Żyją samotnie lub tworzą kolonie. Osobniki dorosłe występują w postaci polipa lub meduzy. Osiągają rozmiary od kilku milimetrów do 2 m wysokości lub średnicy. Odżywiają się innymi zwierzętami. Grupa ta obejmuje około 9000 szeroko rozprzestrzenionych gatunków zamieszkujących wyłącznie środowiska wodne, przede wszystkim czyste i dobrze natlenione wody słone. Należą do nich silnie parzące kostkowce, kolonijne stułbiopławy, krążkopławy oraz koralowce, a wśród nich ukwiały i rafotwórcze korale madreporowe. Kilka gatunków jest pasożytami zwierząt wodnych. Zwierzęta te mają niewielkie znaczenie gospodarcze. W polskiej strefie Bałtyku odnotowano 25, a w wodach słodkich i słonawych – 7 gatunków. Te ostatnie zaliczono do fauny Polski.

    Meduza – jedna z dwóch form morfologicznych parzydełkowców (Cnidaria), pierwotnie swobodnie pływająca, pelagiczna, z galaretowatym ciałem, zwykle w kształcie dzwonu lub parasola, zasadniczo rozmnażająca się płciowo. Nie występuje u koralowców (Anthozoa). Meduzy są drapieżne. Do chwytania zdobyczy i do obrony używają parzydełek. Drugą z form życiowych parzydełkowców jest polip. Plankton (gr. planktós – błąkający się) – zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie. Nawet jeśli mają narządy ruchu, to są one zbyt słabe, by organizmy te mogły się aktywnie przeciwstawić prądom wodnym i wiatrom, wystarczą natomiast do biernego utrzymywania się w stanie zawieszenia. Zazwyczaj plankton stanowią drobne organizmy, ale zalicza się do niego również meduzy, które mogą mieć znaczne rozmiary. Plankton stanowi pożywienie wielu zwierząt wodnych.

    Dodano: 23.05.2014. 10:27  


    Najnowsze