• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Specjalistyczna łódź pomoże naukowcom w badaniu zbiornika Goczałkowice

    13.08.2010. 01:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Kompleksowa ocena kondycji sztucznego zbiornika zaporowego Goczałkowice, zaopatrującego w wodę pitną większość aglomeracji śląskiej, będzie efektem prowadzonego tam interdyscyplinarnego projektu naukowego kierowanego przez Uniwersytet Śląski (UŚ). Finansowany z unijnych środków projekt, który ma być zakończony w 2014 r., pozwoli też wypracować modele optymalnego zarządzania zbiornikiem, nazywanym Jeziorem Goczałkowickim. Narzędziem do tego celu będzie m.in. zakupiona na potrzeby projektu łódź motorowa o imieniu "UŚka", która już za kilka dni zakołysze się na fali sztucznego jeziora.

    Łódź będzie wyposażona w czerpacze do poboru osadów dennych, sprzęt do poboru wody, siatki do odłowu planktonu, a także echosondę, która posłuży nie tylko do prac badawczych, ale także zapewni bezpieczne żeglowanie po wodach jeziora.

    Ponieważ Jezioro Goczałkowickie nie jest głębokie, "UŚka" to łódź płaskodenna o długości około 8 m i szerokości 2,5 m oraz stosunkowo małym zanurzeniu - 28-40 cm. Przestronna kabina umożliwi korzystanie z aparatury elektronicznej nawet przy niesprzyjających warunkach pogodowych.

    Jak podkreślił koordynator projektu prof. Paweł Migula z Uniwersytetu Śląskiego, Goczałkowice to zbiornik wyjątkowy, ze względu na duży rozmiar oraz różnorodne funkcje. Ostatnio wznowiono tam nawet ruch żaglówek.

    "Wszystkie nasze dotychczasowe dane są cząstkowe. Projekt pozwoli stworzyć unikalne bazy danych na temat tego, jak żyje zbiornik. Poprzez modelowanie matematyczne chcemy dostarczyć narzędzi, z których mogliby korzystać ludzie zarządzający zbiornikiem. Spróbujemy scalić interdyscyplinarnie wszystko, żeby jako model ten zbiornik służył również innym. Wynikami naszych prac już są zainteresowani zarządzający takimi zbiornikami Węgrzy, Czesi, Słowacy i Hiszpanie" - powiedział PAP prof. Migula.

    Uniwersytet Śląski kieruje konsorcjum naukowym, w skład którego wchodzą także Politechnika Krakowska, Instytut Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach oraz Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN w Zabrzu. Prowadzący badania zespół liczy 120 osób. Projekt dofinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.

    Wymiernymi korzyściami realizacji projektu ma być m.in. poprawa zasobów zbiornika jako źródła wody pitnej dla Śląska, udoskonalenie ochrony przed skutkami powodzi i suszy, a także ochrona wartości przyrodniczych i gospodarki rybackiej zbiornika. Przedstawione zostaną także możliwości wykorzystywania go dla rozwoju rekreacji.

    Projekt pod nazwą "Zintegrowany system wspomagający zarządzaniem i ochroną zbiornika zaporowego" ma być też pomocny w przewidywaniu powodzi oraz jej skutków ekonomicznych. Choć główną przyczyną pojawienia się zagrożenia powodziowego są intensywne opady deszczu, to powódź jest skutkiem wieloczynnikowym. Do takich czynników należą między innymi: naturalna retencja w zlewni - np. zalesienie, które powoduje, że woda wolniej spływa do rzek, stopień skanalizowania rzeki i tworzenie zbiorników retencyjnych. Naturalną retencję zmniejszają np. wylesienia Beskidów. Dodatkowo spiętrzenie wód w rzekach powoduje również budowa wałów przeciwpowodziowych i likwidacja naturalnych polderów - miejsc zalewowych.

    Sztuczny zbiornik Goczałkowice został utworzony na Wiśle w Goczałkowicach-Zdroju w 1956 r. Zajmuje powierzchnię 3200 hektarów, ma pojemność 168 mln m sześc. Zarządza nim Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów. LUN

    PAP - Nauka w Polsce

    hes/ gma/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Jezioro Goczałkowickie (Zbiornik Goczałkowicki) – zbiornik zaporowy na Wiśle utworzony w 1956 roku przez spiętrzenie wód rzecznych zaporą w Goczałkowicach-Zdroju w województwie śląskim. Powierzchnia maksymalna zbiornika wynosi 3200 ha, a pojemność całkowita około 168 mln m³. Długość zapory wynosi 2980 m. Jest to zbiornik retencyjny zaopatrujący w wodę część Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Oprócz zaopatrzenia w wodę pełni on także inne funkcje gospodarcze, np. przeciwpowodziowe, turystyczno-rekreacyjne. Goczałkowice-Zdrój (niem. Bad Gottschalkowitz) – wieś uzdrowiskowa w południowej Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Goczałkowice-Zdrój, historycznie na Górnym Śląsku. Goczałkowice - przystanek kolejowy w Goczałkowicach-Zdroju, w województwie śląskim, w Polsce. Stacja obsługuje ruch lokalny Katowice - Bielsko-Biała.

    Zarzecze (cz. Zářičí, niem. Zarzicz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, sołectwo gminy Chybie, na południowym brzegu Jeziora Goczałkowickiego. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś leży w regionie Dolina Górnej Wisły, będącej częścią Kotliny Oświęcimskiej. Powierzchnia sołectwa wynosi 337 ha, a liczba ludności 312, co daje gęstość zaludnienia równą 92,6 os./km². Dawniej wieś zajmowała większy obszar jednak w znacznym stopniu uległ on zalaniu w 1955 przez wody utworzonego goczałkowickiego zbiornika, zaś całe jezioro włączone w granice administracyjne Goczałkowic. Goczałkowice Zdrój - przystanek kolejowy w Goczałkowicach-Zdroju, w województwie śląskim, w Polsce. Stacja obsługuje ruch lokalny Katowice - Bielsko-Biała.

    Zbiornik Łąka (tzw. Jezioro Łąka) - sztuczny zbiornik wodny utworzony na rzece Pszczynka w 1987 na północ od Zbiornika Goczałkowickiego w gminie Pszczyna (województwo śląskie). Tereny rekreacyjne. Parafia św. Jerzego w Goczałkowicach-Zdroju – katolicka parafia Goczałkowicach-Zdroju, w dekanacie pszczyńskim. Została reerygowana w 1798 roku.

    Centrum Edukacji Technicznej w Goczałkowicach Zdroju – park edukacyjny położony przy Jeziorze Goczałkowickim przy ul. Jeziornej 87 (przy wejściu na tamę). Wystwa poświęcono jest czterem podstawowym działom, takim jak meteorologia, astronomia, zapora oraz energia odnawialna. Interaktywna wystawa parku obejmuje m.in. takie eksponaty, jak: Projekt Proteus – projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007–2013. Proteus to ultranowoczesny, zintegrowany system przeznaczony do działań antyterrorystycznych i antykryzysowych realizowany przez konsorcjum wiodących ośrodków naukowo-badawczych w Polsce. Działania służb mają wspomagać m.in. trzy wielofunkcyjne roboty, samolot bezzałogowy oraz mobilne centrum dowodzenia. System ma być w całości zintegrowany, co jest innowacją w skali światowej i stanowi poważne wyzwanie dla inżynierów pracujących przy projekcie. Realizacja projektu rozpoczęła się w 2009 roku, a jego zakończenie planowane jest na rok 2013.

    Matryca logiczna projektu - jest kompleksowym narzędziem stosowanym na etapie planowania działań projektowych, jak i późniejszego zarządzania realizacją projektu. W syntetyczny sposób przedstawia planowaną drogę realizacji i weryfikacji projektu. Formalnie została przejęta przez Komisję Europejską jako narzędzie ułatwiające projektowanie w 1992r. Niezależnie od rodzaju projektu dla którego matryca jest sporządzana zawiera ona zawsze elementy służące:

    Ścieżka krytyczna (po ang. Critical Path Method, CPM ) - w teorii zarządzania projektami ciąg takich zadań (podzadań projektu), że opóźnienie któregokolwiek z nich opóźni zakończenie całego projektu. W praktyce narzędzie planowania i kierowania prac i zapewnienia ich prawidłowego przebiegu w czasie.

    Dolina Górnej Wisły (512.22) – mezoregion Kotliny Oświęcimskiej, rozciąga się na terenie 530 km², w dolinie znajduje się wiele stawów rybnych oraz zbiornik retencyjny o powierzchni 32 km² i pojemności 163 milionów m³ – Zbiornik Goczałkowicki. Zbiornik Irkucki – zbiornik zaporowy na rzece Angara utworzony w latach 1956-1962 przez spiętrzenie wód rzecznych zaporą w Irkucku, co spowodowało nieznaczne podpiętrzenie wód jeziora Bajkał. Zbiornik ma powierzchnię 154 km², pojemność maksymalną ok. 2,1 km, długość 55 km, szerokość maksymalną 7 km i linię brzegową o długości ok. 276 km. Głębokość maksymalna zbiornika wynosi 35 metrów. Wahania stanów wody sięgają 4,5 m.

    Dodano: 13.08.2010. 01:17  


    Najnowsze