• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Spis morskiej bioróżnorodności wzbudza sensację

    06.10.2010. 18:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zadziwiająca, bujna, złożona - fauna i flora morska na niebieskiej planecie, skatalogowana przez naukowców pracujących przez ostatnie 10 lat nad pierwszym, globalnym "Spisem życia morskiego", okazała się nawet bardziej zróżnicowana niż się tego spodziewano. Trzy publikacje i raport z najważniejszych wydarzeń, jakie ukazały się 4 października 2010 r., uzupełniają dokumentację na temat jak dotąd jednego z największych na świecie projektów współpracy naukowej.

    Spis, dofinansowany częściowo ze środków unijnych, rozpoczął się w roku 2000 w celu oceny przyrody, rozmieszczenia i obfitości rozmaitych gatunków zamieszkujących oceany - niezwykle ambitne zadanie, które zmobilizowało ponad 2.700 naukowców i 670 instytucji na całym świecie. Wspólnie opracowali szczegółowy obraz życia morskiego, który opiera się na wynikach ponad 540 ekspedycji morskich oraz intensywnych badań naukowych na lądzie, w laboratoriach i archiwach na całym świecie.

    Ten planetarny zespół eksploratorów morskich wsparła inwestycja o łącznej wartości 650 mln USD (około 475 mln EUR). Źródłem unijnego wsparcia dla spisu był szereg współpracujących projektów, dofinansowanych z Szóstego i Siódmego Programu Ramowego (6PR i 7PR).

    Wśród projektów zrealizowanych dzięki wsparciu finansowemu UE należy wymienić ECOFUN (Analiza zmian różnorodności biologicznej w zakresie strukturalnych i funkcjonalnych właściwości ekosystemów morskich pod kumulacyjną presją antropogeniczną), HERMIONE (Badania gorących punktów w ekosystemach i wpływy człowieka na morza europejskie) oraz MARBEF (Bioróżnorodność i funkcjonowanie ekosystemów).

    Projekt ECOFUN otrzymał 212.125 EUR z budżetu Działań Marie Curie "Międzynarodowe stypendia dla wyjeżdżających naukowców na rzecz rozwoju kariery" 7PR UE. Projekt HERMIONE pozyskał 8 mln EUR z tematu "Środowisko" 7PR, a projekt MARBEF uzyskał 8,71 mln EUR z tematu "Zrównoważony rozwój, zmiany globalne i ekosystemy" 6PR.

    Dzięki ponad 2.600 artykułów naukowych i 9.000 dni na morzu, które zaowocowały 6,4 milionami rekordów danych, spis zapewnił wszechstronną informację na temat osiągniętych w jego ramach wyników. Zakres obserwacji objął od najmniejszych na świecie stworzeń po jedne z największych, w różnych także ekstremalnych siedliskach, od wybrzeży morskich po przepastne otchłanie. "Przezwyciężyliśmy początkowe obawy o wykonalność spisu i zniechęcające ekstrema przyrody" - mówi dr Ian Poiner, Przewodniczący Naukowego Komitetu Wykonawczego spisu.

    "Spis poszerzył znany świat" - dodaje dr Myriam Sibuet, Wiceprzewodnicząca Komitetu. "Życie zadziwiało nas wszędzie gdziekolwiek spojrzeliśmy. W głębinach morskich odkryliśmy bujne zbiorowiska mimo ekstremalnych warunków. Odkrycia nowych gatunków i siedlisk pozwoliły rozwinąć naukę oraz zainspirowały artystów swoją nadzwyczajną urodą." W ramach spisu odkryto ponad 6.200 potencjalnie nowych zwierząt, z czego 5.000 czeka na oficjalny opis.

    Dane zgromadzone w czasie spisu zostały zarejestrowane w Systemie Biogeograficznych Danych Oceanicznych (OBIS, ang. Ocean Biogeographic Information System), globalnej bazie danych morskich pochodzących ze spisu, która w sumie obejmuje obecnie niemal 28 milionów rekordów, obejmując dane pozyskane bezpośrednio ze spisu. Dane, które dotyczą 120.000 gatunków, ich rozmieszczenia i migracji, wskazują na powiązania między oceanami i ujawniają również rozbieżności w stosunku do historycznych opisów życia morskiego, np. wahania w obfitości będące przejawem zmian o szerszym zasięgu.

    Wnioski o takich zmianach w oceanach na świecie w ciągu minionych stuleci w znacznym stopniu wyciągano na podstawie fragmentarycznych archiwów. OBIS ułatwi takie porównania przyszłym pokoleniom, gdyż zapewnia kompleksowy punkt odniesienia, który pozwoli na monitorowanie dalszych zmian. Ten magazyn danych zajmuje poczesne miejsce w spuściźnie pozostawionej przez spis.
    Obok OBIS, licznych publikacji i informacji, warto zwrócić uwagę, iż w ramach spisu wypracowano sposoby identyfikacji wielu okazów morskich na podstawie minimalnego zbioru danych wejściowych - np. zaledwie jednej rybiej łuski - za pomocą kodów kreskowych opartych na DNA (kwasie dezoksyrybonukleinowym), jak również komponenty morskiego Globalnego Systemu Systemów Obserwacji Ziemi (GEOSS). Obejmują one wkład w globalną sieć oceaniczną śledzenia łososia i innych migrujących zwierząt, tysiące zwierzęcych "bio-loggerów" wyposażonych w urządzenia rejestrujące ich zwyczaje dotyczące nurkowania i wędrówek, specjalistyczne urządzenia i techniki sonarowe praz innowacyjne struktury monitorowania raf.

    Tego typu postępy umożliwią naukowcom zajmującym się naukami morskimi, ustawodawcom i społecznościom na całym świecie baczniejsze obserwowanie mórz, które odegrają główną rolę w zrównoważonej przyszłości. "Całe życie powierzchniowe zależy od życia w oceanach i pod nimi" - twierdzi dr Poiner. "Życie morskie zapewnia nam połowę tlenu i znaczną część naszej żywności oraz reguluje klimat. Wszyscy jesteśmy obywatelami morza. Mimo iż wiele pozostaje do odkrycia, w tym co najmniej 750.000 nieodkrytych gatunków wraz z ich funkcjami, lepiej jesteśmy teraz zaznajomieni z naszymi towarzyszami podróży i ich rozległym siedliskiem na tym globie."

    "Era odkryć trwa" - dodaje. Opcje dotyczące kontynuacji pierwszego spisu mają znaleźć się wśród głównych tematów omawianych w Londynie, Wlk. Brytania na spotkaniu 300 liderów społeczności zaangażowanej w spis, które odbędzie się w dniach 4-7 października 2010 r. oraz w czasie Światowej Konferencji nt. Bioróżnorodności Morskiej organizowanej we wrześniu w Aberdeen, Wlk. Brytania.

    "Spis połączył naukowców z ponad 80 krajów o różnych talentach, wyposażeniu i zainteresowaniach" - zauważa dr Paul Snelgrove, który przewodniczył zgromadzeniu i raportował wyniki. "Połączył ogrom i złożoność życia morskiego z przedsięwzięciem człowieka, zdolnego je ująć. Poznanie życia morskiego i jego dobrostan mogą w znacznym stopniu zależeć od utrzymania jedności międzynarodowej nauki."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Census of Marine Life (Spis morskich form życia), w skrócie CoML – jeden z największych międzynarodowych projektów badawczych różnorodności i sposobu rozmieszczenia organizmów morskich, łączący 2700 naukowców z ponad 80 krajów świata. Celem badań prowadzonych w ramach programu było dostarczenie podstaw do opracowania polityki ochrony szczególnie wrażliwych obszarów morskich, wyznaczenia obszarów morskich wymagających ochrony oraz stworzenia globalnej sieci obszarów chronionych przed agresywnymi połowami. Program jest wspierany przez wiele organizacji rządowych związanych z nauką, środowiskiem i rybołówstwem, oraz przez prywatne fundacje i korporacje. Partnerami projektu są Encyclopedia of Life i National Geographic Society. World Values Survey - projekt badawczy o zasięgu globalnym, którego głównym przedmiotem zainteresowania są wartości i przekonania, ich zmiany zachodzące w czasie i wpływ, jaki wywierają na życie społeczne i polityczne. Badania prowadzone są przez sieć naukowców działających na całym świecie, która od 1981 r. przeprowadziła szereg badań w niemal 100 krajach. Obecnie World Values Survey pozostaje głównym źródłem danych empirycznych na temat postaw, w tym wyznawanych wartości i przekonań, blisko 90% światowej populacji. EuroFIR (European Food Information Resorce - Europejskie Źródło Informacji o Składzie Żywności) jest międzynarodowym stowarzyszeniem non-profit, które wspiera wykorzystanie istniejących oraz przyszłych źródeł danych dotyczących składu żywności poprzez współpracę i harmonizację jakości danych, ich funkcjonalności oraz spełnianie światowych standardów.

    Homoseksualne zachowania zwierząt – zachowania zwierząt wobec osobników tej samej płci, które zazwyczaj są typowe dla par różnopłciowych tego gatunku. Zachowania te obejmują czynności seksualne, takie jak kopulacja lub wzajemna masturbacja, oraz związane z łączeniem się w pary lub wspólną opieką nad potomstwem. Występują szczególnie często u gatunków żyjących w społecznościach np. u ptaków morskich i ssaków, w tym także wśród najbliżej spokrewnionych z człowiekiem szympansów. Odnotowano je do tej pory u ponad 1500 żyjących na wolności gatunków, a zjawisko to dobrze udokumentowano u ponad pięciuset z nich. W opiniach niektórych badaczy zwierząt, np. wśród żyraf czy bizonów zachowania homoseksualne są częstsze od heteroseksualnych. oikos International - międzynarodowa organizacja studencka inspirowana ideą zrównoważonego rozwoju, która powstała by wspierać przedsiębiorczość przyjazną środowisku naturalnemu oraz uwrażliwiać studentów kierunków ekonomicznych na problem zrównoważonego wzrostu gospodarczego. oikos International posiada obecnie ponad 50 000 członków, zrzeszonych w 39 oddziałach lokalnych w 20 państwach świata. Działalność oikosu obejmuje organizację wykładów, konferencji i warsztatów o tematyce prospołecznej i proekologicznej oraz realizację projektów mających na celu praktyczne zastosowanie zasad zrównoważonego rozwoju w gospodarce. Większość działań to oddolne inicjatywy dopasowane do potrzeb lokalnego środowiska danego oddziału. Niemniej jednak, oikos International realizuje również szereg projektów o skali globalnej, które mają przybliżać międzynarodowej społeczności ideę zrównoważonego rozwoju oraz prowokować do dyskusji na temat szans i zagrożeń globalnej gospodarki, której przyszło rozwijać się w granicach wytyczonych przez naturę. Część projektów ma charakter typowo edukacyjny, służy wzrostowi wiedzy i zdobywaniu nowych umiejętności przez członków oikos International, dzięki czemu możliwy jest wzrost oddziaływania samej organizacji.

    Ochrona przyrody w Niemczech: Ochrona przyrody ma w Niemczech wysoki status, jest wpisana jako cel państwowy w art. 20 konstytucji od 1994 r. Ponad 42% terytorium kraju jest objęte jakąkolwiek formą ochrony przyrody, jest to jeden z największych wskaźników na świecie. Państwo bierze też udział w większości międzynarodowych inicjatyw proekologicznych. Mimo to środowisko niemieckie jest niemal całkowicie przetworzone przez człowieka, a ponad 40% gatunków kręgowców i roślin jest zagrożonych wyginięciem w obszarze republiki federalnej. Wysokie standardy ochronne mają więc za zadanie ocalić resztki bioróżnorodności i w miarę możliwości odtworzyć stabilne ekosystemy. Ssaki morskie – ssaki, które większość swojego życia spędzają w słonych wodach mórz lub oceanów. Grupa ta obejmuje ponad sto gatunków ssaków wywodzących się od przodków prowadzących lądowy tryb życia. Są wtórnie przystosowane do życia w wodzie. Charakteryzują się dużymi rozmiarami ciała, opływowym kształtem, termoizolacyjnymi właściwościami skóry i – u większości gatunków – przekształceniem kończyn w płetwy. U waleni kończyny tylne zanikły a ogon przekształcił się w poziomo ustawioną płetwę ogonową. U niektórych wytworzyła się płetwa grzbietowa. Większość ssaków morskich utraciła typowe dla ssaków lądowych owłosienie, z wyjątkiem włosów czuciowych.

    World Society for the Protection of Animals (w skrócie WSPA) – jest to międzynarodowa organizacja non-profit, mająca na celu polepszanie warunków życia zwierząt na świecie oraz federacja ponad 900 organizacji o podobnej działalności działających w ponad 150 krajach. EuroregionBałtyk (ERB) – zinstytucjonalizowana forma współpracy transgranicznej w południowo-wschodniej części region bałtyckiregionu Morza Bałtyckiego, obejmującą osiem regionów z Danii, Litwy, Polski, Rosji i Szwecji. ERB był pierwszym euroregionem, który do formalnej współpracy włączył partnera z Federacji Rosyjskiej. Od początku istnienia celem ERB była poprawa warunków życia ludzi zamieszkujących jego obszar, promocja kontaktów i współpracy społeczności lokalnych oraz zrównoważony rozwój regionu. Partnerami ERB są regiony zarówno starych, jaki i nowych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz obwód kaliningradzki z Rosji, dzięki czemu Euroregion stanowi skuteczną sieć kontaktów i powiązań ponad granicami, przyczyniając się do promocji dialogu politycznego i reform oraz zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego, wzmacniając tym samym demokrację lokalną i wspierając bezpośrednie kontakty społeczności obywatelskich. We współpracę w ramach ERB aktywnie zaangażowane są zarówno władze lokalne i regionalne, instytucje sektora publicznego i prywatnego jak i organizacje pozarządowe.

    Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową.

    W czasie II wojny światowej alianci stanęli wobec nieznanego dotąd problemu w postaci czekających ich licznych morskich operacji desantowych zarówno na Pacyfiku, jak i w Europie, a tym samym wobec konieczności skonstruowania i zbudowania różnorodnych jednostek lądujących, zaopatrzeniowych oraz wsparcia. Według niepełnych i niedokładnych danych w czasie wojny zbudowano na potrzeby operacji desantowych wiele tysięcy środków desantowych, których typy i ilości przedstawia umieszczona obok tabelka. Najwięcej skonstruowano pojazdów uderzeniowych (ponad 20 000 LCA, ponad 14 000 LVT(1-4) Amtrac i ponad 12 000 LCM(1-7)) i Barek Desantowych Piechoty (ponad 12 000).

    Dodano: 06.10.2010. 18:37  


    Najnowsze