• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szeroko zakrojone badania paneuropejskie nad zakwaszeniem oceanów

    29.04.2013. 16:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Ponad 160 naukowców z 10 krajów europejskich połączyło swoje siły w pracy nad przedsięwzięciem, które okrzyknięto pierwszym międzynarodowym projektem poświęconym zakwaszeniu wód oceanicznych i jego następstwom.

    Według partnerów projektu EPOCA (Europejski projekt poświęcony zakwaszeniu wód oceanicznych), badania morskie były stosunkowo nową dziedziną, kiedy rozpoczynali cztery lata temu prace nad projektem. Przedsięwzięcie zgromadziło naukowców, którzy zaniepokoili się możliwymi zagrożeniami, jakie stwarza zakwaszenie wód oceanicznych dla organizmów i ekosystemów morskich.

    Obawy pojawiły się, kiedy stwierdzono, że przez ostatnie 250 lat oceany pochłonęły około jednej trzeciej dwutlenku węgla uwolnionego w wyniku działalności człowieka. W ten sposób stężenie CO2 wpłynęło na chemię oceanów, podnosząc zakwaszenie wód morskich, które często określa się mianem kolejnego problemu z CO2.

    W ramach projektu EPOCA podjęto zatem prace badawcze, aby ustalić oddziaływanie biologiczne i odkryto, że 10% arktycznych wód powierzchniowych stanie się żrąca dla muszli i kości w okresie krótszym niż 10 lat. Dalsze badania śródziemnomorskich siedlisk przybrzeżnych ujawniły też, że do końca tego stulecia wyginąć może około 30% roślin i zwierząt morskich.

    Jednak naukowcy skonstatowali, że można przeciwdziałać tym skutkom, jeżeli zostaną podjęte kroki kompensujące oddziaływanie emisji CO2. Przewidują, że te przeciwdziałania mogą w perspektywie długofalowej znacząco obniżyć oceaniczne pH. To ważne odkrycie zachęciło szeroką grupę ekspertów do wdrożenia wytycznych i norm w zakresie badań nad zakwaszeniem wód oceanicznych.

    Projekt EPOCA pozwolił pogłębić wiedzę naukową na temat zakwaszenia wód oceanicznych oraz jego wpływu na organizmy i ekosystemy morskie. W ramach projektu przeprowadzono także kilka ważnych prac badawczych, wykazując między innymi negatywny wpływ zakwaszenia wód oceanicznych na wiele organizmów wapniejących, takich jak mięczaki.

    Dalsze badania ujawniły znaczącą zmienność we wrażliwości blisko spokrewnionych gatunków, a nawet w obrębie różnych ras tego samego gatunku. Naukowcy odkryli również, iż niektóre gatunki wykazują odporność na zakwaszenie wód oceanicznych w stosunkowo szerokim zakresie stężenia CO2, podczas gdy inne charakteryzują się szczególną wrażliwością. Podwyższone stężenie CO2 prowadzi również do opóźnienia rozwoju larwalnego skorupiaków, małży i szkarłupni.

    Zaobserwowano także, że niektóre gatunki wykazywały wrażliwość na zakwaszenie wód oceanicznych w czasie krótkotrwałych inkubacji, co oznacza, że uodporniały się po dłuższym okresie przetrzymywania w warunkach wysokiej presji ze strony dwutlenku węgla (CO2). Wyniki innych badań wykazały, że zakwaszenie wód oceanicznych zawęziło tolerancję termiczną wielu organizmów, a interakcja między ociepleniem a zakwaszeniem może zmienić strukturę i bioróżnorodność ich zbiorowisk.

    Świadectwem wagi tych odkryć jest publikacja ponad 200 artykułów w toku realizacji projektu EPOCA, co stanowi 21% wszystkich artykułów naukowych na temat zakwaszenia wód oceanicznych, jakie ukazały się w tamtym okresie. W toku projektu EPOCA opracowano również narzędzia i metody, które są obecnie wykorzystywane przez społeczność naukową i decydentów. Spodziewany jest także wpływ wyników projektu EPOCA na dalsze badania nad społeczno-gospodarczymi aspektami oddziaływania zakwaszenia wód oceanicznych.

    Dr Jean-Pierre Gattuso, starszy specjalista ds. badań naukowych z CNRS-Université Pierre et Marie Curie we Francji twierdzi, że: "Projekt skupił na sobie istotne zainteresowanie i wsparcie międzynarodowe. Referencyjna grupa użytkowników ds. zakwaszenia oceanów (OA-RUG), którą powołano w trakcie prac nad projektem EPOCA, szybko ewoluowała obejmując powiązane programy badawcze w Niemczech, Zjednoczonym Królestwie i w regionie śródziemnomorskim. Wraz z niedawnym przystąpieniem krajów spoza UE, podjęto decyzję o stworzeniu międzynarodowej, referencyjnej grupy użytkowników ds. zakwaszenia oceanów (iOA-RUG) przy wsparciu Fundacji Księcia Monako Alberta II".

    Dr Gattuso jest przekonany, że to dzięki Komisji Europejskiej prowadzone w Europie badania naukowe nad zakwaszeniem wód oceanicznych spotykają się z tak dużym zainteresowaniem i podnoszą poziom świadomości międzynarodowej: "Dofinansowanie ze środków unijnych umożliwia wykorzystanie spuścizny projektu EPOCA i dalsze prowadzenie badań nad zakwaszeniem wód oceanicznych poprzez inne kanały europejskie takie jak unijny projekt MedSeA (Zakwaszenie Morza Śródziemnego w kontekście zmian klimatu). Fundacja PNB Paribas zapewnia nam dalsze finansowanie trzyletniego projektu, zatem możemy kontynuować nasze prace".

    Projekt EPOCA, którego całkowity budżet wyniósł 16 mln EUR, otrzymał dofinansowanie w wysokości 6,5 mln EUR ze środków Komisji Europejskiej.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Tara Oceans – wyprawa badawcza na statku Tara, mająca na celu szczegółowe poznanie górnej warstwy oceanów – do 200 m głębokości. Badania koncentrują się m.in. na badaniu planktonicznych protistów i roślin, a zwłaszcza relacji fitoplanktonu ze zmianami stężenia dwutlenku węgla i związanym z nimi globalnym ociepleniem i zakwaszeniem wód. Wśród innych badanych zagadnień przewidywane są również badania raf koralowych. Rezultaty przeprowadzonych badań mogą przyczynić się do lepszego poznania wczesnych etapów ewolucji życia na Ziemi, globalnych cykli biogeochemicznych oraz zrozumienia funkcjonowania klimatu i skutków jego zmian. Ochrona wód – badania i ocena jakości wód prowadzona jest w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska w bloku stan i w podsystemie "Monitoring jakości wód". Według "Programu Państwowego Monitoringu Środowiska na lata 2007-2009", w sieci krajowej monitoring wód realizowany jest w oparciu o sieć obserwacyjną, specjalnie dobraną i zapewniającą reprezentatywną ocenę jakości wód. Klasy jakości wód – sposób oceny stanu jakościowego wód stosowany w Polsce. Klasyfikacja jakości wód podlegała zmianom, a różne typy wód są klasyfikowane w nieco odmienny sposób. Przez kilkadziesiąt lat wody powierzchniowe były dzielone na klasy czystości, a nie jakości. Wyróżniano trzy klasy czystości: I, II, III i wody pozaklasowe (NON). Równolegle istniały systemy klasyfikacji wód podziemnych (cztery klasy jakości) i wód powierzchniowych przeznaczonych do spożycia (trzy kategorie).

    Jednolita część wód (JCW) – podstawowa jednostka gospodarki wodnej (łącznie z ochroną środowiska) w myśl polskiego prawa wodnego, zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną. Jednolita część wód jest pojęciem obejmującym zarówno zbiorniki wód stojących, jak i cieki, a także przybrzeżne fragmenty wód morskich i wody podziemne. Klasy czystości wód – sposób klasyfikacji wód na podstawie ich przeznaczenia użytkowego i czystości stosowany w Polsce w latach 1970–2004.

    Dodano: 29.04.2013. 16:26  


    Najnowsze