• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szympansy naśladują swoich celebrytów

    27.05.2010. 13:13
    opublikowane przez: Karolina Kostrzewa

    Szympansy, tak jak ludzie, naśladują zachowania osobników o wysokim statusie społecznym, twierdzą naukowcy z Uniwersytetu Emory w Stanach Zjednoczonych

    Podczas uczenia się nowych zachowań, szympansy chętniej powtarzają poczynania osobników o większym prestiżu. O wysokiej pozycji w stadzie może stanowić wiek, doświadczenie, umiejętności itd.

    Podczas badania, szympansy z Yerkes National Primate Research Center's Field Station nie daleko Atlanty podzielono na dwie grupy. W każdej grupie wytypowano dwa osobniki: jednego o wysokim statusie i drugiego młodszego, o niższym statusie. Oba szympansy nauczono wykonywać to samo ćwiczenie, ale na dwa różne sposoby. Szympans A (o wysokim statusie) miał wrzucać kolorowe żetony do pudełka w kropki, a szympans B (o niższym statusie) do pudełka w paski. Pozostałe szympansy z grupy obserwowały zachowania osobników A i B przez okres dziesięciu dni.

    Następnie, resztę szympansów (obserwatorów), skłoniono do powtórzenia ćwiczenia. Większość wrzucała żetony do pudełka w kropki, czyli naśladowała zachowanie osobnika o większym prestiżu.

    "Jeżeli te same uwarunkowania występują u szympansów na wolności, rozwój kulturalnych zachowań może być znacząco zdeterminowany przez charakterystykę ich prowodyra", twierdzi jedna z badaczek na Uniwersytecie w Emory, Victoria Horner.

    Sposób uczenia się nowych zachowań jest ważnym elementem w procesie rozwoju społeczeństwa lub danej populacji. Nowe zachowania, na przykład użycie narzędzi do rozłupania orzecha, wprowadzanie są stopniowo. Poprzednie badania dowiodły, że szympansy bardzo niechętnie uczą się nowych taktyk i są bardziej skłonne do poprzestania na już sprawdzonych sposobach. Ponad 40 lat badań szympansów w Tanzanii wykazało 32 innowacje w ich zachowaniu, ale większość nie rozprzestrzeniła się.

    Do tej pory nie było pewne dlaczego szympansy nie lubią ‘nowinek’ . Jednakże ostatnie odkrycie wskazuje, że były one wprowadzane najprawdopodobniej przez mało liczące się osobniki, których nikt nie chciał naśladować.

    Do tej pory, naśladowanie osobników o wysokim statusie, na przykład przywódców lub celebrytów, było przypisywane głównie ludziom.

    Źródło: Plos one

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Szympansy z Lasu Bili (zwane też "zabójcami lwów") - duże małpy człekokształtne, należące do szympansów, zamieszkujące Las Bili położony w północno-wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga. Są one znacznie większe od typowego szympansa, osiągając wzrost ok. 2 m i wagę 85-120 kg, a ponadto przejawiają zachowania bardziej charakterystyczne dla goryli. Odkrycie tych małp w 2004 roku było jednym z rzadkich przypadków, kiedy kryptyda okazała się rzeczywiście istniejącym zwierzęciem. Homoseksualne zachowania zwierząt – zachowania zwierząt wobec osobników tej samej płci, które zazwyczaj są typowe dla par różnopłciowych tego gatunku. Zachowania te obejmują czynności seksualne, takie jak kopulacja lub wzajemna masturbacja, oraz związane z łączeniem się w pary lub wspólną opieką nad potomstwem. Występują szczególnie często u gatunków żyjących w społecznościach np. u ptaków morskich i ssaków, w tym także wśród najbliżej spokrewnionych z człowiekiem szympansów. Odnotowano je do tej pory u ponad 1500 żyjących na wolności gatunków, a zjawisko to dobrze udokumentowano u ponad pięciuset z nich. W opiniach niektórych badaczy zwierząt, np. wśród żyraf czy bizonów zachowania homoseksualne są częstsze od heteroseksualnych. Gospodarka żetonowa – technika terapeutyczna oparta na teorii warunkowania sprawczego służąca wytworzeniu zachowań pożądanych społecznie. Stosowana najczęściej w szpitalach psychiatrycznych w celu zaktywizowania konstruktywnych zachowań pacjentów. Technika ta polega na "płaceniu" pacjentowi żetonami (wzmocnienie zastępcze) za zachowania, których się od niego oczekuje – np. uczestniczenia w grupie terapeutycznej czy odzywania się w trakcie spotkań grupy. Zdobyte żetony następnie pacjent może wymieniać na interesujące go przywileje lub rzeczy (np. może dłużej oglądać telewizję lub dostać przepustkę).

    Homininae — podrodzina naczelnych obejmująca wszystkie wymarłe gatunki uważane za przodków człowieka współczesnego, a także sam gatunek Homo sapiens, a obecnie również goryle i szympansy. Kuru, popularnie "śmiejąca się śmierć" (ang. curu, kuru; nazwa od czasownika drżeć w języku plemienia Fore: "kuria", "guria") – zawsze śmiertelna, nieuleczalna choroba zakaźna wywoływana przez priony, dotycząca tkanki nerwowej, będąca zarazem pierwszą opisaną zakaźną encefalopatią gąbczastą u ludzi. Wykryto ją po raz pierwszy u człowieka, lecz w 1966 roku przeniesiona została na szympansy.

    Efekt założyciela – szczególny przypadek dryfu genetycznego występujący, gdy populacja w przeszłości przeszła przez stadium z bardzo niewielką liczbą osobników wskutek migracji niewielkiej liczby osobników na izolowaną wyspę. Przypadek spowoduje, że taka populacja będzie miała drastycznie odmienną i zubożoną pulę genetyczną w stosunku do populacji wyjściowej. Do podobnego efektu może dochodzić także wskutek gwałtownej redukcji liczby osobników w populacji, na przykład na skutek tępienia przez człowieka, katastrof sztucznych, czy też naturalnych (efekt wąskiego gardła). Pozostaje wtedy bardzo mała liczba osobników, które krzyżują się między sobą. Następnie dochodzi do wzrostu homozygotyczności, ujawniają się niekorzystne allele recesywne i defekty genetyczne. Populacja może odbudować swą pierwotną liczbę osobników, ale pod względem genetycznym nie będzie to już ta sama populacja. Aniołki Leakeya – potoczna nazwa zespołu trzech badaczek zajmujących się badaniem małp człekoształtnych w ich środowisku naturalnym: Jane Goodall (szympansy), Dian Fossey (goryle) i Birute Galdikas (orangutany). Wszystkim projektom, rozpoczętym w latach 60. i 70. patronował znany archeolog i paleontolog kenijsko-angielski Louis Leakey. Projekty te przyniosły istotne odkrycia naukowe i przyczyniły się do podjęcia szerszych działań na rzecz uratowania zagrożonych gatunków małp człekokształtnych.

    Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – akademicki tytuł honorowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym. Rezonans morficzny zjawisko zakładające istnienie pola morfogenetycznego - jeśli jakaś krytyczna liczba osobników określonego gatunku nauczy się danego zachowania lub uzyska określone cechy organizmu, to automatycznie są one nabywane przez pozostałych osobników tegoż gatunku.

    Szympans zwyczajny (Pan troglodytes) – wąskonosa małpa zaliczana do człekokształtnych, jeden z dwóch gatunków szympansów, hominidów najbliżej spokrewnionych z rodzajem Homo. Do niedawna nazywany szympansem. Dopiero po odkryciu drugiego, blisko z nim spokrewnionego i nieco mniejszego bonobo, czyli szympansa karłowatego przyznano mu epitet zwyczajny dla odróżnienia od nazwy rodzajowej szympans (Pan).

    Ciekawość (łac. curiosus) – zachowanie polegające na nieświadomym pragnieniu poznania, poszukiwania, badania lub uczenia się. Ciekawość jest cechą człowieka jak i wielu zwierząt. Zachowanie to w dużej mierze zależy od czynników zewnętrznych, środowiska, a także od doświadczenia we wcześniejszej znajomości tematu. Termin może być także używany do określenia zachowania powodowanego przez emocje, polegającego na dążeniu do poznania nowych rzeczy, będących siłą napędową badań naukowych i innych dyscyplin ludzkiej pracy.

    Szympans karłowaty, bonobo (Pan paniscus) – gatunek małpy człekokształtnej z rodziny człowiekowatych (Hominidae), jeden z dwóch gatunków szympansów, odkryty w 1928. Smuklejszy i nieco mniejszy od szympansa zwyczajnego. Dem, populacja lokalna, populacja genetyczna, populacja geograficzna – grupa osobników jednego gatunku zasiedlająca jednolity obszar. Krzyżowanie się osobników jednego demu jest bardziej prawdopodobne niż krzyżowanie się z innymi osobnikami populacji. Wyróżniane są rodzaje demów:

    Naśladownictwo lub imitacja jest to jeden z procesów uczenia się zachowań i działań, w wyniku którego jednostka naśladująca internalizuje wzory kulturowe, a z punktu widzenia memetyki, przyswaja nowe memy. Proces ten występuje zarówno u ludzi, jak i innych zwierząt, np. u ptaków. W przypadku ludzi jest to typowe zjawisko zachodzące podczas socjalizacji pierwotnej, gdy dzieci naśladują gesty, słowa czy ton głosu znaczących innych.

    Dodano: 27.05.2010. 13:13  


    Najnowsze