• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tajemnica kryjąca się za magnetyzmem zwierzęcym i liniami energetycznymi

    14.06.2012. 17:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zwierzęta posiadają umiejętność odnajdywania drogi poprzez wykrywanie zarówno siły pola magnetycznego emitowanego przez płynne jądro Ziemi, jak i kąta pod jakim pole to styka się z Ziemią. Badania wykazały, że orientacja na przykład krów i jeleni opiera się na osi północ-południe. Natomiast czesko-niemiecki zespół naukowców odkrył, że zdolności orientacyjne zwierząt zanikają, jeżeli w terenie znajdują się linie wysokiego napięcia. Ostatnie odkrycie, opisane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences, przynosi kolejne dowody na to, że zwierzęta reagują na zjawiska magnetyczne, zwłaszcza w świetle faktu że linie energetyczne generują pole magnetyczne.

    W jaki sposób mózg zwierząt przetwarza informacje magnetyczne? Poprzednie badania wykazały, że u niektórych gatunków pewne obszary mózgu reagują na informacje magnetyczne. Te obszary mogą także być wyposażone w komórki nerwowe wykrywające zmiany w polu magnetycznym. Obecność naturalnie magnetycznego magnetytu mineralnego w mózgach niektórych zwierząt umożliwia im magnetorecepcję (tj. zdolność do wykrywania pola magnetycznego, postrzegania kierunku, wysokości nad poziomem morza lub lokalizacji).

    Profesor Hynek Burda z Uniwersytetu Duisburg-Essen w Niemczech wysunął w sierpniu zeszłego roku tezę, że orientacja północ-południe pojawia się w reakcji na pole magnetyczne Ziemi. Wykorzystując serwis Google Earth dla potwierdzenia swojej teorii, naukowiec odkrył, że stada ustawiały się w kierunku północnym albo południowym.

    Później profesor Burda wraz ze swoją współpracowniczką dr Sabine Begall poszedł w swoich badaniach o krok naprzód, odkrywając, że jeżeli linie energetyczne biegną ze wschodu na zachód, pasące się w pobliżu było również ustawi się w ten sam sposób. Z kolei, jeżeli bydło lub jelenie znajdują się pod liniami energetycznymi biegnącymi z północnego wschodu na południowy zachód lub z północnego zachodu na południowy wschód, będą się odwracać podczas wypasu w przypadkowych kierunkach. Ich wbudowane "kompasy magnetyczne", które sterują ich zachowaniem, rozregulowują się tym bardziej, im bliżej linii energetycznych znajdują się zwierzęta.

    "Pole magnetyczne o skrajnie niskiej częstotliwości (ELFMF) wytwarzane przez linie energetyczne wysokiego napięcia zakłóca porządek ustawienia zwierząt wzdłuż linii pola geomagnetycznego" - napisali współautorzy raportu z badań. "Ustawienie bydła i saren było losowe na pastwiskach znajdujących się pod liniami energetycznymi lub w ich pobliżu. Ponadto bydło znajdujące się w obszarze oddziaływania różnych pól magnetycznych bezpośrednio pod rozchodzącymi się w różnych kierunkach magnetycznych liniami energetycznymi lub w ich pobliżu, ustawia się według odmiennych schematów."

    Czesko-niemiecki zespół wykorzystał zdjęcia satelitarne i lotnicze, aby zanalizować zachowania krów i jeleni. "Zakłócające oddziaływanie pól ELFMF na ustawienie zwierząt malało wraz ze wzrostem odległości od przewodów" - powiedzieli naukowcy. "Odkrycia stanowią dowód na odczuwanie magnetyczne dużych ssaków, jak również dowód na wyraźną reakcję behawioralną kręgowców na słabe ELFMF" - dodali. "Zaprezentowana reakcja na słabe ELFMF sugeruje oddziaływanie na poziomie komórkowym i molekularnym."

    Wśród innych instytucji, które wzięły udział w badaniach znalazły się Czeski Uniwersytet Przyrodniczy, Czeska Akademia Nauk oraz Uniwersytet Karola w Pradze.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ziemskie pole magnetyczne – pole magnetyczne występujące naturalnie wewnątrz i wokół Ziemi. Odpowiada ono w przybliżeniu polu dipola magnetycznego z jednym biegunem magnetycznym w pobliżu geograficznego bieguna północnego i z drugim biegunem magnetycznym w pobliżu bieguna południowego. Linia łącząca bieguny magnetyczne tworzy z osią obrotu Ziemi kąt 11,3°. Pole magnetyczne rozciąga się na kilkadziesiąt tysięcy kilometrów od Ziemi, a obszar w którym ono występuje nazywa się ziemską magnetosferą. Magnetyzacja szczątkowa (remanentna) – utrwalone w skałach wartości opisujące dawne pole magnetyczne Ziemi, których porównanie z orientacją pola współczesnego umożliwia wyciąganie wniosków o zmianach ziemskiego pola magnetycznego. Przede wszystkim mierzy się deklinację i inklinację dawnego pola magnetycznego w miejscu powstawania danej skały. Magnetorecepcja – zdolność organizmu do wykrywania kierunku linii ziemskiego pola magnetycznego umożliwiająca orientację w przestrzeni. Zdolność tę ma wiele zwierząt, w tym człowiek, przy czym jej aktywne wykorzystanie – nazywane nawigacją geomagnetyczną – zaobserwowano tylko u niektórych, np. u zwierząt wędrownych (m.in. ptaki, pszczoły, ryby, walenie i żółwie).

    Izopora – linia, w przedstawieniach graficznych pól magnetycznych, łącząca punkty o jednakowych zmianach wartości wielkości charakteryzujących pole magnetyczne. W technice satelitarnej izopora oznacza linie jednakowego biegu wiekowego, czyli powolnych, o dużych amplitudach zmian głównego pola geomagnetycznego na dużych obszarach. Elektromagnes – urządzenie wytwarzające pole magnetyczne w wyniku przepływu przez nie prądu elektrycznego. Zbudowany jest z cewki nawiniętej zazwyczaj na rdzeniu ferromagnetycznym, o otwartym obwodzie magnetycznym, zwiększającym natężenie pola magnetycznego w części otoczenia zwojnicy. Pole magnetyczne wytwarzane przez elektromagnes wzrasta przy wzroście natężenia prądu elektrycznego płynącego przez cewkę. Pole magnetyczne zanika, gdy prąd przestaje płynąć.

    Detektor anomalii magnetycznych (MAD, ang. Magnetic Anomaly Detector) jest urządzeniem pozwalającym na rejestrację chwilowych, a w wyniku ruchu miejsc, zmian natężenia pola magnetycznego Ziemi. Pozwala na wykrycie dużych skupisk metalu – takich jak okrętów podwodnych lub zatopione wraki statków. Urządzenia używa się też do wykrywania skupisk minerałów, które zakłócają normalne pole magnetyczne planety. Magnetowód lub obwód magnetyczny – rdzeń wykonany z materiału ferromagnetycznego używany do kształtowania pola magnetycznego. Linie pola magnetycznego tworzą zamknięte pętle wewnątrz magnetowodu. Składa się z odpowiednio ukształtowanych materiałów (środowisk) przez które zamyka się strumień magnetyczny oraz z uzwojeń, w których płynie prąd niezbędny do wytworzenia pola magnetycznego. Rozróżnia się obwody magnetyczne nierozgałęzione (proste) oraz rozgałęzione.

    Napięcie magnetyczne - to różnica potencjałów magnetycznych skalarnych wyrażająca się całką liniową natężenia pola magnetycznego wzdłuż drogi między dwoma punktami w tym polu. Indukcyjność wzajemna, oznaczana jako M, jest to miara sprzężenia magnetycznego pomiędzy dwoma obwodami elektrycznymi wytwarzającymi wzajemnie przenikające się pola magnetyczne .

    Magnetyzacja (namagnesowanie) jest właściwością materiałów (m.in. magnesów), która opisuje pole magnetyczne wytwarzane przez materiał. Przez magnetyzację rozumie się także wielkość fizyczną określającą wytwarzane przez materiał pole magnetyczne, definiuje się ją przez określenie momentów magnetycznych wytworzonych w jednostce objętości. Głównymi składnikami magnetyzacji są orbitalne i spinowe momenty magnetyczne elektronów.

    Dodano: 14.06.2012. 17:37  


    Najnowsze