• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Topografia gór może przyśpieszyć wzrost temperatur

    25.04.2010. 09:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Skutki globalnego ocieplenia mogą w przyszłości zmieniać się w zależności od lokalnych prądów powietrza na obszarach górskich. Prawdopodobnie podwoi lub nawet potroi się tempo wzrostu temperatur w rejonach grzbietów górskich - informują naukowcy na łamach "International Journal of Climatology".

    Eksperci ze Stanowego Uniwersytetu Oregonu, do zbadania potencjalnych różnic w wysokości temperatur powodowanych ukształtowaniem terenu, wykorzystali unikalne dane historyczne dostarczone przez naturalne laboratorium H.J. Andrews Experimental Forest w Górach Kaskadowych Oregonu. W tym laboratorium, w warunkach naturalnych badane jest zachowanie lasów oraz połączonych z nimi ekosystemów.

    Badanie wykazało, że grzbiety górskie mogą czasem powodować wzrost temperatur nawet o 14 stopni, podczas gdy wiry chłodnego powietrza w dolinach mogą obniżać temperaturę do poziomu średniej w danym regionie.

    Początek badaniu dały informacje o zmianach klimatu gromadzone w rejonie środkowego pasma Gór Kaskadowych. Dostarczyły niezwykłych informacji; generalnie temperatury spadają w miarę zwiększania się wysokości, ale nie zawsze dzieje się tak w rejonach górskich. Niektóre grzbiety górskie w H.J. Andrews są znacznie cieplejsze niż znajdujące się poniżej doliny. Jest to widoczne szczególnie nocami oraz zimą.

    Podobne zjawisko zaobserwowano w strefie śródziemnomorskiej w Europie, Ameryce Południowej, części zachodnich Stanów Zjednoczonych, a także na południu Afryki i Australii. Strefa ta zajmuje najmniejszą powierzchnię spośród wszystkich stref geograficznych. W strefie śródziemnomorskiej występują dwie pory roku: gorące i suche lato oraz łagodna i wilgotna zima.

    Naukowcy zamierzają kontynuować swoje badanie, by stwierdzić czy zjawisko ewoluuje. KRF

    PAP - Nauka w Polsce

    tot/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Strefa Klimatów umiarkowanych – w klasyfikacji klimatów Wincentego Okołowicza jest to jedna z pięciu głównych stref klimatycznych. Obejmuje rozległą strefę klimatycznaą, dzieląca się na półkuli północnej na chłodniejszą północną i cieplejszą południową i na półkuli południowej na cieplejszą północną i chłodniejszą południową. Średnia roczna temperatura waha się od 0 °C do 10 °C, a opady atmosferyczne występują w różnych porach roku. Roczne amplitudy temperatur od około 20 °C w klimatach morskich do 45 °C w skrajnie kontynentalnych. Charakterystyczną formacją roślinną dla klimatu umiarkowanego w części chłodniejszej jest tajga, natomiast części cieplejszej lasy liściaste i mieszane (kraje Europy Środkowej i południowa, czasem też środkowa część Skandynawii). Pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła, wilgotna wiosna, ciepłe, zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima, często z opadami śniegu). Strefa klimatów umiarkowanych – w klasyfikacji klimatów Wincentego Okołowicza jest to jedna z pięciu głównych stref klimatycznych. Obejmuje rozległą strefę klimatyczną, dzieląca się na półkuli północnej na chłodniejszą północną i cieplejszą południową i na półkuli południowej na cieplejszą północną i chłodniejszą południową. Średnia roczna temperatura waha się od 0 °C do 10 °C, a opady atmosferyczne występują w różnych porach roku. Roczne amplitudy temperatur od około 20 °C w klimatach morskich do 45 °C w skrajnie kontynentalnych. Charakterystyczną formacją roślinną dla klimatu umiarkowanego w części chłodniejszej jest tajga, natomiast części cieplejszej lasy liściaste i mieszane (kraje Europy Środkowej i południowa, czasem też środkowa część Skandynawii). Pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła, wilgotna wiosna, ciepłe, zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima, często z opadami śniegu). Zjawisko termoelektryczne – efekt bezpośredniej transformacji napięcia elektrycznego występującego między dwoma punktami układu ciał na różnicę temperatur między tymi punktami, lub odwrotnie: różnicy temperatur na napięcie elektryczne. Zjawisko to jest wykorzystywane do

    Szkwał – nagły wzrost prędkości wiatru o co najmniej 8 m/s od prędkości początkowej powyżej 10 m/s. Może osiągać do 9 stopni w skali Beauforta. Szkwał trwa krótko, do kilku minut i może nieść ze sobą śnieg lub deszcz. Powstaje zazwyczaj tam, gdzie stykają się dwie masy powietrza o dużej różnicy temperatur. Bardzo często to zjawisko związane jest z chmurą cumulonimbus. Ostrzeżeniem przed możliwym szkwałem jest obecność na przedzie chmury burzowej tak zwanego wału szkwałowego. Szkwały mogą być związane z nawałnicą (ang. downburst) Szczeliny wiatrowe - osobliwa sieć szczelin skalnych i spękań w górnej części stoku góry, w których występuje dwufazowa cyrkulacja powietrza, wdech i wydech. Wdech występuje w ciepłej porze roku, wówczas szczelinami wiatrowymi w pobliżu szczytu ciepłe powietrze zasysane jest do wnętrza góry, przepływając przez system spękań oziębia się i wypływa u podnóża góry. Wydech występuje w chłodnej części roku, zimne powietrze zasysane jest u podstawy góry, przepływając przez system kanałów ogrzewa się i wypływa szczelinami wiatrowymi w pobliżu szczytu. Zjawisko to zachodzi dzięki różnicy temperatur pomiędzy temperaturą skał we wnętrzu góry a temperaturą zewnętrzną. Najintensywniejszy ruch powietrza występuje, gdy różnica temperatur pomiędzy skałą a otoczeniem jest duża, wówczas ruch powietrza w szczelinach wytwarza akustyczne dźwięki zbliżone do buczenia. Zjawisko akustyczne występuje w najcieplejszej oraz najchłodniejszej porze roku.

    Klimat równikowy – w klasyfikacji klimatów Wincentego Okołowicza jest to jedna z pięciu głównych stref klimatycznych. Obejmuje obszary kuli ziemskiej położone między 0°-20°S oraz 0°-20°N. W strefie klimatów równikowych średnia temperatura wszystkich miesięcy przekracza 20 °C. Roczne amplitudy temperatur są niewielkie, wzrastają do 5 °C-10 °C idąc na północ i na południe od równika. Oddalając się od równika zmniejsza się też roczna suma opadów i ich rozkład w ciągu roku. Na równiku nie ma wyraźnej pory bezdeszczowej (codziennie padają tutaj tzw. deszcze zenitalne), dalej od równika pora deszczowa ograniczona jest do kilku miesięcy. Kontrowersje wokół globalnego ocieplenia – dyskusja dotycząca natury i konsekwencji globalnego ocieplenia. Nieporozumienia dotyczą m.in. przyczyn wzrostu średniej temperatury globalnej powietrza (szczególnie od połowy XX wieku), czy trend ocieplenia jest bezprecedensowy lub w zakresie klimatycznych oscylacji i czy podawany wzrost w pełni lub częściowo nie wynika z niedokładnych pomiarów. Dodatkowe kwestie to szacunki wrażliwości klimatycznej, prognozy ocieplenia w przyszłości, konsekwencje i przeciwdziałanie. Prowadzona jest żywiołowa debata w mediach masowych i polityce, a zaangażowane są korporacje, organizacje polityczne i osoby indywidualne.

    Termometria – gałąź fizyki, która zajmuje się pomiarami temperatur oraz konstrukcją przyrządów do pomiarów temperatur (termometr) i ich wykorzystywania w nauce oraz technice. Strefa Klimatów zwrotnikowych – w klasyfikacji klimatów Okołowicza, jedna z 5 głównych stref klimatycznych, obejmująca obszary kuli ziemskiej w okolicach obu zwrotników. Średnie roczne temperatury w tej strefie przekraczają 20 °C, ale średnie miesięczne są bardziej zróżnicowane w ciągu roku niż w klimacie równikowym: temperatura najchłodniejszego miesiąca może wynosić od 10 do 20 °C natomiast temperatury najcieplejszego miesiąca są wyższe niż we wszystkich pozostałych strefach (często przekraczają 30 do 35 °C). Cechą charakterystyczną klimatów zwrotnikowych są duże amplitudy dobowe temperatur. Opady występują najczęściej lub wyłącznie w półroczu letnim. W klimatach suchych są one sporadyczne lub całkowicie ich brak.

    Celownik termowizyjny – urządzenie umożliwiające celowanie z broni palnej w warunkach utrudnionej widoczności, wykorzystujące różnicę temperatur między celem a jego otoczeniem. Umożliwia wykrycie celu w całkowitej ciemności oraz przy obniżonej przejrzystości powietrza w obecności dymu lub mgły. Rejestruje emisję długofalowego promieniowania podczerwonego podobnie jak termowizor, jednak jest konstrukcyjnie przystosowany do odróżniania potencjalnych celów od otoczenia, a nie analizy rozkładu temperatur.

    Pustynia – teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej wskutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów. Na gorących pustyniach temperatury sięgają do 50 °C (najwyższa zanotowana temperatura to 57,7 °C), nocą zaś dochodzą do 0 °C, charakterystyczne są dla nich też znaczne amplitudy dobowe temperatury, stały deficyt wilgotności oraz silne nasłonecznienie.

    Dodano: 25.04.2010. 09:17  


    Najnowsze