• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Trzęsienia ziemi w Polsce

    06.01.2012. 23:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Terytorium Polski nie należy do tzw. obszarów sejsmicznych. Trzęsienia ziemi występują u nas sporadycznie i są dość słabe. Mimo to znamy przypadki zniszczeń spowodowanych przez trzęsienia na terenie Polski. Oto kilka przykładów największych odnotowanych w historii Polski trzęsień ziemi.


    Rok 1443 (5 czerwca) - największe trzęsienie ziemi w historii Polski (około 6 st. w skali Richtera). Epicentrum znajdowało się prawdopodobnie na północ od Wrocławia. Wstrząs odczuto w całej środkowej Europie. Szczególnie silnie dotknięty został Wrocław, a w Krakowie zawaliło się sklepienie kościoła Św. Katarzyny.

    Rok 1662 (9 sierpnia) - silne trzęsienie ziemi nawiedziło Tatry. Epicentrum wypadło w okolicy Sławkowskiego Szczytu. Jego wysokość obniżyła się wówczas o około 300 m.

    Lata 1785-1786 - w południowej Polsce i w Szczecinie miała miejsce seria 14 trzęsień ziemi. Szczególnie poważne były dwa ostatnie.

    27 lutego 1786 r. - trzęsienie z epicentrum miedzy Cieszynem a Opawą odczuto od Wiednia po Piotrków Trybunalski i od Wrocławia po Sandomierz. W Cieszynie uszkodzone zostały murowane budynki, w Cierlicku pękło sklepienie kościoła, zaś w Mysłowie uszkodzona została wieża kościelna. Na Śląsku w Bytomiu trzęsienie było tak silne, że dzwony kościelne zaczęły same dzwonić.

    Ostatnie z bardzo silnych trzęsień w Polsce przypadło na grudzień 1786 r. Epicentrum wypadło między Kętami a Myślenicami. Drgania odczuwano od Wrocławia po Lwów i od Głogowa i Kalisza po Koszyce na Słowacji. Wstrząs spowodował znaczne zniszczenia: w Krakowie burzyła się woda w Wiśle, w kościołach spadały gzymsy i tynki, samoczynnie odzywały się dzwony.

    Znane są trzęsienia ziemi w Hrubieszowie w 1875 r. i pod Niemczą w 1895 r.

    Wiele wstrząsów zanotowano w lutym 1932 r. w okolicach Płocka, Kielc, Lublina.

    Lata 1992-1993 to seria wstrząsów w rejonie Beskidu Sądeckiego i Niskiego. Wstrząsom towarzyszył głuchy huk i bardzo silne uderzenie spod ziemi. W mieszkaniach przesuwały się ciężkie meble. Podobna seria wstrząsów wystąpiła też we wrześniu 1995 r. na Podhalu.

    Dość częste są nieznaczne trzęsienia ziemi w Karkonoszach.

    Polska ma dwa główne obszary występowania trzęsień ziemi. Jeden rejon obejmuje Góry Kaczawskie, Przedgórze Sudeckie, Nizinę Śląską, Wał Trzebnicki i Nizinę Wielkopolską wzdłuż linii Jelenia Góra-Leszno. Drugi - Kotlinę Oświęcimską, Wyżyny: Śląską i Krakowsko-Częstochowską wzdłuż linii Oświęcim-Herby.

    Trzęsienia ziemi są to naturalne wstrząsy i drgania skorupy ziemskiej spowodowane rozchodzącymi się wewnątrz Ziemi sprężystymi falami wywołanymi przez czynniki naturalne lub w wyniku działalności człowieka (np. zawały górnicze, podziemne eksplozje nuklearne).

    Znaczna część wstrząsów na terenie Polski jest efektem działalności górniczej (tzw. tąpnięcia).

    Szczególnie potężny wstrząs wywołany tąpnięciem w kopalni miedzi "Rudna" miał miejsce 21 lutego 2002 r. w Polkowicach na Dolnym Śląsku. W domach popękały wówczas ściany i rury, poprzewracały się meble, mieszkańców ogarnęła panika.

    21 września 2004 r. - Dwukrotnie w Polsce północno-wschodniej zatrzęsła się ziemia. Wstrząsy o sile 4,5 i 5,3 stopni w skali Richtera były odczuwalne na Pomorzu, Warmii i Mazurach, Suwalszczyźnie oraz Podlasiu. Epicentrum znajdowało się na terenie Obwodu Kaliningradzkiego w Rosji - prawdopodobnie przy pierwszym wstrząsie na granicy morza i lądu, a przy drugim - na lądzie. Trzęsienie ziemi odczuwalne było w wielu miejscowościach w województwach podlaskim, mazursko-warmińskim i pomorskim.

    6 stycznia 2012 r. - Wstrząsy ziemi odczuli mieszkańcy okoli Żerkowa i Kalisza (Wielkopolska); straż pożarna nie odnotowała strat materialnych.

    PAP - Nauka w Polsce

    ura/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Trzęsienie ziemi w Chile, zwane też wielkim trzęsieniem chilijskim – silne trzęsienie ziemi o magnitudzie 9,5 które nawiedziło południowe Chile 22 maja 1960 o 19:11 UTC (wczesne popołudnie czasu lokalnego). Trzęsienie to uznawane jest za najsilniejszy wstrząs tektoniczny odnotowany w dotychczasowej historii pomiarów sejsmicznych. Dzień wcześniej odnotowano serię wstrząsów wstępnych o sile do 8 stopni około 160 km na północ. Trzęsienie ziemi w Canterbury (2011) - trzęsienie ziemi o magnitudzie 6,1 w skali Richtera, którego epicentrum znajdowało się na wschodnich wybrzeżach Nowej Zelandii, ok. 4 km od miasta Christchurch w regionie administracyjnym Canterbury. Główny wstrząs nastąpił 22 lutego 2011 roku o godzinie 12:51 czasu lokalnego (godzina 23:51 21 lutego 2011 UTC) i był najsilniejszym wstrząsem wtórnym trzęsienia ziemi w Canterbury od 4 września 2010 roku. W wyniku trzęsienia ziemi zginęło 185 osób. Trzęsienie ziemi w prowincji Kütahya o sile 5,8 stopnia w skali Richtera miało miejsce 19 maja 2011. Trzęsienie ziemi nawiedziło prowincję Kütahya w zachodniej Turcji. Epicentrum trzęsienia znajdowało się na głębokości 9,1 km niedaleko miasta Simav. Trzęsienie było poprzedzone wstrząsem o sile 3,2 stopnia w skali Richtera 23 minuty przed głównym wstrząsem. Po głównym trzęsieniu nastąpiło ponad 450 wstrząsów wtórnych, z czego najsilniejsze o sile 4,6 stopnia w skali Richtera.

    Trzęsienie ziemi na Wyspach Andrejanowa na Alasce (1957) – trzęsienie ziemi, do jakiego doszło 9 marca 1957 roku. Epicentrum wstrząsów znajdowało się na południe od Andreanof Islands, należących do łańcucha Aleutów. Zdarzenie to stanowi jeden z najsilniejszych wstrząsów sejsmicznych znanych sejsmologii. Wstrząs wtórny (ang. aftershock) – trzęsienie następcze następujące po trzęsieniu ziemi, zazwyczaj z mniejszą amplitudą. Wstrąs wtórny pochodzi z tego samego źródła co pierwszy wstrząs. Często następujące trzęsienia z pobliskich źródeł są błędnie nazywane wstrząsami wtórnymi.

    Trzęsienie ziemi w Galilei (1837) – trzęsienie ziemi o magnitudzie 6,75 w skali Richtera, które dotknęło Galileę 1 stycznia 1837 roku. Ze względu na epicentrum wstrząsów jest ona czasami nazywane trzęsieniem ziemi w Safedzie. Trzęsienie ziemi na Alasce, 1964, zwane też trzęsieniem wielkopiątkowym (Good Friday Earthquake) lub wielkim trzęsieniem alaskim (Great Alaska Earthquake), to trzęsienie ziemi o magnitudzie 9,2, które nawiedziło południową Alaskę 27 marca 1964. Epicentrum tego drugiego najsilniejszego w historii wstrząsu sejsmicznego znajdowało się w Zatoce Księcia Williama. Trzęsienie oraz wywołane przez nie tsunami zabiło 131 osób (inne źródła podają 125 osób). Straty materialne oszacowane zostały wówczas na około 300 mln dolarów.

    Trzęsienie ziemi na Haiti (2010) – trzęsienie ziemi o magnitudzie 7 w skali Richtera, którego epicentrum znajdowało się w odległości ok. 25 km od Port-au-Prince na Haiti. Główny wstrząs nastąpił 12 stycznia 2010 o godz. 16.53 czasu lokalnego (21.53 UTC). Zarejestrowano wiele wstrząsów wtórnych, z których dziesięć przekraczało magnitudę 5 w skali Richtera. Wstrząsy odczuwalne były także w Dominikanie (zajmującej wschodnią część wyspy Haiti), na Kubie, Jamajce, Bahamach oraz na Turks i Caicos. Trzęsienie ziemi na Dominikanie (1946) – trzęsienie ziemi o magnitudzie 8,0, jakie 4 sierpnia 1946 roku zniszczyło region miasta Samana w Republice Dominikany, a którego epicentrum znajdowało się na północnym wschodzie wyspy Hispaniola. Cztery dni później, 8 sierpnia 1946, nastąpił wstrząs wtórny o magnitudzie 7,6. Na skutek obu zdarzeń śmierć poniosło stu ludzi, a dwadzieścia tysięcy straciło dach nad głową.

    Trzęsienie ziemi w Sistanie i Beludżystanie (2013) – trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,8 w skali Richtera, którego epicentrum znajdowało się we wschodniej części Iranu, w ostanie Sistan i Beludżystan oraz zachodniej części Pakistanu. Główny wstrząs nastąpił 16 kwietnia 2013, około godz.15:14 czasu lokalnego. Zarejestrowano również wstrząs wtórny, o magnitudzie 5,7. Do trzęsienia ziemi doszło przez starcie się płyty arabskiej z euroazjatycką. Agencja Reutera podała, że wstrząsy były odczuwalne w Zatoce Perskiej, a także w Indiach. Ilość ofiar została ograniczona poprzez małe zagęszczenie ludności w rejonie epicentrum i brak dużych miast. Większość osób zginęła na terenie Pakistanu. W najbardziej zniszczonych terenach mieszkańcom pomagają żołnierze i pracownicy formacji paramilitarnych. Swoją pomoc zaoferowali także żołnierze amerykańscy stacjonujący w Iraku.

    Trzęsienia ziemi w Emilii-Romanii – seria trzęsień, które w maju 2012 roku nawiedziły region Emilia-Romania w północnych Włoszech. Do dwóch głównych trzęsień doszło 20 oraz 29 maja. Od czasu pierwszego głównego trzęsienia, zostały odnotowane liczne wstrząsy wtórne. W następstwie wstrząsów śmierć poniosło łącznie 27 osób, a setki zostały rannych.

    Dodano: 06.01.2012. 23:11  


    Najnowsze