• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tulipany Preludium Chopina zakwitły w warszawskich Łazienkach

    25.04.2010. 16:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    "Preludium Chopina" - tak nazwano nową odmianę tulipanów, które niedawno zakwitły w warszawskich Łazienkach, koło pomnika kompozytora. Wyhodowanie tej odmiany o liliowo-różowym kolorze zajęło znanemu holenderskiemu hodowcy Janowi Lighartowi dwadzieścia lat.

    To czwarta holenderska odmiana tulipana nazwana polskim imieniem. Wcześniej jasnokremowa odmiana zyskała imię "Maria Kaczyńska", a dwie czerwone "Irena Sendler" i "Mikołaj Kopernik".

    Jak informuje Anna Smółka-Gnauck z Biura Obchodów Chopin 2010, cebulki podarowało Królestwo Holandii z okazji Roku Chopina. Zostały one posadzone 26 listopada 2009 roku w Parku Łazienkowskim. Ich twórca do stworzenia nowego rodzaju tulipana użył żółtej odmiany "Strong Gold" oraz ciemnoróżowej "Marathon Champion".

    Królewskie Powszechne Stowarzyszenie dla Cebul Kwiatowych w Holandii (KAVB) zarejestrowało dotychczas około 4 500 odmian tulipanów. Pierwsze cebule tych kwiatów do Holandii sprowadził z Turcji prefekt ogrodu botanicznego w Leiden - Carolus Clusius. Gdy zakwitły na wiosnę 1594 roku nikt nie mógł przewidzieć, że zrobią tak zawrotną karierę. Począwszy od 1630 roku tulipany zyskały w Holandii ogromną popularność i rozpoczęła się "tulipomania".

    Za niektóre cebule tulipanów płacono ogromne ceny - jedna cebula tulipana "Semper Augustus" warta była więcej niż najlepsza kamienica w Amsterdamie lub złota kareta z końmi.

    Dziś w Holandii cebulowe rośliny ozdobne uprawia niemal 2 tysiące ogrodników. Zajmują one powierzchnię ponad 23 tys. hektarów. Blisko 12 tys. hektarów zajmuje uprawa samych tulipanów, których zbiera się rocznie około 4,7 mld sztuk cebul. Następne miejsca pod względem popularności zajmują: lilie, narcyzy, hiacynty, gladiole, krokusy i irysy.

    Holandia jest największym eksporterem cebul kwiatowych. Odbiorcami holenderskich cebul są przede wszystkim: Stany Zjednoczone, Niemcy, Japonia oraz Wielka Brytania. W 2009 roku Polska sprowadziła z Holandii 132 mln sztuk cebul kwiatowych. Ponad 95 proc. ciętych tulipanów produkowanych w Polsce, pochodzi ze specjalnie przygotowanych holenderskich cebul.

    Hodowla nowych odmian jest procesem bardzo pracochłonnym oraz żmudnym i w zależności od metody trwa kilkanaście lat. Jan Ligthart należy do elity holenderskich hodowców tulipanów. Na polach jego gospodarstwa w Breezand uprawianych jest około tysiąca odmian, które służą jako rośliny rodzicielskie do krzyżowania.

    Odpowiednio dobierając rośliny rodzicielskie corocznie w maju zapyla się kwiaty jednych roślin pyłkiem pobranym z innych. Po opadnięciu płatków dojrzewają torebki z nasionami, które zbierane są w wrześniu. Wiosną następnego roku nasiona są wysiewane. Po pierwszym roku uprawy rośliny wykształcają małe cebulki wielkości kilku milimetrów.

    Pierwsze kwiaty pojawiają się dopiero w piątym roku uprawy. Wówczas Jan Ligthart dokonuje zasadniczej selekcji roślin nie tylko po względem koloru i kształtu kwiatów, ale także siły wzrostu i pokroju oraz odporności na choroby i szkodniki. Po pierwszej selekcji z około stu tysięcy siewek pozostaje kilkaset. Wyselekcjonowane rośliny w trakcie kolejnych lat uprawy podlegają dalszej ocenie, w wyniku której pozostaje najczęściej kilkadziesiąt krzyżówek. Dopiero te wybrane rośliny otrzymują specjalne numery i zgłaszane są z pełnym opisem do rejestracji do KAVB.

    O nazwie, nadawanej nowej odmianie decydują hodowcy, jednak często zyskują one imiona koronowanych głów. Tulipanom nadano już imiona Jurija Gagarina, kompozytorów - Verdiego i Vivaldiego, piosenkarzy - Diany Ross i Elvisa Presleya, żon prezydentów - Hillary Clinton, Bernadette Chirac czy piłkarza Ronaldo. EKR

    PAP - Nauka w Polsce

    agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Tulipan Fostera (Tulipa fosteriana) – gatunek rośliny z rodziny liliowatych. Pochodzi ze środkowej i zachodniej Azji (Afganistan, Tadżykistan). W Europie był uprawiany od XVI w. jako roślina ozdobna. Obecnie nie uprawia się już typowej, dziko rosnącej formy tego tulipana, lecz wyłącznie jego mieszańce. Ogrodnicy bowiem w celu uzyskania nowych odmian krzyżowali z sobą różne gatunki tulipanów. Te pochodzące od tulipana Fostera przez ogrodników zaliczane są do 13 grupy tulipanów i określa się je nazwą tulipany mieszańce Fostera (Tulipa fosteriana hybr.). Tulipomania, tulipanomania – określenie używane do opisania zjawiska panującego w XVII-wiecznej (szczególnie w latach 1636-1637) Holandii, wiążącego się z ogromnym wzrostem cen za cebulki tulipanów oraz niebywałą modą na te kwiaty. Tulipan turkiestański (Tulipa turkestanica) – gatunek rośliny z rodziny liliowatych. Pochodzi ze środkowej Azji, z obszaru Turkiestanu i Kirgistanu. Jest uprawiany jako roślina ozdobna, przez ogrodników zaliczany jest do 15 grupy tulipanów uprawnych, tzw. tulipanów botanicznych.

    Pstrość kwiatów tulipana – choroba wirusowa roślin z rodziny liliowatych, wywoływana przez wirusa pstrości tulipana (TBV, Tulip breaking virus; ICTV 57.0.1.0.070). Najpowszechniejsza z chorób wirusowych tulipanów. Opisana w XVI wieku w Holandii. Nie znano wówczas jednak jej etiologii. Tulipan ogrodowy (Tulipa hybr.) – oznaczona przez Linneusza jako gatunek Tulipa gesneriana L. roślina z rodziny liliowatych. W rzeczywistości nie jest to gatunek, lecz grupa mieszańców różnych gatunków i obecnie mieszańce te oznaczane są jako Tulipa + nazwa odmiany (np. Tulipa `Cantor`). Od dawna bowiem (w Europie już od XVI w.) ogrodnicy w celu otrzymania nowych odmian krzyżowali z sobą różne gatunki tulipanów. Obecnie uprawiane tulipany ogrodowe pochodzą od gatunków: T. gesneriana, T. graveolens, T. fosteriana, T. greigii i innych. Znanych jest ok. 15 000 kultywarów (dane na 1983 r.), dzisiaj już nie sposób ustalić ich pochodzenia i dlatego określane są wspólną nazwą jako tulipan ogrodowy. Oprócz mieszańcowego tulipana ogrodowego wprowadzane są do uprawy również inne, niemieszańcowe gatunki tulipanów.

    Jonagold – odmiana uprawna jabłoni domowej, pochodząca ze Stanów Zjednoczonych. Otrzymana jako triploid ze skrzyżowania odmian Jonathan i Golden Delicious w 1943 roku w Stacji Doświadczalnej Geneva należącej do Uniwersytetu Cornella. Początkowo zainteresowanie odmianą było bardzo małe. Dopiero po pozytywnych wynikach doświadczeń odmianowo-porównawczych w Belgii i Holandii rozpoczęto uprawę na skalę towarową w Europie i później w Stanach Zjednoczonych. W stanie Nowy Jork pod koniec lat 80. XX w. drzewa tej odmiany stanowiły 5% nasadzeń produkcyjnych jabłoni, co plasowało ją na czwartej pozycji pod względem liczby drzew. W latach 90. odmiana stanowiła około 11% wszystkich jabłek produkowanych przez UE. W Polsce Jonagold jest znany od 1976 roku, a pierwsze sady posadzono na początku lat 80. Jednak dynamiczny wzrost uprawy tej odmiany rozpoczął się po zimie 1986/87, kiedy w Polsce przemarzło około 50% sadów jabłoniowych. Wpisany do Rejestru Odmian prowadzonego przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych w 1990 roku . Kwitnienie, okres kwitnienia, okres dojrzałości – u roślin nasiennych okres, w którym dochodzi do wytworzenia kwiatów. Rośliny w początkowym okresie wzrostu nie są w stanie wytworzyć kwiatów. Czas ten określany jest jako okres młodociany lub juwenilny, a jego długość zależy od gatunku rośliny oraz warunków w jakich następuje jej wzrost. Niektóre rośliny mogą przejść w fazę generatywną już po kilku dniach wzrostu, inne mogą wytworzyć kwiaty dopiero po kilkudziesięciu latach rozwoju młodocianego. Niektóre rośliny wytwarzają kwiaty tylko raz w życiu. Są to rośliny monokarpiczne, które po kwitnieniu starzeją się i obumierają. Zalicza się do nich rośliny jednoroczne, niektóre dwuletnie oraz część roślin wieloletnich. Drugą grupę stanowią rośliny polikarpiczne, które po osiągnięciu dojrzałości kwitną wielokrotnie. Przechodzenie do fazy dojrzałości może zachodzić stopniowo w kolejnych pędach. Pierwsza zakwitają pędy położone najwyżej,a pędy w dolnych partiach rośliny dłużej pozostają w fazie młodocianej. Stopniowe przechodzenie części rośliny w fazę dojrzałości określa się jako zjawisko topofizy.

    Grusza Faworytka, Klapsa – odmiana uprawna (kultywar) gruszy należąca do grupy grusz zachodnich o wczesnej porze dojrzewania (odmiana jesienna). Odmiana bardzo stara, wyhodowana w 1860 roku w Dorchester w stanie Massachusetts (USA) przez Thaddeusa Clappa jako siewka odmiany Flamandka. Do uprawy, początkowo w USA i w Europie Zachodniej, weszła bardzo szybko i zyskała uznanie. Stopniowo rozprzestrzeniła się do wszystkich krajów uprawiających grusze. W Polsce w uprawie od XIX wieku, do Rejestru Odmian wpisana w 1990 roku. Do chwili obecnej jest najpopularniejszą odmianą w uprawie amatorskiej, a także najczęściej spotykaną odmianą dojrzewającą w lecie w uprawie towarowej. Spośród odmian grusz kwalifikowanych przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa, w polskich szkółkach w ostatnich latach pod względem wielkości produkowanych drzewek grusz zajmuje trzecie miejsce za Konferencją i Lukasówką. Boskoop albo Piękna z Boskoop – odmiana uprawna jabłoni domowej, pochodząca z Holandii. Otrzymana jako triploid przez W. Ottolandera w 1850 roku. Odmiana deserowa i przerobowa. W okres owocowania wchodzi bardzo wcześnie, owocuje obficie. W Polsce należy do najbardziej znanych odmian, choć uprawiana jest coraz rzadziej i głownie w starych sadach i ogrodach przydomowych. Wciąż popularna w intensywnych sadach Holandii, Belgii, Niemiec i Danii.

    Keukenhof (nid. ogród kuchenny) - ogród, położony na obszarze 32 ha, pod miejscowością Lisse w Holandii. Główną atrakcją Keukenhof są kwiaty cebulowe (tulipany, hiacynty, krokusy, narcyzy, lilie). Co roku wysadza się tutaj ręcznie 7 milionów cebulek. Ogród otwarty jest dla zwiedzających od końca marca do połowy maja.

    Nationaal Park de Hoge Veluwe (hol. Narodowy Park De Hoge Veluwe) – park narodowy w Holandii, zawarty w trójkącie, którego wierzchołki stanowią miasta: Arnhem, Apeldoorn i Ede. Jest największym parkiem narodowym Holandii i zajmuje powierzchnię 5500 hektarów. Pomimo iż przestrzennie nie jest aż tak wielki, to jednak pod względem krajobrazowym jest zróżnicowany. Północną połać zajmuje las liściasty i iglasty, ku południowi las rzednie, pojawiają się pojedyncze sosny, jałowiec, czasem brzozy, oraz suche, srebrzyste trawy, charakteryzujące naturalną biocenozę lotnych piasków i wrzosowisk. Ponadto występują moczary, wrzosowiska, wydmy i pagórki. Na terenie parku można spotkać wiele gatunków drzew i roślin rzadko występujących w Holandii. Niektóre z nich osiągnęły całkiem pokaźne jak na ten kraj rozmiary. Ze zwierząt występują tu: jelenie, dziki i muflony. W parku poprowadzono ścieżki piesze i rowerowe (wszystkie z asfaltu). Niektórymi drogami jeździć mogą nawet samochody.

    Pomnik Chopina w Szanghaju – najwyższy na świecie pomnik Fryderyka Chopina, odsłonięty 3 marca 2007 r. w parku im. dr. Sun Jat-sena w Szanghaju. Monument mierzy 6 m, a wraz z cokołem – 7 metrów, dzięki czemu jest nieznacznie wyższy niż Pomnik Chopina w Łazienkach. Autorką projektu jest Lu Pin, pochodząca z Szanghaju absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Jest to dopiero drugi w Szanghaju monument poświęcony cudzoziemcowi. Pierwsze było odsłonięte w latach 30. niewielkie popiersie Aleksandra Puszkina. Rośliny pokojowe, rośliny doniczkowe – rośliny ozdobne uprawiane w różnego rodzaju naczyniach w pomieszczeniach zamkniętych (np. w mieszkaniach, biurach, szklarniach). Służą do ozdoby sztucznych pomieszczeń i umożliwiają w nich kontakt z naturą. Zazwyczaj są to rośliny wieloletnie, często byliny i pnącza, nierzadko też gatunki, które w naturze są drzewami. Uprawa w doniczkach zminiaturyzowanych drzew zwana jest techniką bonsai. Przedmiotem upraw są rośliny wyróżniające się walorami estetycznymi – o oryginalnym pokroju, efektowne ulistnione lub kwitnące.

    Dodano: 25.04.2010. 16:18  


    Najnowsze