• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Tylko niewielkie ryzyko kwitnienia sinic tego lata na obszarach morskich Finlandii

    11.06.2012. 17:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Ryzyko kwitnienia sinic u wybrzeży Finlandii, a zwłaszcza w Zatoce Fińskiej i wokół jej wylotu, jest tego lata zasadniczo umiarkowane - jak donoszą specjaliści ds. środowiska, i znacznie mniejsze w porównaniu do minionego sezonu letniego.

    Zespół z Centrum Badań Morskich Fińskiego Instytutu Środowiska Naturalnego (SYKE) wskazuje, że na południowych krańcach Morza Archipelagowego i w północnych częściach samego Bałtyku występuje znaczące ryzyko kwitnienia glonów, natomiast jeżeli chodzi o Zatokę Botnicką, to nie prognozuje się poważniejszego kwitnienia. Największe ryzyko kwitnienia sinic występuje na południu Morza Bałtyckiego.

    W przypadku wysokiej gęstości, zakwit glonów może odbarwić wodę i zdystansować, zatruć lub zadusić inne formy życia w morzu. Zważywszy na wrażliwość glonów na różne, zmieniające się czynniki środowiskowe, naukowcy mogą wyciągnąć wnioski o ogólnym stanie ekosystemu na podstawie ich obecności.

    Koniec końców, to warunki pogodowe w lecie determinują, kiedy i gdzie pojawią się większe skupiska na powierzchni. Ciepła i spokojna woda zwiększa ryzyko wystąpienia znacznych skupisk powierzchniowych, ale jeżeli lato jest chłodne i wietrzne to sinice mieszają się z wodą i skupiska powierzchniowe są niewielkie.

    Prognozy zespołu opierają się na szacunkach uwzględniających uśredniony prąd morski, wiatr, temperatury oraz stężenia substancji odżywczych w trakcie ostatniej zimy, jak również zmiany w stężeniach substancji odżywczych na wiosnę.

    Niemniej zakwity glonów mogą pojawić się nie tylko na obszarach morskich, gdyż jeziora również mogą zostać pokryte zielonym kobiercem. Także i w tym przypadku naukowcy przedstawią prognozę dla 34 największych jezior Finlandii. Opracowywany model prognostyczny zobrazuje głównie, czy ryzyko zakwitów glonów jest średnio większe czy mniejsze niż w latach poprzednich.

    Model ten umożliwi obliczenie aktualnych ładunków azotu i fosforu pochodzących z pól, lasów i innych źródeł, migrację substancji odżywczych w akwenach wodnych oraz stężenia substancji odżywczych w każdym jeziorze o powierzchni 1 hektara lub większej. Prawdopodobieństwo pojawienia się glonów będzie obliczane na podstawie stężeń substancji odżywczych.

    "Do tej pory prognozy dotyczące glonów w jeziorach były obarczone niepewnością, gdyż model prognostyczny nie obejmował wszystkich czynników mających wpływ na rozwój glonów. Obecne prognozy glonów głównie pozwalają nam przewidzieć, czy ryzyko zakwitów glonów w danym jeziorze jest wyższe czy niższe niż w poprzednich latach" - mówi Bertel Vehviläinen, starszy hydrolog z Centrum Akwenów Słodkowodnych SYKE.

    Prognozy występowania glonów w jeziorach uzyskały wsparcie finansowanego ze środków unijnych projektu GISBLOOM (Narzędzie do ewaluacji i zarządzania eutrofizacją). Głównym celem projektu jest opracowanie internetowego narzędzia opartego na mapach do prognozowania zakwitów glonów i lepszego zarządzania dorzeczami.

    Szczyt okresu kwitnienia przewidywany jest na przełom lipca i sierpnia. Od teraz do końca sierpnia, SYKE przedstawiać będzie tygodniowe aktualizacje stanu glonów w Morzu Bałtyckim oraz w wodach śródlądowych.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Akinety – rodzaj przetrwalników występujący u nitkowatych form sinic i u niektórych glonów, żyjących w szybko zmieniających się warunkach. W niesprzyjających warunkach środowiska (np. przy zbyt niskiej temperaturze lub braku wody) komórki tych glonów zamieniają się różnego rodzaju przetrwalniki (akinety, hypnospory, hypnoscyty). Metafiton – zbiorowisko mikroskopijnych organizmów występujących pośród widocznych gołym okiem skupisk nitkowatych glonów. Makroskopowe glony pleustonowe (często zielenice) i luźno związane z nimi organizmy metafitonowe (epifityczne) tworzą skupienia przypominające strukturą watę. Zwykle występuje w litoralu jezior. Organizmu tego zespołu mogą rozwijać się bardzo intensywnie, wywołując zakwity. Maty metafitonu mogą powstawać w strefie przydennej, jako element bentosu, po czym na skutek wytwarzania pęcherzyków tlenu na drodze fotosyntezy, unoszone są ku powierzchni wody. Gatunki metafitonowych glonów często mogą występować również jako element bentosu lub planktonu. Ich skład zależy od nasłonecznienia, a więc w różnych warstwach maty występują różne gatunki. Okrzemki z rodzajów Cymbella i Encyonema preferują lepsze warunki świetlne, podczas gdy z rodzajów Gomphonema, Cocconeis i Fragilaria preferują mniej oświetlone warstwy. Skład gatunkowy i lokalizacja związane są również z dostępnością biogenów. Jezioro eutroficzne – w typologii jezior: jezioro słodkowodne odznaczające się dużą koncentracją substancji odżywczych rozpuszczonych w wodzie, co powoduje silny rozwój życia biologicznego przy jednoczesnym spadku ilości tlenu w wodzie i ograniczeniu procesów mineralizacji. Jeziora eutroficzne nie są głębokie, ich woda obfituje w sole mineralne i ma odcień zielony lub zielonożółty co spowodowane jest masowym rozwojem glonów. Charakteryzują się małą przezroczystością wody, w takich zbiornikach zasięg penetracji światła słonecznego do wód jest niewielki, szczególnie latem, i sięga niekiedy tylko 20–100 cm. Wody takich jezior mają odczyn zasadowy lub obojętny.

    Ryzyko rezydualne – ryzyko lub niebezpieczeństwo zdarzenia, zjawiska lub okoliczności, które po zastosowaniu wszelkich możliwych, bądź częściowych środków kontroli oraz najlepszych praktyk w postępowaniu z nim nadal pozostaje. Nawet jeśli wszystkie teoretycznie możliwe środki bezpieczeństwa zostaną zastosowane. Jest to ryzyko jakie pozostaje po przeprowadzeniu przez kierownictwo firmy lub innej organizacji działań zmierzających do zminimalizowania wpływu (skutków) oraz prawdopodobieństwa wystąpienia niepomyślnych zdarzeń, włączając działania kontrolne podjęte w odpowiedzi na ryzyko. Endosaprofityzm - forma współżycia glonów i grzybów tworzących porosty. W związku tym grzyby odżywiają się martwymi komórkami glonów.

    Aerofity – w odniesieniu do glonów termin oznaczający organizmy występujące poza środowiskami wodnymi, tj. w środowiskach lądowych okresowo lub stale wilgotnych. Do życia wystarcza im woda pochodząca z opadów, mgły, rosy i podsiąkająca z podłoża. Biocenozy glonów aerofitycznych tworzą na wilgotnych podłożach naloty. W środkowej Europie naloty na korze drzew często tworzy pierwotek (Pleurococcus vulgaris) (zielone) lub trentepolia (Trentepohlia umbrina) (rdzawe). Glony z tych samych rodzajów tworzą naloty również na skałach (epility). Podłoże może być w zasadzie dowolne, byle zapewniało możliwość osiedlenia i zatrzymania wilgoci – powierzchnia roślin (wtedy glony aerofityczne są jednocześnie epifitami, także epifilami), powierzchnia grzybów (np. huby), powierzchnia gleby (wówczas glony należące do tzw. geofitonu znajdują się na pograniczu grup glonów aerofitycznych i glebowych, przykładem jest wydętka ziarnista (Botrydium granulatum)), powierzchnia betonowych płyt, powierzchnia murów, powierzchnia dachówek, powierzchnia drewna (epiksylity), np. płotów itp. Glony aerofityczne to głównie zielenice (najczęściej z rodziny Trentepohliaceae, ale również inne w tym sprzężnice) i sinice, rzadziej i głównie w wilgotniejszych miejscach też okrzemki lub różnowiciowce. Lądowe siedliska często zachowują wilgoć dzięki zacienieniu, więc zasiedlające je fotoautotrofycieniolubne. Glony aerofityczne nierzadko wchodzą w interakcje z organizmami, na których się osiedlają (w przypadku glonów epifitycznych) – np. zielenica Cephaleuros będąca pasożytem lub które zajmują to samo siedlisko. Glony aerofityczne często współżyją z grzybami, przy czym stopień współzależności może być różny, łącznie z tworzeniem porostów. Ilość glonów aerofitycznych jest największa w strefach o klimacie gorącym i wilgotnym, malejąc wraz ze spadkiem wilgotności i temperatury. Glony aerofityczne wykazują przystosowania do okresowego wysychania. Ryzyko operacyjne jest rodzajem ryzyka związanego z realizacją swoich funkcji przez przedsiębiorstwo. Jest to szerokie pojęcie obejmujące między innymi ryzyko nadużyć finansowych, ryzyko prawne, fizyczne lub zagrożenia dla środowiska. Pojęcie ryzyka operacyjnego jest najczęściej związane z zarządzaniem ryzykiem programowym instytucji finansowych, które muszą być dostosowane do zaleceń Nowej umowy kapitałowej, znanej jako Bazylea II. W postanowieniach Bazylei II, zarządzanie ryzykiem rozdzielono na ryzyko kredytowe, rynkowe i operacyjne. W wielu przypadkach ryzyko kredytowe oraz ryzyko rynkowe jest obsługiwane przez wydziały finansowe spółek z tego względu, że zarządzanie ryzykiem operacyjnym może być koordynowane centralnie, lecz najczęściej zarządzanie wdrażane jest przez różne jednostki operacyjne.

    Spermicydy to inaczej środki plemnikobójcze. Występują w postaci globulek i kremów antykoncepcyjnych. Ich zaletą jest niska cena i dostępność bez recepty. Ich wady to niska skuteczność, niewygoda stosowania i ryzyko reakcji alergicznych. Substancja plemnikobójcza, Nonoxynol-9 może zwiększać ryzyko zakażenia HIV i chorobami przenoszonymi drogą płciową, ponieważ u wielu kobiet wywołuje podrażnienia tkanki pochwy. Ryzyko jest największe w przypadku wielokrotnych stosunków w ciągu dnia lub stosunków analnych. Fotobiont – autotroficzny (samożywny) komponent u współżyjących z sobą organizmów, z których jeden jest samożywny, drugi cudzożywny. Tego rodzaju współżycie występuje u porostów. Fotobiontami są w nich glony. W 90% gatunków są to glony z grupy zielenic, nazywane glonami protokokkoidalnymi, w pozostałych 10% są to sinice. Cudzożywnym partnerem (mykobiontem) w porostach są grzyby. Współżycie glonów z grzybami u porostów ma różny stopień zaawansowania u różnych gatunków. Może być dość luźne, lub bardzo ścisłe, podczas którego strzępki grzyba wnikają do komórek glonów.

    Lesonia (Lessonia) - rodzaj wielkich, podobnych pokrojem do drzew glonów morskich z klasy brunatnic, występujących w chłodniejszych wodach półkuli południowej: u zachodnich wybrzeży Ameryki Południowej, wokół Ziemi Ognistej, Nowej Zelandii i Wysp Kerguelena. Te podobne do palm glony przymocowują się do dna przy pomocy korzeniopodobnych chwytników, a utrzymują w pozycji pionowej dzięki przypominającemu pień kauloidowi, zwieńczonemu pióropuszem fylloidu (części liściokształtnej). Lesonia pstra należy na Nowej Zelandii do glonów najczęściej używanych jako nawóz. Gatunkiem brunatnicy o zbliżonym wyglądzie jest Postelsia palmiaeformis.

    Anteraksantyna – organiczny związek chemiczny z grupy ksantofili. Naturalny żółty barwnik u glonów, mogący pełnić funkcję barwnika pomocniczego w kompleksach zbierających światło. Energia wzbudzenia z katorenoidów przenoszona jest na chlorofil w centrum reakcji fotoukładu. U roślin wyższych i większości glonów anteraksantyna jest związkiem uczestniczącym w cyklu ksantofilowym, pośrednim produktem przemiany wiolaksantyny w zeaksantynę. Cykl ksantofilowy umożliwia rozproszenie nadmiaru energii, chroniąc aparat fotosyntetyczny przed uszkodzeniem.

    Ryzyko bankowe – ryzyko wynikające z zagrożenia nieosiągnięcia przez bank zamierzonego celu. Ryzyko bankowe jest równoznaczne z prawdopodobieństwem wystąpienia zdarzeń oddziałujących negatywnie na sytuację banku i perspektywy jego rozwoju. Elysia chlorotica – gatunek morskiego ślimaka tyłoskrzelnego z rodziny Elysiidae. Ubarwieniem, kształtem ciała i sposobem odżywiania przypomina liść. Odżywianie fotoautotroficzne jest możliwe dzięki symbiozie z chloroplastami uzyskiwanymi ze zjadanych glonów z gatunku Vaucheria litorea, wbudowanymi w komórki nabłonka jelita. Kleptoplasty umożliwiają przeprowadzanie fotosyntezy przez co najmniej 9 miesięcy. W tym czasie ślimak nie potrzebuje pokarmu, korzystać może jedynie ze światła i CO2 asymilowanego przez symbiotyczne chloroplasty. Cykl życiowy Elysia chlorotica trwa od 8 do 10 miesięcy. Chloroplasty eukariontów wymagają do właściwego funkcjonowania szeregu białek kodowanych przez genom jądrowy. Nie jest jasne, w jaki sposób zwierzę utrzymuje funkcjonalne organella przez kilka miesięcy. Drugim gatunkiem glonów, którym może żywić się E. chlorotica, jest Vaucheria compacta. Obecne w komórkach ślimaka plastydy nie są przekazywane pionowo, to znaczy nie występują w jajach i każdy osobnik pozyskuje je z glonów samodzielnie.

    Dodano: 11.06.2012. 17:17  


    Najnowsze