• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Uwięzieni w czasie - prehistoryczna jazda roztocza na grzbiecie pająka

    10.11.2011. 18:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zespołowi naukowców z Niemiec i Wlk. Brytanii udało się wygenerować obrazy 3D prehistorycznego roztocza, jadącego na grzbiecie pająka, który liczy sobie 50 mln lat.

    Roztocz, mierzący zaledwie 176 mikrometrów długości i ledwie widoczny gołym okiem, został uwięziony w bursztynie bałtyckim (skamieniałej żywicy drzewnej) i jest najmniejszą skamieliną stawonoga, jaką dotychczas zeskanowano za pomocą rentgenowskich technik skanowania tomografii komputerowej (CT).

    W artykule opublikowanym w czasopiśmie Biology Letters zespół wyjaśnia również, że wykształcenie zachowania foretycznego zajęłoby roztoczom 50 mln lat. Zachowanie takie ma miejsce wtedy, kiedy - nie będąc pasożytem - jeden organizm przyczepia się do drugiego, aby przemieszczać się z miejsca na miejsce, niczym autostopem, tak jak dzieje się to w królestwie zwierząt.

    Fakt zachowania roztocza w bursztynie znacząco wspomógł prace naukowców. Skamieniała żywica wykorzystywana powszechnie w biżuterii jest znana ze swoich właściwości, które pozwalają konserwować z realistyczną wiernością organizmy i ich zachowania w momencie śmierci. Bursztyn zasadniczo zamraża organizm "w akcji".

    Ta konkretna skamielina zapewniła zespołowi unikalny wgląd w przeszłość.
    "Większość bursztynów zawiera pojedyncze insekty lub kilka na raz, niemniej bez jednoznacznego i dającego się wykazać dowodu na bezpośrednią interakcję. Opisywany przez nas w tym artykule niezwykły okaz to znalezisko, które trafia się powiedzmy raz na setki tysięcy przypadków" - stwierdził z entuzjazmem współautor dr David Penney z Uniwersytetu w Manchesterze. "CT umożliwiła nam cyfrowe odizolowanie roztocza od pająka i pokazanie ważnych cech na jego spodzie, niezbędnych do identyfikacji. Okaz, który występuje niezwykle rzadko w skamielinach jest potencjalnie najstarszym zapisem żyjącej rodziny Histiostomatidae."

    Kolejny współautor, dr Richard Preziosi, również z Uniwersytetu w Manchesterze, wypowiedział się na temat odkryć zespołu: "Forezja polega na wykorzystywaniu przez jeden organizm drugiego, będącego przedstawicielem innego gatunku, do zapewnienia sobie transportu do nowego środowiska. Takie zachowanie jest obecnie powszechne u kilku różnych grup. Badania skamielin, takich jak ta opisywana, mogą przynieść istotne wskazówki, na ile wcześnie w czasie geologicznym tego typu zachowania ewoluowały. Fakt, że dysponujemy obecnie technologią, która była niedostępna zaledwie kilka lat temu oznacza, że możemy teraz przyjąć podejście interdyscyplinarne do wydobywania możliwie jak największej ilości informacji z tak malutkich i niefortunnie ustawionych skamielin, które wcześniej przyniosłyby niewielką lub zerową ilość istotnych danych naukowych."

    Roztocza i ich bliscy kuzyni kleszcze to małe stawonogi, które należą do rzędu roztocza i gromady pajęczaki. Wiadomo, że roztocza wywołują szereg chorób alergicznych, takich jak katar sienny, astma i egzema oraz zaostrzają atopowe zapalenie skóry. Roztocza lubią bywać w ciepłych i wilgotnych miejscach, jak np. łóżko.
    Autor raportu z badań dr Jason Dunlop z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie powiedział: "Jak wiadomo roztocza są zwykle bardzo małymi organizmami i nawet z żywymi trudno jest pracować. Skamieniałe roztocza są szczególną rzadkością, a grupa, do której przynależy ten niezwykły nowy okaz bursztynowy, została odkryta jedynie w kilku skamielinach. Jednak dzięki nowym technikom mogliśmy zidentyfikować wiele istotnych cech, tak jakbyśmy przyglądali się współczesnemu organizmowi pod skaningowym mikroskopem elektronowym."

    Dr Jason Dunlop wyraził również swoje zadowolenie z faktu, iż prace pomogły w "dalszym przełamaniu barier między paleontologią a zoologią".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Roztocz truskawkowiec (Phytonemus pallidus) – gatunek roztocza z rodziny różnopazurkowców (Tarsonemidae). W obrębie tego gatunku klasyfikowany jest też roztocz cyklamenowy opisywany wcześniej m.in. pod nazwą Steneotarsonemus fragariae, obecnie traktowany jako podgatunek Ph. p. fragariae. Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy – park krajobrazowy położony na Roztoczu Zachodnim oraz Równinie Biłgorajskiej, na pograniczu Roztocza i Puszczy Solskiej. Zajmuje powierzchnię 20 209 ha, od południowego wschodu przylega do Roztoczańskiego Parku Narodowego. Większość parku leży na terenie wschodniej części Roztocza Zachodniego zwanej również Roztoczem Szczebrzeszyńskim, w dolinie rzeki Gorajec. Jest to najwyższa część Roztocza Zachodniego, posiadająca najbardziej urozmaicone ukształtowanie terenu. Długi Goraj (391,5 m n.p.m.) – najwyższy szczyt w polskiej części Roztocza. Z poziomic na mapach topograficznych wynika, że Długi Goraj jest nieco wyższy od Wielkiego Działu, wymienianego powszechnie w literaturze jako najwyższe wzniesienie polskiego Roztocza.

    Roztocze Gorajskie - obszar wyróżniany w ramach Roztocza, położony w jego północno-zachodniej części, w województwie lubelskim. Obszar Roztocza Gorajskiego jest oddzielony od Roztocza Szczebrzeszyńskiego rzeką Gorajec; obie krainy tworzą Roztocze Zachodnie. Najwyższy punkt ma wysokość 337,5 m n.p.m. i jest nim szczyt Wielka Jeżówka. Roztocze Szczebrzeszyńskie - obszar wyróżniany w ramach Roztocza, położony w jego północno-zachodniej części, w województwie lubelskim. Obszar Roztocza Szczebrzeszyńskiego jest oddzielony od Roztocza Gorajskiego rzeką Gorajec; obie krainy tworzą Roztocze Zachodnie. Najwyższy punkt ma wysokość 343,8 m n.p.m. i jest nim szczyt Dąbrowa.

    Alaskozetes antarcticus – gatunek roztocza (Acari) z rodziny Ameronothridae zaliczanej do mechowców, żyjący w lodach Antarktydy, jeden z nielicznych, a zarazem największych stawonogów lądowych zasiedlających ten kontynent. Akarologia (z gr.: ἀκάρι, "akari", gatunek roztocza oraz λόγος, "logos", nauka) — dyscyplina zoologiczna zajmująca się naukowym badaniem roztoczy (Acari), obszernego i zróżnicowanego gatunkowo rzędu drobnych pajęczaków (Arachnida).

    Wapielnia – najwyższe wzniesienie Roztocza Środkowego i trzecie pod względem wysokości wzniesienie po polskiej stronie Roztocza. Jego wysokość wynosi 386,2 m n.p.m. Mikroorganizm (gr. μικρός, mikrós – mały, ὀργανισμός, organismós – organizm), drobnoustrój, mikrob – organizm obserwowany dopiero pod mikroskopem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne, lecz z pewnością mikroorganizmami są bakterie, archeony, pierwotniaki i niektóre grzyby. Najprecyzyjniej grupa ta definiowana jest jako ogół organizmów jednokomórkowych, dlatego nie można terminu tego stosować do bardzo małych przedstawicieli różnych grup zwierząt, takich jak np. nicienie, wrotki, roztocza, niesporczaki, owady itd.

    Przędziorek chmielowiec (Tetranychus urticae) – gatunek roztocza z rodziny przędziorkowatych. Powszechny szkodnik, żerujący na różnych roślinach użytkowych.

    Roztocze Rawskie – obszar wyróżniany w ramach Roztocza, położony w jego południowo-wschodniej części, na Ukrainie i w Polsce. Obszar Roztocza Rawskiego zajmuje powierzchnię ok. 703 km i stanowi grzbiet o długości ok. 45 km i szerokości ok. 12-25 km, ciągnący się w kierunku NNW-SSE, od Narola i Hrebennego do Krechowa. Najwyższy punkt ma wysokość 391,5 m n.p.m. i jest nim szczyt Długi Goraj, ponadto charakterystyczne dla Roztocza Rawskiego są ostańce. W okolicy Huty Lubyckiej występuje osiem ostańców wznoszących się 20-30 m ponad wyższy poziom wierzchowiny. Zbudowane są one z mioceńskich piasków, z czapą wapieni rafowych na powierzchni. Najwyższe wzniesienia w południowej części stanowią ostańce w pobliżu Jasienówki, z których najwyższy to Burakowa Niwa (388,8 m n.p.m.).

    Swędzik jesienny (Neotrombicula autumnalis) – gatunek roztocza rozpowszechniony w Europie, wschodniej i środkowej Azji oraz Ameryce Północnej. Żerujące larwy mogą wywołać u człowieka schorzenie dermatologiczne, określane jako trombikuloza.

    Dodano: 10.11.2011. 18:37  


    Najnowsze